• BIST 108.392
  • Altın 143,183
  • Dolar 3,5328
  • Euro 4,1224
  • Bolu 17 °C
  • İstanbul 22 °C
  • Ankara 22 °C

30 AĞUSTOS DİNLETİSİ

Mustafa Namdar

Tarihin derinliğinde özgürlüğü tutsak edilen bir milletin esaret zincirlerini kırdığı gündür 30 Ağustos 1922.

Dünden bugüne uzanan zaman diliminde geldiğimiz yerin ne olduğunu öğreten ibretlerle doludur tarih sayfaları. Her satırında geleceğe ışık olacak ibret öyküleri ile kâh kederlenir kâh mutlu oluruz. İşte Türk’ün hürriyet ve bağımsızlığa uzanan karanlık tünelde ışığın göründüğü yere nasıl uzandığını9 anlatıyordu asker Ahmet Yamaner, Roteryanların yemeğinde.

Önce dönem başkanı Sn. Reşat Demirel konuklara ‘Hoş geldiniz’ diyerek toplantıyı açıyor ve konuşmacı Emekli Yarbay Sn. Ahmet Yamaner’i davet ediyordu kürsüye.

Selamlamadan sonra devam ediyordu Sn. Yarbay: “Bu zafer; Yüce Türk ulusunun hürriyet ve istiklal uğrunda Türk birlik ve beraberliğinin, Türk kudret ve kabiliyetinin neler yapmaya muktedir olduğunun göstergesi eşsiz bir zaferdir.

Bu zafer; sırtına saplanan esaret hançerini ulusça söküp atan, özgürlüğünü almak isteyenleri tüm dünyanın önünde dize getiren Türk ulusunun diriliş destanıdır.

“ 30 Ağustos zaferi, yalnız askeri başarı değil, imparatorluktan ulus saltanattan ulusal egemenliğe, ümmet anlayışından Atatürk milliyetçiliğine, tebaa olmaktan vatandaş olmaya geçiştir. Modern ve çağdaş Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunun başlangıç noktasıdır. Türk ulusuna bu büyük zaferi kazandıran, canları ve kanları ile bu güzel vatanı bizlere emanet eden başta Başkomutan Kemal Atatürk olmak üzere silah arkadaşları ve şehitlerimizin manevi huzurlarında saygı ile eğilirim.” Dedikten sonra büyük taarruza neden olan sebepleri şöyle anlattı. Mondros mütarekesine değindi. Ve madde madde özetledi.

  1. Çanakkale ve İstanbul boğazları açılacak, Karadeniz’e serbestçe geçiş sağlanacak.
  2. Osmanlı sularındaki torpil tarlaları ile torpido ve kazan mevzilerini yerleri gösterilecektir.
  3. Karadeniz’deki torpiller hakkında bilgi verilecek.
  4. İtilaf devletleri esirleri ile Ermeni esirleri İstanbul’da devir teslim edilecektir.
  5. Osmanlı ordusu askerleri derhal terhis edilecektir.
  6. Osmanlı harp gemileri teslim olacak, gösterilecek limanlarda bulunacak.
  7. İtilaf devletlerine ait güvenlik ihlal edildiğinde, Osmanlı’ya ait herhangi bir yeri işgal hakkı vardır.
  8. Osmanlı demiryollarından istifade edilecek. Osmanlı ticaret gemileri itilaf devletlerinin hizmetinde olacaktır.
  9. Osmanlı tersane ve limanlarından istifade edilecektir.
  10. Toros tünelleri, itilaf devletleri tarafından işgal olunacaktır.
  11. Osmanlı kuvvetleri İran ve Kafkasya’da işgal ettiği topraklardan çekilecek.
  12. Hükumet konuşmalarının haberleşme denetimi İtilaf devletlerinde olacak.
  13. Askeri, ticari ve denizle ilgili malzemelerin tahribi önlenecek.
  14. İtilaf devletleri kömür, mazot ve yağ maddelerini Osmanlı’dan temin edecek.
  15. Bütün demiryolları itilaf devletleri zabıtası kontrolünde olacak.
  16. Hicaz, Asir, Yemen, Suriye ve Iraktaki kuvvetler itilaf devletlerine teslim olacak.
  17. Trablus ve Bingazi’deki Osmanlı subayları en yakın İtalyan garnizonuna teslim olacaklar.
  18. Trablus ve Bingazi’de Osmanlı işgalindeki limanlar İtalyanlara teslim edilecek.
  19. Asker sivil Alman ve Avusturya uyruklular bir ay içinde Osmanlı topraklarını terk edecekler.
  20. Askeri teçhizatın teslimine, Osmanlı ordusunun terhisine, gerektiğinde nakil vasıtalarına ait vasıtalara ait emir ve yaptırımlar yerine getirilecek.
  21. İtilaf devletlerine ait bir üye iaşe konusunda çalışacak, emirleri yerine getirilecek.
  22. Osmanlı harp esirleri itilaf devletleri nezdinde kalacak.
  23. Osmanlı merkezi devletlerle ilişkilerini kesecek.
  24. Altı Vilayet adı verilen yerlerde çıkacak kargaşa kontrolü ve yaptırımı İtilaf devletlerinde olacak.
  25. Müttefiklerle Osmanlı Devleti arasındaki savaş 31 Ekim 1918’de öğlen sona erecektir.

Mağlup olmaya gör. İşgalcilerin yaptırımları hiç bitmiyor. İşte Sevr Anlaşması:

Yunan ordusu 23 Haziran 1920’de Anadolu ve Trakya’da saldırıya geçer. Bursa, Balıkesir, Uşak ve Nazilli’nin artarda işgali sonucu Sevr Antlaşması kararı alınır. Buna göre Batı Anadolu’da İzmir ve havalesi Yunanlılara; Güney sınırı, Mardin, Urfa, Gaziantep, Amanos dağları, Osmaniye’nin kuzeyinden geçen sınır Fransızlara; Doğu Bayezid, Van Muş, Bitlis ve Erzincan Ermenistan’a verilecek. Irak ve Suriye arasında kürdistan kurulacak. İtalyanlar; Antalya, Konya, Fransızlar; Adana, Sivas, Malatya, İngilizler; Irak’ın kuzeyini ve petrol yataklarını almışlar. Bu çok ağır ve acı tablo sonunda 19 Mayıs 1919 Atatürk’ün Samsun’a çıkışıyla kurtuluş savaşı başlıyordu.

Amasya Genelgesi, Erzurum ve Sivas Kongreleri, 23 Nisan 1920 TBMM açılışı sonunda oluşturulan düzenli ordularla savaşa giriyordu. Doğu’da Ermeni çetelerine, Batı’da Yunan’la 1. Ve 2. İnönü savaşları kazanıldı. Ardından Sakarya Meydan Muharebesi. Türk orduları büyük taarruzun ilk dört gününde Yunan mevzilerini yararak Yunanlıların yeni savunma hattı kurmalarına mani oldu. Ve Dumlupınar’da kıskıvrak kuşattı. Yunan birlikleri Ege kıyılarına doğru çekilirken Mustafa Kemal’in “Ordular ilk hedefiniz Akdeniz’dir. İleri!” komutuyla takip devam etti. Sonuçta 30 Ağustos 1922’de mutlu sona ulaşıldı. Büyük taarruz Türkiye Cumhuriyeti’nin temellerinin atılmasının başlangıcı olmuştur.

Sn. Yamaner Kıbrıs savaşının en çetin günlerinde görev yapmıştı. Büyük taarruzla okuduklarını Kıbrıs savaşlarının heyecanıyla sanki yaşarcasına anlatıyor ve “Bu muharebelerin kazanılmasında yaşanılanları, akıtılan kan ve alın terlerini yeni nesillere anlatmak olmalıdır. Bu vazgeçilmez görevimizdir.” diyordu.

Sn. Yamaner’in anlattıklarını özet olarak sizlerle paylaşmak istedim. Teşekkürler Sn. Yamaner’e…

Meydanlarda kazanılan zaferleri yeni buluşlarla bilimde, teknoloji ve sanayide de kazanmak dileğimle zafer bayramımız kutlu olsun…

Bu yazı toplam 806 defa okunmuştur.
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 1989 Bolu Gündem Gazetesi | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : (0.374) 217 66 66 | Faks : (0.374) 218 21 21 | Haber Yazılımı: CM Bilişim