• BIST 92.685
  • Altın 263,689
  • Dolar 6,9988
  • Euro 7,9740
  • Bolu 17 °C
  • İstanbul 24 °C
  • Ankara 17 °C

AĞAÇLARDAKİ LÂLELER

Suat Tosun

Nisan ayında caddelerdeki rengarenk laleler.

Bakmaya doyamadan terk edip gittiler.

Ama sanmayın Bolu’ da “ Lale dönemi” bitmiş ..!

Belki rengarenk değil , hepsi tek düze sarımtırak yeşil, yaklaşık 15 yıldır 3-10 metre yükseklerden bizlere tepeden bakmaktalar.

Mayıs başında lalelerini açan ,toputopu 5 adet Amerikan lale ağaçları (Liriodendrontulipifera L).

İhtişamlı ve zarif manolya ağacı ile yakın akraba ,ama o kışın yapraklarını döküyor.Lalelerini ise bir ay süreli canlı, haziran başlarına doğru solmuş,fakat dökülmemiş üzerinde taşıyor.

Dikiminden sonra otuz beş yıldır Bolu iklim koşullarına adapte olmuş gözükmekte.

ANEKDOT

1983—1984 yıllarında Hendek Orman Fidanlığında ülke bazında uygulanan ve FAO ile Orman Bakanlığı’nın ortak projesi “Yapraklı Tür Adaptasyon Denemeleri TUR.-82”ekimlerinde görevlendirilmiştim.

Bu ağaç türünde FAO’ dan çok az miktarda gönderilmiş tohumlardan yalnız 45 adet fidan elde edilebilmişti. Yetersiz olduğundan denemenin dışında kalan 40 fidanı yine de Zonguldak-Yayla ağaçlandırma çalışmasına diktik. Kalan beş adedinden üç adedi, Bolu Ormancılık Araştırma Enstitüsü Bahçesinde ,iki adedini ise Sağlık Mahallesinde Ormancıların kurduğu kooperatif evinin bahçesinde gözlem için dikmiştim. 35 yılda hiç bir yıl ,don,fırtına,,böcek zararı oluşmadan bundan 17-18 yıl öncesi lalelerini sergilemeye başladılar.

Bu bireyleri gören Bolu Belediyesi Park ve Bahçeler Müdürlüğünden Mühendisler, boyları 2-3metre olan boylu 150-200 adet lale ağacı fidanlarını (sanırım 2012 yılında), Bolu dışından getirttiler. Ve Migros yakınına, City

Park civarı, Nüfus Müdürlüğü önü, Belediye önü, Abant Talebe Yurdu kavşağına ve daha bir çok caddeye serpiştirilmiş.

Şimdiler de gayet sıhhatli gelişen bu ağaçların en az 10-12 yıl sonra lalelerini açmalarını sabırla beklememiz gerekecek…

LALE AĞACI ÖZELLİKLERİ

Doğada 35-45 metreye kadar boylanabilir. Yurt dışında eski saray bahçelerinde veya katedral bahçelerinde 300 yaşlarında en yaşlı örneklerine rastlanabilir.

Görkemli tepe çatısı nedeniyle küçük bahçelere asla önerilmez.

Amerika ve Avrupa’da park-bahçe ve yol ağacı olarak kullanılıyor.

 

Drenaj yönünden hassas olup, fazla su kökleri öldürebilir. Kireçli topraktan hoşlanmaz. İlk baharda açık yeşil yapraklar sonbaharda altın sarısı renge dönüşür.

Gölgeyi pek sevmez . Tepe tacı yaprakları daima açıklıkta, bol güneşte olmalıdır.

Lale büyüklüğündeki açık sarımsı yeşil çiçekler en az 18-20 yaşlarında sergilenir.

Lale ağacı çiçeklerinden sonra oluşan tahta görünümlü kozalaklardan çıkan tohumlar ile yetiştirilebilinir. Katlama işlemi gereklidir.

Ağacın odunu açık yeşil olup marangozluk, mobilyacılık ,gemi yapımında kullanılır.

Akrabası olan mor çiçekli manolyalar, bırakın koparmayı, dokununca bile küsüp darılırlar (Murat Plevneli 1998-Milliyet).

Bolu’da yaşlandıkça, nisan ayından mayıs ve haziran ayına uzanan laleli dönemlere erişmeniz dileklerimle.

liriodendron_tulipifera1.jpg

e7a848b732dd748a096efab075cfdbf9-001.jpg

Bu yazı toplam 1103 defa okunmuştur.
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 1989 Bolu Gündem Gazetesi | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : (0.374) 217 66 66 | Faks : (0.374) 218 21 21 | Haber Yazılımı: CM Bilişim