mecidiyeköy escort mersin escort bayan bodrum escort adana escort adana escort seks hikayeleri türk porno izmir escort bayan hatay escort

  • BIST 108.863
  • Altın 154,185
  • Dolar 3,8311
  • Euro 4,5213
  • Bolu 7 °C
  • İstanbul 13 °C
  • Ankara 10 °C

ARGAN AĞACI VE ŞAŞIRTAN BAŞARILARI

Suat Tosun

 

 

ARGAN AĞACI (Argania spinosa L)   çok yönlü bir bitki.

Fas –Berberi lehçesinde “arjan” (içinde kilitli kalma) anlamına gelmektedir.

Dünyada yalnızca doğal olarak Fas’ın güneybatısında( 820 bin hektar yayılışa sahip ),çok az miktarda Cezayir’in Tindouf bölgesinde bulunan endemik bir tür.10-12 metre boylanabilen,150-200 yıl ömre sahip, aşırı kuraklığa ve yarı çöl iklimine uyumlu, kökleriyle yerin 30 metre altına dek inebilen, herdem yeşil yapraklı ve dikenli bir ağaç. Coğrafi bölge olarak, batısında Atlas Okyanusuna, bir taraftan Agadir, diğer taraftan Marakeş’e uzanan, yıllık 100-300 mm.yağış alabilen, hava sıcaklığı bazen 50 santigrad derecenin üzerine çıkabilen, bölgedeki 120 civarındaki Berberi Köyünün en önemli gelir kaynağı bu ağaç.

 

Ergen ağacının ilk keşfi,1510 yılında kâşif Leo Africanus tarafından rapor edildiyse de, bu iddianın aksine; Endülüslü Müslüman botanikçi, bilim adamı, eczacı Doktor İbni Al Baytar argan hakkında 13. yüzyılda botanik ansiklopedisine yazı yazanlardan biriydi. Yine 11.yüzyılda tarihçi El Bekri ‘nin argan yağından söz ettiği iddia edilmektedir.

 

Argan ağacının kökleri erozyonu önlemekte, meyvesinden (iki yılda olgunlaşıyor) çıkartılan argan yağı, mutfaklarda, kozmetikte ve tıpta aranılan bir üründür. Argan yağının E vitamini yönünden son derecede zengin oluşu bir yana daha, omega 9, omega 6, ve daha bir çok kıymetli yağları ihtiva etmektedir. Kerestesi sert odunu ile inşaatta ve odun olarak kullanılıyor. Bugün 2500 ton olan yıllık argan yağı üretiminin 2020 yılında 4 bin tona çıkarılması hedefleniyor.

 

Çok yönlü yararlanılan argan ağacını popüler kılan en önemli unsurlar şöyle sıralanabilir:

-Argan yağının zorlu üretiminde Berberi kadınların başrolde oluşları, istihdamdan dolayı(aylık yaklaşık 280-300 dolar) özgürleşip, güçlenmeleri.

-Argan ağacı ürünlerinin bilimsel yararlılığının onaylanması ve geliştirilmesinde kadın akademisyen Prof.Dr. Zoubida Charrouf’un önemli bir anahtar rolünün olması.

-Yerel halkın kalkındırılmasında biyolojik çeşitliliğin korunması gerçeğine dünyada en güzel örnek  Fas‘daki  argan ağacı ormanlarının varlığı olmuştur..

-Onun derinlere inen kökleri bitişiği çölün yayılmasına karşı mükemmel bir bariyerdir.

-Argan ağacı, tepe çatıları ile bölgenin ekosistemini dengeler. Fauna ve floraya gölge sağlar.

 

1995 yılında Rabat Üniversitesinde organik kimya üzerine argan yağını doktora tezi alarak argan yağını araştıran Dr.Charrouf, argan yağının potansiyel gücüne güvenerek, bir kısım yerli Berberi kadınları örgütleyerek Amal (Emel/Ümit) isimli kooperatifte topladı. Yüzyıllar boyunca argan yağı üretimi sadece yerel ev ölçeğinde olmaktaydı. Dr. Charrouf ,argan yağı üretiminde teknolojinin eriştiği tohumlardan yağ çıkarma tekniklerine meydan okurcasına; kocasıyla birlikte Afrika’da Burkina Faso ‘da mevcut bir teknolojiden yararlanmayı ve bir Kanada Araştırma kurumu olan IDRC ‘nin tarım projesi planlarından uyarlanmış yeni bir kavurma makinesi geliştirdiler. Başka işlem safhaları için üretimi kolaylaştırıcı motorize ekipmanları üzerinde çalıştılar. Bugün 80 ‘ne yakın kadın kooperatifi kurulmuştur. Kadınlar; daha önceleri tamamen kocalarına maddi bağımlıyken şimdi hane halkı gelirine, katkı veya pek çoğunda ise tek geliri kazandırmaktadır. Bu gelir onların çocuklarını liseye ve üniversiteye göndermek anlamına gelir. Şu anda kooperatiflerin büyük tesislerinde büyükçe odalarda 3-4 yaşındaki çocuklar için anaokulu oluşturmak tek istekleri.

Prof. Dr. Charrouf , “kadınlar, yağ üretme ve pazarlanmasında istihdamla yetinmeyip, işin ne olduğunu anlamak, muhasebeyi, pazarlamayı ve yönetim, demokrasi, şeffaflık nedir?  anlamak zorundadırlar” demekte, idareyi kocalarına veya babalarına bırakmamamayı, yoksa kadının güçlenmesinin bu şekilde engellenebileceğini savunmaktadır.

 

 

KORUMA VE YETİŞTİRME

 

1998 yılında endemik ergen ağaçlarının bulunduğu bölgenin bir kısmı, UNESCO Biyosfer Rezervleri Programına alınarak koruma altına alınmıştır. Aynı zamanda ağaçlandırma programlarıyla ergen plantasyonlarını tesis etmek amaçlanmıştır. Nitekim tohum ekimiyle ve mikrovejetetatif yolla) yöntemlerle araştırmalar yapılmıştır. Ekim yönteminde tohumların dökümünü (haziran ve temmuz ayları) takiben hemen depolama ve çimlendirme noktalarına nakli ve iyi bir toprak hazırlığı çimlenmeye yardımcı olmaktadır. Ayrıca ince kabuklu klonların seçilmesi de etkilemektedir. İn-vitro yöntemi ile üretmede de ilk denemeler ümit vermiştir.

 

Fas ve Cezayir dışında (doğal ağaçlar),İsrail, A.B.D, Birleşik Arap Emirlikleri 7-8 yıldır yarıçöl iklimi ortamlarında, argan ağacı plantasyonu kurma yolunda hızla mesafe katedmektedirler.

 

 

KEÇİLERE HAKSIZLIK  ETMEYELİM..!

 

Yüzyıllardır uzun dikenleriyle insanoğlunu dallarına yaklaştırmayan argan ağaçları, lezzetli meyveleri toplamaya gelen keçi sürülerine konaklık ederek yaşamını sürdürmüştür. Zaman zaman develerde bol sulu yaprak ve meyvelere erişerek tahripte bulunmuşlardır. Keçilerin ağaçların tepe tacındaki halleri fotoğrafçılara enteresan pozlar yaratmış bundan çobanlarda bahşişle nasiplenmiştir.

 

Argan yağının geçmişteki bir üretim hikayesini de anlatmadan geçmiyelim. Keçiler ağaçlara tırmanıyor, birer büyük zeytini andıran meyvelerini midelerine indiriyorlar. Sindirim işleminin tamamlanmasından sonra Berberi kadınların görevi başlıyor. Zira keçiler, sert kabuklu meyvenin çok sert olan badem tabir edilen çekirdek kısmına hiç zarar vermeden dışkılarıyla birlikte çıkarıyorlar. Keçi pisliklerinin arasındaki çekirdekler teker teker toplanıyor, iki taş arasında kırılıyor. İçindeki etli kısım ayrılıp yağ elde ediliyor. Mutfak ta kullanılacak yağ için çekirdek kabukları odun ateşinde bir kavurma işleminden geçiyor. Kozmetik sektörü içi üretilen yağda kavurma işlemi yapılmıyor.

 

Bazı yerel Berberi üreticilerin iddialarına göre ise, yukarıda anlatılan, basına intikal eden komik ve tiksindirici bulunan işlemlerin olmadığı savunulmuş, keçilerin meyvenin salt dış kabuğunu yiyip çok sert olan kısmı yere bıraktıkları ifade edilmiştir.

 

Ama biz Ormancılar, bu komik gelen iddialara; porsuk ve ardıç ağaçlarında fidancıların çimlendirmeye çok zorlandığı tohumların, kuşların sindiriminden geçtikten sonra toprakla buluşup birer fidecik olarak yeşerdiğini bildiğimizden bu fenomene de rahatça inanabiliriz…

 

Afrika’nın son yıllarda ve gelecek yıllarda Avrupa’ya gönderdiği ve daha göndereceği  “kaçak göçmenler sorunu” basının ve AB’nin baş gündem konusu olurken, Müslüman Fas’ın kısmen bir kısmının “ARAP KADIN BAHARINI” yaşaması ne güzel bir haber sanırım.

 

Sağlıcakla kalınız.

 

 

YAŞLI ARGAN AĞACI

ARGAN AĞACINA ÇIKMIŞ KEÇİLER

ARGAN YAĞINININ POPÜLERLEŞMESİNDE ROL OYNAYAN PROF. DR. ZOUBİDA CHARROUF

ARGAN AĞACI MEYVESİ

ARGAN YAĞI’NIN ÜRETİMİ

ARGAN YAĞI ÜRETİMİNDE KOOPERATİFLEŞEN KADINLAR

qqq-025.jpg

 

Bu yazı toplam 4664 defa okunmuştur.
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 1989 Bolu Gündem Gazetesi | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : (0.374) 217 66 66 | Faks : (0.374) 218 21 21 | Haber Yazılımı: CM Bilişim