• BIST 117.741
  • Altın 399,416
  • Dolar 6,8565
  • Euro 7,8136
  • Bolu 16 °C
  • İstanbul 21 °C
  • Ankara 23 °C

BAHÇECİLİKTE BİLİMİN REÇETESİ

Suat Tosun

 

Korona   pandemisi    insanlar  arası  mesafeli  temassız dönemi uzatmakta.

Kilitlemede  hatırlanan bahçecilik  ise, insanı doğayla temasa yönlendiren sanki bir  panzehir  …

Ancak  bu  salgın  döneminde bahçecilik  fiziksel aktiviteden  daha fazlasıdır.

Yüklendiğimiz sanal  dünyanın “ kendi dikkatini çekebilme  yeteneği “ sayesinde, yalnızlığa  itildiğimizin  farkına bile varamıyoruz.

60-70 yıl öncesi , Mudurnu’daki   evimizin fıskiyeli havuzlu geniş bahçesinde konukomşu ile   geçirilen günleri  ne mümkün unutmak…

1967 yılında tesisine başlanan Batı Karadeniz Or. Araş .Enst. ön bahçesi (Ankara ‘dan gelmiş   peyzaj uzmanının tasarımladığı bahçe ) yirmi beş yıl öncesinde,  T.C. Bolu Valiliği’nce  kamu bahçeleri yarışmasında birincilik ödülü almıştır.

Yıllarca Ormancı Meslekdaşlarımın  çocukları , bu güzide bahçedeki  çiçek fotoğraflı hatıralarını  saklarlar.

Bu nostaljik takılmadan sonra ,şimdilerde apartman dairesinin dar balkonunda  balkon çiçekçiliğine şükreden bir kişi olarak,  bahçecilikte Dünyada neler oluyor , bir göz atmak istedim.

Gıda ve beslenmede arayışta olan kent insanımızın  ruh ve beden sağlığında eksiklerini de karşılayacak park ve bahçelerin  önemi, sanırım bu dönemde fazlaca hissedilmiştir.

Batı ülkeleri bahçeciliği, stres, anksiyete  veya depresyonla baş etmede bir yol olarak görülmüş ve büyük çoğunluğu büyülüyen  bir “ hobi” haline getirilmiştir.

1982 yılından bu yana ,bahçeciliğin “ruh  ve beden “ terapisi üzerine yayınlar peş peşe geldi. Hatta Uzakdoğu’da bahçeden ormana uzayan “orman terapisi”(Shinrin Yoku) bile geliştirildi. Bilim, hastaların ameliyattan sonra daha  çabuk iyileştiklerini ,daha az ağrı kesici ile ,pencerelerden doğal bir manzaraya baktıklarında daha sakinleşmiş hissettiklerini saptadı.1986 yılında Ulrich  ve Simons, çalışmalarında bitkileri ve yeşilliği  görmekle,  kas gerginliği ve kan basıncı ,kalp hızının yeniden dengelenmesi gibi fizyolojik stres   belirtilerini azalttığını  bildirmişlerdir.

Sonunda bu doğa ile fiziksel ve  psişik terapiye bir isim verildi: “Bahçecilik Terapisi” (Terapotik Bahçecilik). Ayrıca ekoterapi (yeşil egzersiz)  olarak ta adlandırılan bu tip resmi terapotik tedavi doğal alanlarda aktif olmayı içerir.  Ekoterapi ile rekreasyon  arasındaki  temel fark  eğitimli bir terapistin varlığıdır. Rekreasyonda terapist yoktur.  Terapistin rolü ise çok önemlidir. Orman terapisinde de profesyonel terapiste ihtiyaç vardır.

Bu terapi; Alzheimer, otizm, hiper aktivite veya anoreksiya  gibi patolojiler için gerçek olumlu etkilere  sahip görünmektedir .İlaçların  yerini alması değil ,duyusal fonksiyonları birazcık uykuya sokarak patolojilere eşlik ettiği  bulunmuştur. A.B.D , İngiltere, Kanada ve Japonya bu alanlarda öncü olmuşlardır. Bu bahçecilik ; hapishaneler ve ruh sağlığı merkezlerinden okullara ve hastanelere kadar değişen ortamlarda iyileştirici bir yardımcı olarak hizmet  verebilmektedir. Ülkemiz Mili Eğitim Bakanlığının okul bahçesi programlarına ait çalışmaları, 2019 yılında hız kazanmıştır .”Büyüyen gıda gösterisi “ mahiyetli sera çalışmaları uygulamasıyla da  olumlu  bir tutum sergilemiştir.

Bahçecilik ,saatte 5.5 km. yürüyüşe eşdeğer orta yoğunlukta bir egzersiz olarak kabul edilirse, bu nedenle yürüyüş çabasına benzer sağlık yararları sağlar. Bahçecilik aynı zamanda daha  iyi bir beslenme ile bağlantılıdır. İnsanları daha sağlıklı yemeye teşvik eder. Kişinin hayattan aldığı memnuniyeti  arttırır (Carly Wood .2015).Yurtdışında öğrenciler üzerine yapılan  araştırmalar, bahçeciliğin  daha yüksek benlik saygısı ve sorumluluğuna yol açtığını doğrulamıştır.Öğrenciler bilim  başarısında daha iyi puan alırlar   ,kişisel   becerilerini ve sınıf davranışlarını  geliştirirler.

      ŞAYET BİR BAHÇENİZ YOKSA ..!

1-Pencere Çiftliği : Pencere yetiştirmeciliği, evinizde dikey olarak, suda toplanmış  besinlerle ,hidroponik olarak adlandırılan bir sistemle meyve ve sebze yetiştirmedir. Dış mekana hatta  toprağa gereksinim  duyulmaz  (Rebecca  Whittle.2016).

2-Gerilla Bahçeciliği: Esas  olarak yasal hakkımız olmayan arazilerin kullanılmasını içerir. Kentsel peyzajın  sahipsiz  veya ihmal edilmiş kısımlarını dönüştürmekle ilgili daha geniş amaçlara sahip olma eğilimindedir. İhmale uğramış bu çorak alanda toprağı tozlaşan böcekler, arılar için bir cennete dönüştürmek,trafik adalarına lavanta çiçeği ve ay çiçeği  ” tohum bombaları” ile buluşturmak gibi.  Kentimizden Memursen  Toki Konutlarının önünde işgal edilmiş sebze bahçeleri yakın örnektir   (Yerel Gazeteler 2020).

3-Topluluk Bahçeleri : Kendi başına arazi satın alma gücü olmayan veya hevesi olduğu halde bahçeciliğe şahsi becerisi olmayan insanlar için mükemmeldir. Birlikte çalışma ve daha deneyimli bahçıvanlardan öğrenme ,ürettikleri yiyeceğin ötesinde, büyük sosyal  faydalar sağlayan bahçeciliktir. Bu bahçeler hayırsever kuruluşlar tarafından yürütülme eğilimindedir. Ürünleri  topluluk bahçesinden yenmesi ve insanların taze ,yerel olarak yetiştirilen yiyecekleri yeme alışkanlıkları oluşturmalarına  yardımcı olur.  İngiltere  bu tür bahçe örneklerince zengindir.

4-Yeşil Çatı bahçeleri : Yeşil çatılarda denenen ve soğutma hizmetine odaklanan bir uğraştır. İngiltere ‘de Kraliyet Bahçe Bitkileri Derneği, stachys byzantina bitkisinin bir çatı yüzeyini 12 derece daha soğutarak enerji tasarrufu sağlamasına yol açtığını araştırmıştır.

Korona pandemisininin ateşlediği bu bahçe telaşını  iyi değerlendirerek  sonraki günlerimizde sağlık kazancına dönüştürmek galiba bir fırsat…

 Sağlıcakla kalınız.

q-118.jpgqn-072.jpg

 

 

 

Bu yazı toplam 2341 defa okunmuştur.
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 1989 Bolu Gündem Gazetesi | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : (0.374) 217 66 66 | Faks : (0.374) 215 05 52 | Haber Yazılımı: CM Bilişim