• BIST 1.331
  • Altın 461,382
  • Dolar 7,8023
  • Euro 9,4809
  • Bolu 13 °C
  • İstanbul 13 °C
  • Ankara 14 °C

BEREKETLİ HİLAL TOHUMLARI…

Suat Tosun

Yaşantımızda kaos dönemleri; deprem, tsunami, savaş,terör,kuraklık,sel ve  virüs pandemisi  v.b. bizleri sınava çekmekte.

Bu krizlerde  ,sağlıklı  yaşamı sürdürmek için gıda  güvenliği  ön plana çıkar. Beri   yandan  gıda  güvenliğini  sağlamada  bitki     çeşitliliğinin  korunması  esastır.

Bugünlerde  her şeyi  kilitleyen  korona  pandemisinin ; dünya  gıda tüketiminin  yanlış  yönetilmesinden kaynaklandığı  varsayımı  ön plandadır.

Bilindiği  üzere beslenmemizin  temelini  tohumlar ,sebzeler ,meyveler   oluşturur.Etli gıdalar ise ,bitkilerin  dönüşümünden  ileri gelir.

Tohumun  kullanılması, bu sebeple insanlığın hayatta kalması için özellikle önem  kazanır. Bitkilerle ilgili  diğer endişe veren  şey; ekimi yapılan  türlerde  çeşitliliğinin kaybı ,büyük ölçüde  gezegenin  sanayileşmesi ve ticaretin  küreselleşmesiyle  bağlantılı bir kayıp ile  ilgilidir.

Küresel  ısınma  ve iklim değişimi  etkilerine  adapte  olabilecek yeni  nesil  ürünleri üretmek zorunluluktur. Bu düşünce,tarımcılık da olduğu  gibi  ormancılık için yeni araştırmaları  kışkırtır. Orman  ağacı tohumları  ile de uzun  vadeli depolama az olsa da ,bazı nesli azalmış ve araştırmalarla küresel  ısınmaya,  çevre  etkilerine  dayanıklılığı kanıtlanmış , bazı  ağaç türlerinin tohum üretimlerini çoğaltmak,  ilk hedefler olmalıdır. Buna  en yakışan bir  örnek:  “BOLU FINDIĞI” –Corylus colurna” ağacıdır . Amerika ve Avrupa’dan  özellikle  de yurt içi tohum  ve fidan talepleri artmakta, ancak iyice yaşlanmış tohum ağaçları sayısının da azalmasıyla  artık  tohum  temini “alarm zilleri “çalmaktadır. Orman Genel Müdürlüğünün acil tohum bahçe ve plantasyonları tesis  etmesi  öncelik taşıyan bir husustur.

Halen dünya  genelinde tarımsal tohum bankalarının 1700 adet  olduğu bildirilmektedir. Kuzey Kutbuna 1000 km. mesafede Norveç-Svalbard (Kıyamet  Kasası) Dünya Tohum Rezervi en büyüğüdür.

Rusya’da  Vavilov ve İngiltere’de Millenium Tohum Bankası yine büyük rezervelerdir.

YOKEDİLMİŞ   TOHUM   REZERVELERİ

Tohum Bankalarının bir kısmı ise, son yıllarda Ortadoğu savaşları nedeniyle yok edilmiş veya yağmalanmıştır, kimi ise sel  ve tayfun zararlarına uğramıştır. Afganistan’da iki Tohum Bankası   yağmalanmıştır. Rusya’da Vavilov Enstitüsü’nün tesislerinden  biri selden  etkilenmiştir. 2006 yılında Filipinler’de bir tohum Bankası Xangsone Tayfunu nedeniyle önemli  hasar aldı.

2004 yılında  ABD tarafından Irak işgali sonlandırılmış,ancak Bağdat dışındaki Ebu Garip’te Tohum Gen Bankası yerel tohum  koleksiyonları istilacı  birlikler tarafından yağmalanmıştır.

Suriye’nin Halep Şehrinin bitişiğinde ,950 hektar büyüklüğünde kurulmuş  ICARDA ( Uluslar arası  Kurak Mıntıka Tarımsal Araştırma Merkezi,  2012 yılından  sonra savaş nedeniyle faaliyetini sonlandırdı. Fransız araştırıcı Prof.Armand Guckert (2016); Suriye’deki gelişmeleri son derecede üzülerek  şöyle aktarmakta :” Bu merkez ,kurulduğu 1977 yılından beri  mükemmel bilimsel  analitik ve bilgisayar ekipmanları ,botanik bahçesi, seralar,koleksiyon parsellerini  kapsar.Modern tesislerinde 32   farklı ülkeden yaklaşık 600 ortak araştırmacıyı yıllarca ağırladı. ICARDA’nın araştırma  konuları:  özellikle biyoçeşitlilik  , entegre su ve toprak  yönetimi ,gen yönetimi  ile ilgilidir. Bölge halkının kaynaklarını iyileştirmek ,  sosyal ve ekonomik  politikalar vd. Savaşın şiddetlenmesiyle bu merkezin kapatılması gerekti.Merkez  Beyrut’a taşındı. Araştırıcılar ise, 2012 yılında , Ürdün’e,  Lübnan’a, Türkiye’ye, Mısır’a  ,Fas’a taşındılar .Icarda, risk  altındaki koleksiyonların %87’si ni  Norveç -Svalbart’a gönderdi .2015  yılında gönderdiği örnekleri tekrar alarak, Lübnan,Fas’da yeni tohumların   geleceğin koleksiyonlarını oluşturdu.Yılların emeği, dünyanın gıda güvenliği adına yapılmış çalışmaların, bombalar altında kalması bizleri fazlasıyla üzmüştür.”

Svalbart  Tohum  Merkezi, yaşam güvencemiz olarak  Bereketli Hilale ait   ( Hz. Nuh’un bitkilerini ) kısa bir süre misafir etmiş ve ICARDA  Merkezi ise, bu uğraş ve çabalarından  dolayı Gregor Mendel Vakfı’nın prestijli  inovasyon ödülü  ile taçlandırılmıştır.

Sağlıcakla evde kalın.

 

 

 

 

 

Bu yazı toplam 2295 defa okunmuştur.
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 1989 Bolu Gündem Gazetesi | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : (0.374) 217 66 66 | Faks : (0.374) 215 05 52 | Haber Yazılımı: CM Bilişim