• BIST 97.717
  • Altın 144,143
  • Dolar 3,5683
  • Euro 3,9936
  • Bolu 12 °C
  • İstanbul 18 °C
  • Ankara 12 °C

BEZ DEYİP GEÇMEYİN -1-

Mustafa Namdar

İnsanlığın varoluşuyla birlikte, yeme içmeye, giyim kuşama ve barınmaya yönelik ihtiyaçlar gündeme gelmiş. Bu ihtiyaçların karşılanabilmesi için ilkel de olsa çeşitli aparatlar düşünce ve hayal ürünleri olarak bulunmuş. Sanayinin gelişmesinde aile ocaklarında mesleklere yönelik gelişmeler kendini yenileyerek günümüz dev endüstri kuruluşlarını meydana getirmiş.
Zaman içinde, aile içinde oluşan meslek alanları aile dışına çıkmış. Usta çırak ilişkilerindeki öğretiler bilimsel kalıplar içinde eğitim öğretim kurumlarında ileri teknolojilerle sanayi, otomatik elektronik makinelere sahip olmuş endüstri, makine gücüyle büyümüş ve büyümeye devam etmekte…
Günümüz sanayisinde çok güçlü gelişmeler gösteren Tekstil sektörünün mayası bugün; bez deyip geçiverdiğimiz, çul çaput olarak nitelediğimiz, bezlerin dokunduğu el tezgahlarıdır. Yöreye özgü dokumalarıyla aileye ekonomik katkı sağlayan kaç evde bu tezgahlar ve çalıştıranı vardır sorgulamak gerek. Bu görev üniversite sanayi işbirliği anlayışı içinde Abant İzzet Baysal Üniversitesi Meslek Yüksel Okulu'nda üniversitenin 20. Yıl etkinlikleri içinde Anadolu coğrafyasında Tekstil ve Bez konulu sempozyumda Marmara Üniversitesinden Prof. Dr. Mehmet Akalın, AİBÜ Meslek Yüksel Okulu'ndan Yrd. Doç. Filiz Akın, Göynük Kabalar Basmasının dünü bugünü konuşulacak diye açıklama yaparak konuklara hoş geldiniz diyen ve programın açılışını yapan Rektör yardımcısı Sn. Cahit Terzioğlu sözü Marmara Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Tekstil bölümünden Prof. Dr. Sn. Mehmet Akalın'a bıraktı.
-Sn. Akalın bu konuda uzman olmadığını, yaptığı araştırmalar sonucu tekstilin bugünkü gelişiminin el dokuma tezgahlarında dokunan bezlerin üzerinde geliştiğini, bu sektör aynı zamanda boya kimya sanayisini de beraberinde geliştirdiğini,
-Anadolu'ya bez dokumayla gelen gelişmiş endüstriyel tekstil beraberinde hazır giyimi de getirmiştir. Tarihi boyutu incelendiğinde bez, doğal bitki liflerinden, keçi koyun ve tavşan tüylerinden üretilip doğal kök boyalarla üretilirken bugün yerini sentetik kumaşlara, boyalara bıraktığını,
-En eski bez dokumaların Urfa yöresi ve Çatalhöyük'te yapılan kazılarda 8500 yıl öncesine varan parça kumaşların incelenmesinden anlaşılacağı gibi bez dokunma işleminin Anadolu coğrafyasına ait olduğunun tescillendiğini,
-Yapılan ilk dokumaların Ev, Çarşı, Saray ve taklit kumaşlar olduğunu, dikişsiz giysiler(ehram, çarşaf, peştamal, şallar ve baş örtüleri, kenarı işlemeli, çizgili, düz) bezler olduğunu, peşkir, çevre mendil, sofralık, torba ve heybelerin dokunduğunu,
-Kumaş dokunduğu yere yöreye ve ustaya göre adlandırıldığını, hammadde ve üzerindeki motif ve desen özelliğine göre(kandıra, buldan, göynük, ayancık, rize, Azdavay, tosya) isimleri aldığı,
-Bu bölgelerde keten, kendir kenevir yün ve tiftik çok kullanılmıştır. Pamuk dokumaya sonradan girmiştir. Bu kumaş ve bezler kök ve yaprakların kullanıldığını,
-Eski dokumacılığın kaybolmasında bir çok etkenin olduğunu, bunların başında; eski dokumaların yurt dışına gönderilmesi, yenilerin üretilmemesi, eski dokumaların kesilip biçilerek yok edilmesi, yöresel dokuların yozlaştırılması, bütün bu olumsuzluklardan kurtarılmasının üniversiteye düştüğünü,
-Bu konuda bireylerin korunması,(gelir getirici) hammadde kaynakları değerlendirilmesi, Turizm ve iç tüketimin teşviki, milli gelirin artırılması, Fransa'nın bir yöresi Ankara Tavşanı tüyünden elde edilen dünyanın en pahalı ürününü Angora markasıyla dokuduğunu, Yunanistan'da ipek böcekçiliği ile 100'e yakın ipekli kumaşın üretildiğini anlattı.

02.04.2013

Bu yazı toplam 838 defa okunmuştur.
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 1989 Bolu Gündem Gazetesi | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : (0.374) 217 66 66 | Faks : (0.374) 218 21 21 | Haber Yazılımı: CM Bilişim