eryaman escort , ankara escort bayan, escort ankara, bursa escort - ankara escort
  • BIST 108.489
  • Altın 151,356
  • Dolar 3,6718
  • Euro 4,3266
  • Bolu 17 °C
  • İstanbul 19 °C
  • Ankara 19 °C

BOLU-AYIKAYA'SINDA ÇIĞ !

Suat Tosun

 30 Kasım 2013 tarihinde Bolu Gündem ve diğer bazı yerel gazetelerde; Japon PR0TEC ENGİNEERİNG Firmasının Orman Genel Müdürlüğü ile yaptığı protokol çerçevesinde Bolu-Ayıkaya'sında (Yedi Göller yolu üzerinde) bir çığ koruma projesinin uygulanacağı haberi yer aldı.

PEKİ, BU ÇIĞ OLAYI DA ŞİMDİ NEREDEN ÇIKTI?

Çığın varlığının bilinmesi yaklaşık 7 yıl öncesine dayanıyor. Batıkaradeniz Ormancılık Araştırma Enstitüsü Müdürlüğüne 2006 yıllarında atanan Dr. Abdürrahim AYDIN uzmanlık alanı olan toprak muhafaza, çığ, heyelan konularında Bolu yöresinde sorgulama yaparken Bolu- Yedi göller yolu üzerinde (Milli Park'a kuş uçuşu 6,5 km. mesafede) bir çığ alanını gün yüzüne çıkarmıştır. 2007 yılında vuku bulan çığın görgü tanıklarından öğrenilmesinden sonra, geçmiş on yıllarda hangi yılda çığların tekerrür ettiğinin bilinmesi için dendrokronolojik araştırmalar ve vejetatif göstergelerden yararlanılacak bir araştırma projesi hazırlanmıştır.
Proje İ.Ü.Orman Fak. den Doç.Dr. Nesibe KÖSE ( Dendrokronoloji uzmanı)'nin katılımıyla oluşturulmuştur.
2009 Yılı arazi çalışmalarına araştırma ekibine asistanlardan Tuncay GÜNER ve Ali KAYA'da katılmış, ancak zorlu ve kaygan eğimli olan arazide Tuncay GÜNER'in düşmesi sonucu ayağında kırık oluşmuş, uzunca bir süre sağlığını etkilemiştir.
Bence” beyaz tehlike” denilen Ayıkaya Çığı'nın 2009 yılı yazın daki ilk vukuatı yaralama olmuştur.

ÇIĞ VE ARAŞTIRMA PROJESİ
Çığ kısaca; kar tabakası veya tabakalarının iç ve dış kuvvetler etkisiyle yamaç eğim yönünde gösterdiği akma hareketidir. Türkiye'nin özellikle kuzey ve kuzeydoğu kesimlerinde, çığ olayına uygun topoğrafik ve meteorolojik koşullara sahip dağlık alanlar mevcuttur. Çığ olayının yerleşim yerlerine etkisi, her afet türü gibi sosyal ve ekonomik açıdan olmaktadır.
Eğimli arazilerde ,genelde güneye bakan yamaçlarda şiddetli bir kar tipisinden sonra 36 saat ten fazla süreyle hava sıcaklığının sıfır derecenin üzerinde olması,mevcut eski kar üzerine 25 cm. den fazla kar yağması ,tipinin 24 saat etkili devam etmesi, devamında güneşin açıp mevcut kar üzerinde hızla erimenin başlaması çığın oluşumunu tetiklemektedir.1890-2004 yılları arasında arşiv kayıtlarına göre 34 ilde meydana gelen 552 çığ olayında toplam 1283 kişi yaşamını yitirmiştir..Maddi kayıplar hakkında ise 5500 civarında hane sayısı Afet İşleri Genel Müdürlüğünce yerleşim yerlerinde yapılan tetkikler sonucu nakledilmiştir.
Bolu Ormancılık Araştırma Enstitüsü Müdürlüğünce 2007 yılında başlatılan “Bolu Ayıkayasında Meydana Gelen Çığların Sınır Frekanslarının Dendrokronolojik Yöntemle Belirlenmesi ve Uygulanabilecek Teknik Yapıların boyutlandırılması” projesi 2009 yılı sonunda sonuçlandırılmıştır.

DENDROKRONOLOJİ NEDİR?
Dendrokronoloji, kısaca ağaçların yıllık halkalarına dayanarak tarih belirleme bilimi olarak tanımlanır. Mudurnu-Sülüklü Gölün oluşum tarihi de değerli hocamız Prof. Dr. Burhan AYTUĞ ve Arkadaşlarınca bu metotla saptanmıştır. Göl 1703 yılında oluşmuştur. Türkiye 'de ilk defa Bolu'da çığ üzerinde yapılan bu araştırmayla dendrokronolojik yöntemden yararlanılmıştır.
Dağlık ve ormanlık alanlardaki çığlar oluştuğunda, zaman zaman etraflardaki ve önlerindeki ağaçlara zarar verebilmektedir. Ağacın yıllık halkaları yaşadığı bu zarara ait izleri kaydedebilme yeteneğindedir. Ağaçlar yara kenarlarında kallus dokusu oluşturarak, yavaş yavaş yeni odun ve kabuk eklemektedir. Yaranın diğer tarafından alınan kama şeklindeki bir kesit, yaralanmadan sonra oluşan yeni odun halkalarının sayılmasına ve böylece yaralanmanın tarihinin belirlenmesine izin verir( AYDIN ve KÖSE. 2010).
Araştırma sonuçlarına göre: Çalışma alanı, Bolu Orman Bölge Müdürlüğü, Bolu Orman İşletmesi Müdürlüğü, Ayıkaya İşletme Şefliği sınırları içersindedir. Çığa ait mevkiin coğrafi koordinatları 40° 5433 N ve 31° 4056 E ile gösterilmiştir. Bu alan 3.86 hektardır. En yüksek yeri 1671m ile Akçaağaç Yaylası yoluna yakın olup, en düşük noktası 1440m ile Tuzak deresi yatağıdır. Çığ yolunun eğimi 30-45 arasında değişir. Genel bakısı kuzeybatı bakıdır. Bu bölge Bolu yağmur yoğunluğu haritasına göre en fazla yağış alan bölge içinde yer alır. Toplam 69 ağaç örneklenmiştir. Göknar, sarıçam ve karaçam ağaç türlerinden örnek alınmıştır.
1900-2009 yılları döneminde; 1934.1936.1941.1960.1966.1980.1983.1991.2001,ve2002 yılları en önemli çığ yılları olarak saptanmıştır.
İşte, Japon heyetinin Bolu'ya geliş nedeni, Bolu'da örnek bir çığdan korunma uygulamasını ortaya koymaktır.
Şayet çığa maruz kaldığımızda, ana rahmindeki bebek pozisyonu alıp yüzümüzün ve göğsümüzün önünde hava boşluğu oluşturmalıyız. Esasen çığdan korunmanın en iyi yolu ise, o an orada olmamaktır.
Size özetlemeğe çalıştığım bu araştırmalarda emeği geçen Yar. Doç.Dr. Abdürrahim AYDIN( Düzce Or. Fak.), Doç. Dr. Nesibe KÖSE ( İ.Ü. Or. Fak.)ve kazazede Dr.Tuncay GÜNER, Dr. Ali KAYA'ya uygulamaya aktarılan bu güzel araştırmayı sonuçlandırdıkları ve benim de kamuoyuna sunmama yardımcı oldukları için candan teşekkürlerimi sunar başarılarının devamını dilerim.

Sağlıcakla kalınız.

07.12.2013

Bu yazı toplam 2622 defa okunmuştur.
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 1989 Bolu Gündem Gazetesi | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : (0.374) 217 66 66 | Faks : (0.374) 218 21 21 | Haber Yazılımı: CM Bilişim