• BIST 90.383
  • Altın 144,409
  • Dolar 3,6117
  • Euro 3,9021
  • Bolu 10 °C
  • İstanbul 14 °C
  • Ankara 11 °C

BOLU DEYİNCE AKLA…(1)

Suat Tosun

Değerli ormancı, Bolu aşığı ( 1969 – 1978 yılları arasında Batı Karadeniz Ormancılık Araştırma Enstitüsü Müdürü ) , saygıdeğer emekli Müdürüm Nejat GİRAY; meslek yıllarında yazdığı 2–3 şiir kitabından birinde şöyle dizelemiş:

 

Doğa ve İnsanları

 

Bolu deyince aklıma,

Abant gelir,

Soğuk kış, ayaz;

 

Bolu deyince aklıma,

Baharda Yedigöller gelir,

Aladağ da yaz.

 

Bolu deyince aklıma,

Zümrüt yeşili,

O canım ormanlar.

 

Bolu deyince aklıma

Bana gülümseyerek yönelen,

Güleç yüzlü,

Sevecen insanlar gelir.

 

Görülmektedir ki Bolu’nun imajında en önemli faktörlerden başlıcası, doğasına olan övgüler gelmektedir. Son yıllarda bu değerlere yeni göletler ve fosil ormanlar eklenmektedir.

   Bolu doğasıyla ilgili önemli bir sorun, biyo çeşitliliğinin ve jeo çeşitliliğinin yeterince bilinmemesi ve fark edilmemesidir.

   İnanç büyüğümüz Hz. Ali Efendimiz; ‘’ Kişi bilmediğinin düşmanıdır ‘’ , Paracelsus ( 1530 ) ise; ‘ İnsan doğasını bilgisince sever ‘’ diyerek bilgi ve merak üzerine çok önemli özdeyişleri belirtmiştir.

   Akademisyenlerce saptanan ve bilimsel tez ve makalelerde kalan, üstelik endemik, nesli tükenmekte, ender ve tehdit altında flora ve fauna altındaki, genetik çeşitlilik, jeo çeşitlilikler Bolu halkınca ve yetkililerce fark edilmeli ve sahip çıkılmalıdır ( MARKA projeleri tanıtım ve bilinçlendirme için katkı sağlayabilir).

   Son yıllarda doğa korumada ki önemli bir parola  NUH PRENSİBİ :  ‘’ Nuhun gemisinde olduğu gibi kurtarılmak zorunda olan her şeyi kurtarın ‘’ şeklindedir.

 

  Abant Gölünün Nesli Tükenmek de Olan Faunası ve Endemik Türleri

 

   ‘’ Yeryüzünün yalnızca belirli bölgelerinde yayılış gösteren ( yaşam alanı belirli bölgelerle sınırlı ) canlı türlerine endemik ‘’ denir.

   AİBÜ öğretim üyesi Sayın NURSEL EKİNCİ ( 2009 ) Bolu’da bitki türü olarak 2009 yılında yaklaşık 185 endemik tür saptandığını ifade etmiştir. Bu değerler mutlaka artmıştır.

   Sayın HASAN TORLAK ( Kültür ve Turizm Bak. Baş Müfettişi ) 2009 yılında ‘’ Bolu’nun endemik bitkileri ‘’ makalesinde; ‘’ Avrupa görmüş çoğu kişi Abant gölünü, Avrupa’da ki göllerle karşılaştırır. İsviçre gölleri kadar güzel olduğu söylenir. Ama bilinmeyen, fark edilmeyen bir husus bu gölümüzün biyolojik açıdan Avrupa da ki bütün göllerden daha değerli olmasıdır. Neden mi? Avrupa’nın hiçbir gölünün etrafından Abant’ta ki gibi 50’den fazla endemik bitki fışkırmaz hatta bırakın gölleri karşılaştırmayı Avrupa’nın çoğu ülkesinde 20’den fazla endemik bitki bulunmaz’’ diye Abant’ın eko biyolojik önemine de dikkat çekmektedir.

   Doğal yaşam ortamlarının sınırlarına bir belirteç tür olan su samuru (Lutra lutra) Abant Gölünde ki varlığı tereddüde mahal bırakmayacak tarzda Batı Karadeniz Ormancılık Araştırma Müdürlüğünün bir araştırma projesi ile ( foto kapan, termal kamera vs.) görüntülendi ve basına duyuruldu ( Ağustos 2012).

   Belgesel filmler dışında, hayvanat bahçesinde, bilmem benim gibi meraktan, havuz kenarında su samurunun zevk veren görüntülerini izleyeniniz oldu mu?

   Yaklaşık 10 senedir, Abant Gölü girişi civarında yapay bir havuzda satın alınmış 2–3 adet su samurunun ziyaret edenlere tanıtılması ve Abant’taki varlığının hatırlanması nedenli Abant’a değerler katar diye düşünmüşümdür.

   Yine dünyada sadece Abant gölü ve dolayına özgü lokal endemik Abant alabalığı ( Salma trutta abantensis )’nın üretiminin, doktora çalışması da yapılmış olmasına rağmen, ilerlememesine kafa yormamız gerektiğine inanıyorum.

   Uludağ Göknarı ( abies bornmüllerina Mattf ); Abant ve hatta Gölcük’ü çepeçevre saran ormanlar da aslında endemiktir. Noel ağacı olarak bazı böceklere dayanıklılık gösterdiği için Amerika’daki araştırıcılarca da çok sıkı takip edilen ve 15 gün önce uluslararası sempozyumu yapılan ağaç türümüzdür.

   Abant gölü etrafında, dünyada sadece Abant gölü dolayında yetişen ve adını da bu gölden alan Abant çiğdemi ( Crocus abantensis ) ticari amaçla kökleme tehdidindedir. Kar manzaralarıyla ayrı güzel Abant’ta karlar erirken nisan ayında kar örtüsü yerini Abant gölünü çepe çevre kuşatan 3 endemik Kardelen’e bırakmaktadır.

   Dünya’da yalnız Bolu iline özgü ve tehlike altında ki Abant kaz gagası ( Corydanis caucasica subsp. abantensis)  Abant yolunun kenarında bulunur ( TORLAK, 2009 ).

   Abant gölünün hemen girişinde kuş yemişi ( yemişen ) diye isimlendirilen endemik alıç türümüz (Crataegus tanecetifolia) gölün güneyinde Küçük Asya Tavşanbıyığı olarak adlandırılan Poa asiae-minoris, Abant gölü güneyinde isoetes anatolica adlı dünyada sadece bu noktada yetişen lokal endemik bitkiler 2005’li yıllara doğru keşfedilmiştir.

   Cantaurea inexpectata- Köşk Otelin yanında ( peygamber çiçeği )

   Verbasacum abieticolum- Köşk Otelin yanında ( Sığırkuyruğu )

   Eryngium campestre var. virens- Abant Palas Oteli yakınında ( Akdiken )

   Taraxacum serotinum- Abant Palas Oteli yakınında ( çukur otu )

   Veronica thymodies subsp. pseudocinerea- Abant Palas Oteli civarı ( tavşan otu )

   Taraxacum aznavouri aucheri- Abant Palas Oteli civarında ( karahindiba )

   Muscari aucheri- Turban Oteli civarında ( misk sümbülü )  

 

Hem turizmci ve hem botanikçi olan Sayın Hasan TORLAK, Abant’la ilgili olarak ‘’ Göl çok daha ciddi korunmalı, eğlence turizminin yerini bilimsel çalışmalar almalıdır ‘’ demekte, Abant’a yönelik fikirlerini Köroğlumuzun sözleriyle sonlandırmaktadır.

 

   Benden selam söylen yetkililere;

   Çıkıp Abant Dağlarına yaslanmalıdır

   Gariban bitkilerin üzerinde eğlenenleri

   Görüpte hallerine vahlanmalıdır.

 

DEVAMI VAR…

Bu yazı toplam 1440 defa okunmuştur.
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 1989 Bolu Gündem Gazetesi | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : (0.374) 217 66 66 | Faks : (0.374) 218 21 21 | Haber Yazılımı: CM Bilişim