• BIST 110.477
  • Altın 275,921
  • Dolar 5,8011
  • Euro 6,4759
  • Bolu 5 °C
  • İstanbul 12 °C
  • Ankara 5 °C

BOTANİK BAHÇESİ Mİ YOKSA GÖSTERİ ÇİFTLİĞİ Mİ ?

Suat Tosun

İklim  değişikliğinden    ötürü ,   gıda güvenliği  artık  ulusal  güvenlik sorunudur  (Tarım  Şürası,  2019).

2017  yılında Türkiye’nin  su stratejisini kontrol için  yaptığı  bir  “Ulusal Su Planı “ bulunmaktadır. Bu plana göre;   25 yıl içersinde ihtiyaç duyulacak su miktarı şimdikinden  üç misli artacağını  hatırımızdan çıkarmamız ve akıllı yatırımlara yönelmemiz gerekmektedir   (Dursun Yıldız,2019,Su stratejisti).

Bu algılamalar tarımda ciddi tedbirler manzumesini çağrıştırmaktadır.

Yeni  kurulan  Bolu Platformunun  kurucu   Onur Kurulu Üyesi duayen tarımcı M. Şerafettin   Erbayram, AHDE-VEFA gecesinde, öz olarak  gençlere ; başarı     için  devamlı araştırıcı kimlikte  olmalarını üstüne basarak tavsiye etmiştir. Ş.Erbayram  ; kişisel   girişimciliği  yanısıra ,  Üniversiteyi ve  akademisyenleri de yenilikler ve ilklerin araştırılmasına yönlendirmiştir.

25 yıl öncesinde ,BAİBÜ’ nin şimdiki Tıp Fakültesinin  olduğu arazide bir  “ İzzet Baysal Botanik Bahçesi” tesisi  edilmesi fikrine  sıcak  bakanlar  arasında, ilk Rektör  Kemal  Hoca ve özellikle  İngiltere den yeni gelen botanikçi Rek.Yar. Musa Hoca’nın  yanısıra   ,  Şerafettin Bey’de vardı.

   . Oluşturulan altı kişilik  komisyonda  bana da yer  vermişlerdi. İlk yıllarda bazı yabancı ağaç   türlerine  ait fidanların törenle dikiminden  kısa  bir  süre  sonra, fidanlar   civarda   dolaşan köy sığırları tarafından   çiğnenmiş  ve sonrasında kampüs  dışında arazi aranmıştı. Komisyondan botanikçi Prof. Dr.Adil  Güner ; uluslarararası  botanik bahçesi için tesisin gerektirdiği finansmanın bulunamaması ve personelin teminindeki güçlükler,yeni fakülte açılışları önceliği engelleri karşısında, Üniversitedeki görevinden ayrılmış,İstanbul  Ataköy’de kurulacak “ Nezahat  Gökyiğit Botanik Bahçesi”

Müdürlüğüne atanmış ve 20 yıl uğraşıdan sonra pek de düz olmayan eğimli arazide  güzel ve başarılı  bir   uluslararası Nezahat  Gökyiğit   Bahçesi oluşmasını sağlamıştır.

Şahsen yurtdışı mesleki teknik gezilerinde yüzlerce hektar büyüklükte botanik bahçelerinin aslında,bina ve uzman personelleriyle (Brazilya ve Moskova örnekleri)karşılaşıp  aldığımız  brifinglerde bu  kuruluşların önemli  miktarda finansmana gereksinim olan akademik hüviyete haiz tesisler olduğuna ikna olmuştum.

18-21 Nisan 2019 tarihlerinde Düzce Üniversitesinde “Ulusal Botanik Bahçeleri,Arboretum,Botanik Müzeleri  Çalıştayı” yapılmıştır.Bu çalıştay sunumlarından G.Gönençgil ve F.Gönengin ;  “Türkiye’deki bazı botanik bahçelerinin (daha doğrusu parklarının) yer seçimindeki yapılan yanlışları,projelerin çeşitli nedenlerle iptalleri  ve     bu  projelerin farklı yerler ve   alan büyüklükleri için yeniden  projelendirildiğini   öğrenmek ,önemli ölçüde emek,para  ve zaman israfına düşüldüğü izlemini verdi. Diğer taraftan, tasarım kriterlerine   uyumluluk  sorunlarının varlığını,dikilecek bitkilerin seçimine karar veren mekanizmalarda botanikçilerin bulunmadığını öğrenmek dikkat  çekiciydi.Botanik bahçelerinin bakımının masraflı,getirisinin düşük olduğu bilinen bir gerçektir.Özellikle   Üniversite  botanik bahçelerinin bakımına ayrılan ödenek genellikle yetersizdir.Maddi imkanları yüksek belediyelerin kurdukları veya kurmakta oldukları   ”botanik bahçeleri” anlaşıldığı kadarıyla gösterişli parklar özelliğindedir.   Durum böyle olunca; “şartnameye uygun” yani uluslararası nitelikte botanik bahçelerinin kurulması  ve yaşatılması için Üniversite-Belediye işbirliğine gidilmesi bir zorunluluk olarak ortaya çıkmaktadır” diye önemli bir konuya dikkati çekmektedirler (Dergipark.org .tr/dowload ).

AKILLI YATIRIM : GÖSTERİ  ÇİFTLİKLERİ

Tarımsal teknik ve teknolojileri öğretmek için kullanılan –Gösteri   Çiftlikleri-iklim değişimlerinin hüküm sürdüğü ve süreceği süreçlerde en isabetli yatırımlardır.Bu çiftliklerde,çiftçiler ve çiftçiliğe hevesli gençler,denemeleri arazilerinde yapmak zorunda kalmadan yeni şeyler yapmanın yollarını öğrenebilirler.

ABD Aubaum  Üniversitesi öğretim üyesi, birçok kadın ödülü sahibi,danışman  Esthern.Ngumbi ( 2017 ,The conversaton) ;  “ Gösteri çiftliklerinde neyin test edildiği,veya sergilendiğine bağlı olarak ,gösteri çiftliği farklı türde ürünlere ve ürün çeşitlerine ,hayvancılık veya kümes hayvanı ırklarına gübre uygulamalarına ve damla sulama gibi teknolojilere sahip  olmak özendirilir.Genellikle üniversiteler,veya özel araştırma kurumları,özel sektörler, veya tarım odaklı yeni başlayanlar ve sivil toplum kuruluşları tarafından sahip olunur ve işletilir”  diye –Gösteri Çiftlikleri Afrika tarımında devrim yaratabilir-adlı makalesinde bilgiler sunmuştur.

Ülkemizde kentlerdeki ilkokullarda, sebze ve bitki ekimlerini,gelişimlerini sergilemek, tarla ziraatini öğrenmeleri için  bahçelerindeki basit seralarda göstermesi, Milli  Eğitim Bakanlığının akıllı bir yatırım uygulamasıdır.

Bolu’da  16.10.2019 tarihlerinde   bir çifçinin tarlasında özel sektör den Progen Firmasının katkısıyla başarılı bir “soya fasulyesi”gösterisi , çiftçiler ve ilgili tarım yetkililerine gösterilmiştir.

Yüz yıl öncesinde tarımcı Knapp; “gösteri yoluyla öğretim felsefesine” inanmış ABD ,İsrail,Gana,Nijerya ‘da örneklerini başlatmıştır.

ABD Tarım Bakanlığı, kısa bir süre önce ülke çapında gösteri çiftliklerini finanse etmiştir .İsrail,de çeşitli  kurslarda gösteri çiftliklerini kullanarak 132 ülkeden 270 binden fazla kişiyi eğitmiştir.Çin,tarım da başarıları yakalayan Afrika çiftçiliğini geliştirmek amacıyla Afrika genelinde 23 gösteri merkezi kurdu.

Finansör olan bazı devletler dışında, Bill ve Melinda Gates Vakfı ,Afrika’da toprak sağlığı girişimi  için “Yeşil  Devrim İttifakı”  (13 ülkede155 bin gösteri bahçeleri)’na   fon sağlamıştır( The conversation 2017).

Artık bizlerin de akıllı yatırımlara öncelik vermemiz ve istihdamı artırmamız dileğiyle, hoşça kalınız.

suat-tosun-kose-(2).jpgsuat-tosun-kose-(1).jpg

Bu yazı toplam 2667 defa okunmuştur.
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 1989 Bolu Gündem Gazetesi | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : (0.374) 217 66 66 | Faks : (0.374) 215 05 52 | Haber Yazılımı: CM Bilişim