• BIST 89.695
  • Altın 145,860
  • Dolar 3,6136
  • Euro 3,9258
  • Bolu 0 °C
  • İstanbul 6 °C
  • Ankara -1 °C

EL NİNO

Suat Tosun

                       

 

Yaşantımızı etkileyen bunaltıcı aşırı sıcakların nedenine ad kondu..!

El Nino; İspanyolca bir sözcük ve çocuk demek (El eki Arapça’dan geçme). Türkçe’ye “Özel Çocuk veya O Erkek Çocuk” diye çevrilebilmekte.

Okunuşu ise” El Ninyo” şeklinde.

Bilimsel açıklaması: Güney Amerika’nın batı kıyısındaki Okyanus(Pasifik)   yüzey sularının periyodik olarak ısınmasına “El Nino” deniyor.Tam tersi suların soğuması da “ La Nina” diye adlandırılıyor.La Nina’nın anlamı ise; “Kız çocuk “ veya “Kız Kardeş” ‘dir.

Esasında bizler, temel bilimlerden astronomi ve fizik bilgilerimiz le havanın ısınması-sıcaklığın artması, iklimlerin oluşmasında ana nedenin,   İlk çağlardan beri güneş ışınlarının Dünyamıza geliş açılarının eğikliğine bağlı geliştiğini öğrenmiştik. Ve iklime, Latince’de “Klimatis” ve Yunanca’da ise “Klima” demişlerdi.

M.S. 1500 yıllarından beri yinelendiği, ancak eski kayıtlardan ve doğadaki izlerden anlaşılabilen bu masum sıcak su akıntısı El Nino/ Güney Salınımları; her 3-7 yıl periyotla ortaya çıkarak meteorolojik ve ekolojik olaylara yol açmaktadır. Kısaltılmışı”  ENSO” diye de ifade edilmektedir.

Peru’da Paita Limanı çevresindeki balıkçıların ima ettikleri; H.Z. İsa’nın doğum günü sayılan Noel günlerinde ortaya çıktığı için” O Erkek Çocuk”-El Nino”, H.Z.İsa’nın bebekliği olarak inanılır. Yüzey suları ısınınca balıkçılar hüsrana uğrar. La Nina yıllarında ise, su yüzeyi sıcaklıkları mevsim normalinden daha soğuk olmasıyla balıkçılar mutlu olurlar.

Meteoroloji Uzmanlarının (Prof.Dr. Mikdat Kadıoğlu, Prof. Dr. Orhan Şen İTÜ.)bildirdiğine göre; ülkemiz de de El Nino’lu yılların etkileri hissedilecektir. .Yağmurlar da sıcaklıklar da aşırılıklar yaşanacak, yarı tropik iklime doğru yavaş yavaş kaymalar güneyden itibaren görülecektir(Çevre, Sputnik.31.07.2015;Ajans Haber.29.07.2015).

Amerika Kaliforniya Eyaletinde ki meşe ormanlarında, seyrek oluşan zengin palamutlu yıllar(3-8 yıl aralıklı) El Nino Salınımı etkisiyle çok geniş alanlarda senkronize bir uyum gösterdiği gibi, bu meşe ormanlarındaki yabanıl yaşam hayvanı (ayı, domuz, geyik, fare, kene vs.) populasyonları da üreyip çoğalmalarını, azalmalarını bu sıra dışı iklim olayına bağlı sürdürürler.

Sayın Mikdat Kadıoğlu (2010 yılı Hürriyet Gaz.) ;Türkiye gibi tropiklerin dışındaki ülkelerde,”El Nino”yıllarının tahminen; tarım alanlarının planlanması, su kaynaklarının yönetimi,tahıl ,petrol ve doğal gaz stoklarının belirlenmesi açısından büyük ölçüde önem taşımakta. 1988-1989 yılları,  Türkiye’de de “La Nina” yılıydı. 2009 yılının ise, en son belirlenen”El Nino yılı “olarak kayıtlara geçtiğini bildirmektedir.

Son günlerde İspanya’da gazetelerin spor sayfalarında; “El Nino Kasırgası Geri Döndü”başlıkları görülüyor. Geri dönen ise,efsane olduğu Atletico Madrid’e geri dönen “El Nino” lakaplı golcü, Fernando  Torres”..!

2-035.jpg

 

 

                                               FOTO: L. KURNAZ (BOĞAZİÇİ ÜNİ. 2014)

 

 

Bu yazı toplam 2883 defa okunmuştur.
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Yorumlar
    Yazarın Diğer Yazıları
    Tüm Hakları Saklıdır © 1989 Bolu Gündem Gazetesi | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
    Tel : (0.374) 217 66 66 | Faks : (0.374) 218 21 21 | Haber Yazılımı: CM Bilişim