• BIST 1.409,560
  • Altın 526,14
  • Dolar 9,2050
  • Euro 10,6650
  • Bolu 10 °C
  • İstanbul 14 °C
  • Ankara 10 °C

EVA ( HAVVA) HANIMIN HZ. MEVLANA HAYRANLIĞI

Suat Tosun

Son yazımızda  İngiliz  aristokratı Leydi  Montagu’yu  saygıyla  andık. Konumuz halk sağlığı idi.

Bu sefer ay içinde okuduklarımdan ilginç bir portre Eva de Vitray-Meyerovitch.   Araştırmacılığı  ağır  basan akademisyen bir Fransız  aristokrat.

Onu  keşfettikçe ,  Hz. Mevlana  aşığı olarak  hayat döngüsünden ve İslam dinine katkılarından bir damlacık aktarmaya cesaret ettim.

Eva;  1909 tarihinde Fransa’nın  Boulogna  şehrinde Katolik bir aileden dünyaya geldi .Çocukluğundan itibaren çok kapsamlı bir din eğitimi almış olmasına rağmen,merak ve araştırmacılığını da çok çabuk gösterdi.Anglikan bir büyükanne tarafından Katolik mezhebinde yetiştirilir. Bir rahibe okuluna verilir.

Latince ve Grekçe bölümünü bitirerek liseden mezun olur. Sonra hukuk eğitimini tamamlar .Üç yıl felsefe eğitiminde “Platon’da Simgeler” adlı doktorasını yazarken kafası karmakarışıktır.

Birinci Dünya Savaşı  (1914-1918) onun çocukluk yıllarına  rastlar, İkinci Dünya Savaşında(1938-1945)genç bir akademisyendir.

22  yaşında   kendisi  gibi  öğrenci olan Yahudi  bir gençle evlenir. Bu evlilikten 2 oğlu olur. Paris’in  işgal edilmesi, Nazilerin başlattığı insan avı, savaşın acımasızlığı  onda travmalara sebep olur.

O dönemlerde kendisi gibi, hukuk,felsefe tahsili almış, Hz.Mevlana hayranı, Pakistanlı İslam düşünürü  Muhammed İkbal’in kitaplarını Fransızcaya çevirmeye başlayınca ; ” düşünürün o  kitaplarda daima -Üstadım- diye bahsedilen Mevlana’yı   öylesine sevdim ki , sevgi düşünmenin  ilk ve vazgeçilmez şartıdır ” der.

İslamı öğrenme sürecinde  Mısır’a gider,(1969-1973) yıllarında El Ezher Üniversitesinde  prof. olarak görev yapar. Daha sonra Libya ,Sudan,Fas ve Türkiye’ye sayısız ziyaretler yapar. 45 yaşında Müslümanlığı seçer ve Havva ismini  alır.

Ortaçağda  İslam’ın önemli bir figürü olan Mevlana’ya odaklanmak için iki yıl içinde Farsça  öğrenir.Ve 1968 yılında ”Mevlana’nın Eserinde  Mistik Temalar “ başlıklı tezi   yayınlar.Mevlevilikle   ilgili bir çok eseri Fransızca’ya tercüme eder.

Günümüz  Fransa’sında  İslam karşıtlığının hızla  yükseldiği  bir ortamda; Fransa  Dauphne  Üni. Akademisyeni Ousame  Bouisse nin 12 Eylül   2021 tarihli makalesinde  ;   “  Eğer Eva de Vitray, Müslüman olmayı tercih ettiyse ,her şeyden önce İslam’a ve  Birlik (Tevhid)doktrinine  çok  çabuk yakınlık  hissetmesindendir.İslam  onun  manevi   yaklaşımının doğal bir uzantısıdır ” diye açıklanmakta.

Havva Hanım, “İslam’da  Dua” adlı kitabında,”Adalet  talebi zorunludur.”Seni   adalete şahit  kıldım”. Başkalarına  karşı adalet , Tanrıya  verilen tanıklığın samimiyetini garanti eder ve ondan ayrılamaz.

Özgür düşünen Eva de Vitray,” Book of İnside” nin çevirisinin girişinde Mevlana’dan alıntıladığı şu sözleri söylemiş idi: “Bir ders veren bir kaç kelime ,henüz olmayan bir lambayı öpen yanan bir lamba gibidir.”

1989 yılında Konya’da verdiği bir konferans da; “vefat ettiğinde Konya’da  Mevlana’nın yanında bir yere   defnedilmesini  istediğini” söyler.1999 yılında  Paris’te    evinde vefat eder. Thiais  İlçesinde   bulunan Müslümanlar için ayrılmış bir bölümde, dikdörtgen  taşlarla sınırları belli edilmiş bir mezara defnedilir.

Büyük oğlu bir tıp profesörü  ,küçük oğlu da bir avukattır. Fakat  annelerine karşı ilgisizdirler. Bütün hayatı boyunca Mevlevi Dervişleri ve onu tanıyan ,bilen Müslüman gençler ,adeta etrafında pervane olmuşlardır.

Havva  Hanım’ın  Thiais’te  bulunan  mezarı  10 yıllık  kiralık mezarlık olup, bu süre dolmak üzeredir.” Manevi oğlum” dediği  Selçuk Üni.Fransız Dili ve Edebiyatı   profesörü  Abdullah  Öztürk  Hoca, H avva Hanım’ın  Büyük oğluna  bir  mektup   yazar. Annesinin mezarının  Konya’ya  taşınması için izin ister . İzin alınır. Abdullah Hoca’nın ve dostlarının gayretiyle vasiyeti yerine getirilir. Konya  Halkı   Havva Hanımı  bağrına   basar  .Gözyaşları  arasında Mevlana’nın Türbesi yanında  bulunan Üçler Mezarlığı’na defnedilir.

Havva Hanımın başlıca eserleri : Altı ciltlik Mesnevi/ Mecalis-i Sebal /Fihi Ma fih /  Divan-ı  Mevlana Celaleddini  Rumi  ve Muhammed İkbal’in  eserlerini Fransızca’ya çevirileri yanı sıra kendisine ait;   İslamın Güler Yüzü /Duanın Ruhu /Tasavvuf Antolojisi /  Evliya  Menkıbeleri/   İslamda    İbadet.

Yararlanılan   Kaynaklar :  Ousame Bouisse (2021) :Eva de Vitray-Meyerovith, l’amour de la connaissance et la connaissance de l’amour.(The  Conversation Fr.2021.

Şaban Kumcu-Mevlevi Bir Aşık: Eva de Vitray  Meyeroviç   16Nisan 2021.


 

Bu yazı toplam 619 defa okunmuştur.
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Yorumlar
    Yazarın Diğer Yazıları
    Tüm Hakları Saklıdır © 1989 Bolu Gündem Gazetesi | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
    Tel : (0.374) 217 66 66 | Faks : (0.374) 215 05 52 | Haber Yazılımı: CM Bilişim