• BIST 90.383
  • Altın 144,560
  • Dolar 3,6117
  • Euro 3,9021
  • Bolu 6 °C
  • İstanbul 7 °C
  • Ankara 6 °C

KENT AĞAÇLARINDA DOĞRU SEÇİM

Suat Tosun

SOMA acısı günlerdir yüreğimizde…

Ünlü düşünür OSCAR WİLD’ın  ; “Düşen bir çığda hiçbir kar tanesi kendisini olup bitenden sorumlu tutmaz” sözleri gibi, yeraltında her bir kömür zerreciği de kendisini olan bitenlerden sorumlu saymayacaktır.

Bizim beklentimiz, sorumluların ve ihmalkârlıkların bir an önce ortaya çıkması, cezalandırılması ve bundan sonra ateş düşen ailelere, yetimlere acılarını bir az olsun dindirecek maddi ve sosyal yardımların sürdürülmesidir.Ulu Tanrı’dan şehitlerimize rahmet,ailelerine sabır ve başsağlığı dilerim.

Soma’yı  içimizde yaşatırken yeni gündemlerle yazı yazmak hayli zor olmakta…

 

Dünyada kırsaldan kentlere nüfus göçü, F.A.O.’nun 1960 yılı  istatistiklerine göre; % 36’larda iken, şimdilerde %50‘ yi geçmiş. Ülkemizde ise kentleşme oranı, dünya ortalamasının hayli üstünde ,%76’lara ulaşmış durumda.

Kent’te yaşam  döngümüzde artık ağaçlarla daha bir iç  içeyiz.Kent ekolojisinde, başta hava kirliliği ve egzoz gazı zararları,net ışık eksikliği,kaldırım ve binalardan sıcağın yansıması,kar eritmek için tuz ve kimyasal maddelerin kullanılması,yorgun ve çiğnenmiş toprak koşulları akla gelebilen önemli olumsuzluklara maruz bir ağaçtır konu edilen.Beri yandan yaşam ömrü, orman içindeki aynı tür ağaca göre %20-40 daha düşük olmasıyla  önemli bir dezavantaja sahip kent ağaçları.İklim değişimi sürecin de ,doğal ortamında orman ağaçlarının uğrayacakları değişimleri ise ,kent ağaçlarının daha önceden hissedebileceklerini  tahmin etmek cabası.

 

KENTSEL ORMANCILIK

 

Kentsel Ormancılık (Urban Forestry) yeni bir kavram değil ve yıldan yıla nüfusun artmasıyla ön plana çıkan bir olgudur (lütfen  google ‘dan urban forestry bakınız).Kent ormancılığı, ormancılığın özel bir dalı olup ,belediye sınırları içinde ağaç ve ağaç toplulukları ile ilgili planlama, tasarlama, tesisi ve yönetimi yanı sıra diğer yaban hayatı habitatları, rekreasyon olanakları,peyzaj tasarımı,atıkların değerlenmesi gibi çok amaçlı yönetim sistemini kapsamaktadır. İlk defa 1965 yılında Kuzey Amerika’da Toronto Üniversitesinde gündeme gelmiştir. Başlangıçta “sosyal ormancılık / çevresel ormancılık olarak adlandırılan oluşum, ülkemizde kırsal kalkınmaya aktivite getirmek üzere “Orköy” adı altında kurumsallaşmıştır. Şimdilerde faaliyetleri minimize edilerek Orman Genel Müdürlüğüne bağlı Daire Başkanlığına dönüştürülmüştür. Oysa 1970 yılında Amerika’da Orman Servisi, kentsel ormancılık eğitim ve araştırmacılığı için ilk örnek kuruluşu başlatmıştır.Ancak ülkemizde kent ormancılığı kavramının yasal ve bilimsel tanımı ve içeriği konusunda henüz bir uzlaşma sağlanmış değildir. Ancak kentsel ağaç yönetimine, planlı, entegre ve  sistematik bir yaklaşımla geçilmelidir. Entegre bir yaklaşım, birçok farklı kurumların katılımıyla oluşmaktadır(yerel çevre STK’ları, Belediye Meclisi, Kent Konseyi, Fakülte, Yüksek Okul, Orman Bölge Müd. Milli Parklar Müd, Çevre ve Şehircilik Müd , Orman Araştırma Enst. Müd, özel  fidanlık işletmeleri v.d.).

Bolu’da geçmiş 10 yılın(2004-2014 yılları) fotoğrafında;  kentiçi ağaçlandırmalardan Bolu Belediyesinin D-100 karayolu ağaçlandırması ;  stabilize-asfalt gibi materyalle dolu orta refüj kanallarında yoğun trafik akışı altında sıkıntılı çalışmalarla ve toprak transferi yapılarak gerçekleşmiştir.2004’lü yıllarda sayın Belediye Başkanı’nın Batı Karadeniz Ormancılık Araştırma Müdürlüğü’nü ziyaretini  takiben oluşturulmuş ağaçlandırma komisyonunca, proje düzenlemiştir. Proje için İ.Ü.Or. Fakültesi uzman öğretim üyeleri de çağrılıp  özellikle ağaç türlerinde görüşleri alınmıştır. Bu aşamada önemli   olan, iğne yapraklı ağaç türleri dikimlerinin kısıtlanıp, yapraklı türlere yönelmek isabetli bir karar olmuştur. D-100 çalışmaları, 20-25 km gibi uzun bir mesafe ve alanı kapsamış, sulama sistemleri tesisi, çimlendirme, bakım çalışmalarıyla başarı sağlanmıştır.

Sonraki yıllarda park tesisleri, cadde, sokak ağaçlandırma ve yeşillendirme, çiçeklendirme çalışmaları devam etmiş, doğal olarak devamlı değişen bu biyolojik yatırımlara aylık bakımları sürdürülmüştür. 2012-2013 yıllarında çalışmalar aşırı hızla devam etmiştir.

Burada önemli olan Belediyelerce kent içi ağaçlandırmalarda ; “Amaca uygun, doğru ağaç türünün, doğru mekanda ve doğru zamanda dikimi ilkesini gözden kaçırılmamasıdır. Türlerin adaptasyonuna, hatta kökenine (orijin) uygunluğu soruşturmaksızın yapılacak dikimler çok kısa sürede başarısızlığı davettir ve tekrarlanacak masraflardır.

Bolu’nun kent içi ormancılığında elbette daha pek çok çalışmalar planlanacak ve uygulanacaktır. Hatta bizimde defalarca yazdığımız, arzuladığımız Bolu civar ormanlarında olup da cadde, parklarda görmeği çok arzuladığımız, Üvez türleri , Ebeçamları, bazı Akçaağaç türleri,kuraklığa ve egzosa dayanıklı Çitlenbik, Türk fındığı v.d. türler için ise, Belediye peyzaj mühendisleri Belediye fidanlıklarında ıslah ve üretme gayretleri içindedirler.

Bir diğer konuda; imar planı nedeniyle özel mülkiyetin bahçesinden kendini kaldırım üzerinde bulan pek çok sayıda boylu erik ağaçları  ve  diğer  meyve ağaçları yazın kaldırımları siyaha boyamaktadırlar. Sanırım, bu ağaçlara kesim kararı “yeşil katliamı yapılıyor” tepkileri endişesiyle geciktirilmekte… İşte bunun gibi, cadde v e sokak ağacı türlerinin  belirlenip, hatalı ve yanlış olanların kesilmesi için alınacak kararlarda bir ihtisas kurulunun onayı olması, Belediyenin çalışmalarını epeyce kolaylaştıracaktır.

Şehir çevre düzeni planlamasına dahil edilecek kentsel ormancılık planlamasında, öncelikle kentin cadde ve sokaklarında ki ağaç envanteri çıkartılıp, uygun olmayan ağaç türleri yerine ihtisas komisyonlarınca seçimi yapılan  türlerin yetiştirilmesi, temin yolları araştırılmalıdır.

Urban Forestry –Kent Ormancılığı disiplini; gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde öncelikle Belediye Başkanlarının, politikacıların, STK’ların ilgisini üst düzeyde tutan bir toplum ormancılığıdır. Ülkemiz de pek zor olmayacak bir kentsel ormancılık yapılanması, kentsel ağaç yönetimi mevzuatının hazırlanması kent ekosistemini doğru mecrasına sokacaktır. Belediye başkanları bu suretle sorumluluk paylaşarak toplumun muhtelif eleştirilerinden de kurtulmuş olacaktır.

Amerika’da Los Angeles şehri Belediye başkanı A.Villaraigosa; 2006 yılında kent içinde “ 1 milyon fidan dikme kampanyası”  başlatmış ve çok geçmeden fotoğrafta da görüleceği üzere başarılı da olmuştur.

Değerli meslektaşım emekli Or. Araş. Ens. Müd. Sayın Necdet Güler (Halen Kocaeli Dökümantasyon Merkezinde faaliyet gösteriyor), “Kentleşmenin Biyolojik Faturası” adlı kitabını yazarak kentsel ağaç yönetimi, bakım, budama, ağaç seçiminde ve yanlış yere dikiminde yapılmış hatalar konularında yararlı bir eser oluşturmuştur. Belediye  Park ve Bahçeler Müdürlüğü teknik personelinin bu yayını Kocaeli Dökümantasyon  Merkezinden temin etmeleri sanırım olanaklıdır.

Sağlıklı ve esenlik dolu günler dileğiyle hoşçakalın.

31.05.2014

Bu yazı toplam 1410 defa okunmuştur.
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 1989 Bolu Gündem Gazetesi | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : (0.374) 217 66 66 | Faks : (0.374) 218 21 21 | Haber Yazılımı: CM Bilişim