• BIST 97.898
  • Altın 145,728
  • Dolar 3,5767
  • Euro 4,0006
  • Bolu 15 °C
  • İstanbul 21 °C
  • Ankara 24 °C

Kümeslerin atıkları Bolu için tehlike mi?

Bülent Dinçtürk

Bolu’da tavukçuluk, 1980 öncesi Orköy Projesi kapsamında, Orman köylüsünü kalkındırmak amacıyla başlatılmıştır. O yıllarda sadece Çele Bölgesi’nde başlatılan ve orman köylüsüne getiri sağlayan oldukça başarılı bir proje idi. Ancak gerisi getirilemedi. 1980 sonrasında ANAP Hükümetleri döneminde beyaz et sektörünü geliştirmek amacıyla destekleme yapılarak, Bolu’da tavukçuluk sektörü bir hayli mesafe katetmiş, o günlerde Türkiye’nin %11 ihtiyacını, şimdilerde ise %33 beyaz et ihtiyacını Bolu ili karşılamaktadır. Ancak son 10 yıldır Bolu’nun her tarafı kümeslerle kaplı hale gelmiştir.

Bu noktayı biraz açmak gerekirse; hiç kimsenin yaptığı ticaret, kazandığı para bizi ilgilendirmez. Bizi ilgilendiren halkın sağlığıdır. Belediye hududu içine İmar Müdürlüğü, Mücavir alanda ise Bayındırlık Müdürlüğü ruhsat vermektedir. Esasen tarım alanı olan yerlere, tavuk kümesi de dahil olmak üzere, sanayi kuruluşu, fabrika gibi inşaatlara ruhsat veril-memesi gerekir. Ancak bugün bütün tarım alanları kümeslerle doldurulmuştur. Yani ulufe dağıtılır gibi sorumsuzca bu ruhsatlar verilmiştir. Şimdi bu noktada halkımızın dikkatine bilimsel bazı bilgileri sunmak istiyoruz:

Tavuk gübreleri önlem alınmadığı takdirde, çevrede olumsuz etkilere neden olabilmektedir. Bu etkiler toprak ve sularda çürüyebilen, bunların yapısını değiştiren, organik maddeler yoluyla olabildiği gibi, hastalık etkenleri, gaz, toz ve istenmeyen kokuların yayılmasıyla olabilmektedir.

Gübrelerin depolama alanı olarak kullanılan araziler, aşırı derecede su kirliliğine sebep olmaktadır. Bilhassa gübrenin aşırı mineralizasyonu sonucu oluşan N (Azot) ve Fosfor yer üstü ve yeraltı sularına karışarak insan sağlığı için büyük tehlikeler oluşturmaktadır.

Ayrıca patojenik mikroorganizmaların ve parazitlerin yaşamalarına uygun ortam yaratır. Parazit, virüs ve bakteri gibi tavuk organizmalarının etrafa yayılarak, çevre ve toplum sağlığını tehdit eden kirlilikler oluşturur.

Ülkemizde entegre tavukçuluk sektörünün yaygınlaştırılmasına paralel olarak, Bolu tavukçulukta çok ileri bir noktaya varmış ve Türkiye’nin %30 civarında üretim üssü haline gelmiştir.

Ancak tavuk gübreleri insan sağlığını tehdit eder noktaya ulaşmak üzeredir. Bilhassa kokusu, bulundukları ortamları ziyadesiyle rahatsız etmektedir. En önemlisi ise, gübrede bulunan güçlü azot ve fosfor, yeraltı sularına karışması sebebiyle insan sağlığını tehdit eden boyutlara ulaşmaktadır.

Tabii ruhsatları bol keseden dağıtanlar bu gerçeği gözardı ederek insan sağlığı ile oynadıklarının farkında değillerdir.

Bu gübreleri rastgele yerlere depolamak yerine, geri kazanım yoluna gitmek çevre sağlığı açısından şarttır. Geri kazanım yolları ise:

1- Kompostlaştırmak

2- Enerji elde etmek

3- Gübre olarak kullanmak

4- Hayvan yemi olarak kullanmak

Bu şekilde hem insan sağlığını korumuş olursunuz, hem de ekonomik olarak geri dönüşüm elde etmiş olursunuz.

Bu konuda Türkiye’de çalışma yapan entegre kuruluşlar mevcut. Çok da iyi rant elde etmişler. Ancak Bolu bu konuda yine sınıfta kalmıştır. Halbuki 2 entegre kuruluş bugün Türkiye’nin büyük şirketleri arasında sayılmaktadır.

Burada büyük görev başta, Vilayet makamı olmak üzere, Belediye, Ticaret Odası gibi kuruluşlara düşmektedir.

Eğer insan sağlığı sizler için önem arzediyorsa, bu konuda biraz kıpırdayın. Her zamanki gibi sınıfta kalmayın ve Bolu için söylenen şu tekerlemeyi ispatlamayın:

Burası Bolu; öyle de olu, böyle de olu, olsa da olu, olmasa da olu...

Sarıalan Göleti’nin yapımında mera vasfı olduğunu söyleyen ve yapımına takoz olan Tema yetkilileri de biraz uyansınlar. Kümeslerin yapımı konusuna ilgi göstersinler.

Bilhassa yeraltı kuyularının sıkça kullanıldığı ilimizde, tavuk gübrelerinin ne denli yeraltı suları için tehlike arzettiği konusunu lütfen dikkate alalım.

İyi haftalar dileğiyle.

06.09.2006

Bu yazı toplam 452 defa okunmuştur.
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 1989 Bolu Gündem Gazetesi | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : (0.374) 217 66 66 | Faks : (0.374) 218 21 21 | Haber Yazılımı: CM Bilişim