09 Aralık 2019
  • Bolu4°C
  • İstanbul7°C
  • Ankara2°C

ANIT AĞAÇLARA BAKIŞIMIZ

Mete Ferah

20 Mayıs 2019 Pazartesi 15:12

  Anıt ağaç nedir?

     Yaş, çap ve boy itibariyle kendi türünün alışılmış ölçüleri üzerinde boyutlara sahip olan. İlginç kök, gövde ve dal formu nedeniyle, izleyenlerin belleğinde kimi simgeler çağrıştıran. Yöre folkdöründe, kültür ve tarihinde özel yeri bulunan, geçmiş ile günümüz, günümüz ile gelecek arasında iletişim sağlayabilen uzunlukta doğal ömre sahip olan ağaçlar anıt ağaçlardır.

     Bu tanımdan anlaşılacağı üzere, bir ağacı anıt yapan özelliklerin üç gurupta ele alınması gerekmektedir ki bunları şöyle guruplandırabiliriz.

     Fiziksel boyutlar.

     Görsel ayrıcalıklar.

     Moral ve kültürel değerler.

    

    Fiziksel boyutlar.

Birinci gurup içinde çap ve boy gibi doğrudan göze hitap eden fiziksel özellikler bu konuda en etkin belirleyicidir. Ancak, izleyenlerde takdir ve hayranlık duygusu uyandırmak suretiyle birey ve toplum psikolojisinde, bu iki ölçüt, yani çap ve boy, bir ağacı anıtlaştırmak için yeterli değildir. Çünkü anıt ağaçların kuşaklar arasında bağ kurabilecek uzunlukta doğal ömre sahip olması zorunludur.

    Görsel ayrıcalıklar.

Ağaçlara anıtsal nitelikler kazandıran ikinci gurup özellikler ise, genetik bozukluklardan veya kök ve dallarında böcek, mantar, hayvan ve insan zararları ile oluşan ve zaman içinde ortaya çıkan ilginç görünümlerden ötürü, ağaçların her insanın belleğinde ilk bakışta ayrı simgeleri çağrıştıran patalojik veya genetik farklılıklardandır. Örneğin; Dünyada sadece Bolu civarında bulunan EBE ÇAMLARI türleri gibi.

    Moral ve kültürel değerler.

Ağaçları anıt yapan üçüncü gurup özellikler ilgili ağaçlara atfolunan moral ve kültürel ayrıcalıklardır. Fiziksel boyutlar yönünden olağanüstü sayılmasa da, yöre kültüründe olumlu veya olumsuz, gerçek veya hayal ürünü, mistik veya folkdonik bir öyküye sahip olmak, yada yöresel veya ulusal tarihte kimi olaylar ile özdeş hale gelmek ve onlara tanıklık etmek de ağaçlara anıtsal nitelik kazandırmaktadır.      

      Güzel Bolu’muz Anıt ağaç konusunda şanslı, Anıt ağaç niteliği taşıyan bir çok ağacımız var. Bunlara örnek yaşları BİN  civarında Meşe ağaçlarından iki adet bulunuyor. Birisi Saççılar köyünde, diğeri Mamatlar yaylasında. Geçtiğimiz günlerde Bolu Milli Egemenlik Orta Okulu Müdürü ve öğretmenleriyle üç sınıf 70 öğrenci ile Saççılar köyündeki Meşe ağacını görmeye gittik. Gördüğümüz manzara beni şok etti. Bu devasa ağacın neredeyse üçte biri yarılarak yere düşmüş. Beş sene önce bir arkadaş gurubu ile bu ağacı görmeye gittiğimizde, ağaç karşımızda bütün azametiyle dimdik duruyordu. Ne olmuş, nasıl olmuşta bu devasa ağacın bir bölümü yarılarak kopmuş? Köylülerin ifadesine göre ağacın durumu ilgili makamlara iletilmiş. İnşaallah ilgili makamlar ilgilenirler de, ağacın geride kalan kısmı için bir şeyler yapılır.

       Bir sonraki yazıda buluşmak üzere hoşça kalın.