18 Temmuz 2018
  • Bolu17°C
  • İstanbul24°C
  • Ankara18°C

BOLU İLİ 94 YAŞINDA

Olay Gündem Gazetesi'nin haberine göre, Bolu Müze Müdürlüğünden edinilen bilgiye göre Bolu İlinin 10 Ekim 1923 yılında vilayet olduğu ve Cumhuriyetin ilanından 19 gün önce bu unvanı aldığı ortaya çıktı.

Bolu ili 94 yaşında

14 Aralık 2017 Perşembe 13:16

Haber: Bulut Altundal

Bu güne kadar Bolu’nun il oluşunun yıldönümü hiçbir zaman ilimizde kutlanmadığı gerçeği de ortaya çıktı.

Bolu tarihin bir gerçeği daha Bolu Müze Müdürlüğünün kaynaklarıyla ortaya çıktı. Bolulu vatandaşların birçoğu Bolu’nun ne zaman il olduğunun bilgisine bile sahip olmazken, bu gerçeği gözler önüne sunuyoruz. Bolu’nun ayrıca 29 Ekim 1923 yılında kurulan Cumhuriyetten 19 gün önce vilayet olduğu, ancak bu güne kadar il oluşunun kutlamalarının hiçbir yıl kutlanmadığı gerçeği de ortaya çıkmış oldu.

Bu yıl (10 Ekim 2017) yılında Bolu’nun il oluşunun 94’ncu yılını her yıl olduğu gibi yine kutlayamadık. 10 Ekim 1023 yılının başta Bolu Valisi, Bolu Belediyesi’nin dikkatine sunmak istiyoruz. Hiç olmazsa 2018 yılında Bolu’nun il oluşunun 95’inci yılını törenlerle kutlamaya davet ediyorum. Gazi Mustafa Kemal Paşa 10 Ekim 1923 yılında Bolu’nun il olmasının ardından 17 yıl sonra 17 Temmuz 1934 yılında Bolu’yu ziyaret etmişti. Bolu’nun ilk Valisi ise il olması kararıyla birlikte Bolu’nun son mutasarrıfı(Osmanlı Yönetim örgütü sancak yöneticisi) Ahmet Fahrettin Bey oldu.

BOLU İLİ'NİN TARİHİ

Arkeolojik buluntulara göre Bolu'da ilk yerleşim Kalkolitik Döneme ( M.. 5500 - 3000 ) kadar uzanmaktadır.

Bolu İli, Merkez İlçe ile Gerede ve Seben İlçelerinde Tunç Çağı ( M.. 3000 – 1200 ) yerleşim izleri tespit edilmiştir.

M.. II. binde Hitit, M.. I. binden itibaren de Frig, Lidya ve Pers egemenliği altında kalan bölge; M.. 334 yılından sonra Bithynia Krallığı sınırları içine dahil olmuştur. Bithynia Krallığı döneminde şehre “Bithynium” ismi verilmiştir.

M.. 74 yılında son Bithynia kralı IV. Nicomedes, vasiyetname ile Bithynia topraklarını Romalılara bırakmıştır. Bu tarihten itibaren Bolu ve çevresi Roma' dan gelen valiler tarafından yönetilmiş ve şehre Roma İmparatoru Claudius' a izafeten “Claudiapolis” ismi verilmiştir. Bolu isimi de şehir anlamında olan Polis'ten gelmiştir.

M.S. 395 yılında Roma İmparatorluğu'nun ikiye ayrılması ile Doğu Roma ( Bizans ) sınırları içinde kalan Bolu; İmparator Justiniaus ( M.S. 518 – 527 ) döneminden itibaren thema adı verilen askeri valiler tarafından yönetilmiştir. Hisar Tepesi, Karga Tepe ve Hıdırlık Tepesi adıyla anılan 3 tepe üzerinde kurulmuş olan şehir, içte ve dışta surlara sahip olmuştur. Şehrin kuzeyinde Halı Hisarı bölgesinde bu surların kalıntıları görülebilmektedir.

1071 Malazgirt zaferinden sonra batıya yayılan Türkmenler 3 yıl sonra Bolu'ya yerleşmişlerdir. Selçuklu Devleti'nin komutanları Artuk, Tutuk, Danişmend, Karateki ve Saltuk Beyler Süleyman Şah'ın emrinde İstanbul sınırına dayanmışlardır. Bu akınlar sırasında Bolu, Horasanlı Aslahaddin tarafından 1324 yılında Beylik topraklarına katılmıştır.

Yıldırım Bayezit'in ölümü ile başlayan şehzadeler savaşına Bolu, birçok kez sahne olmuştur. Bolu, Ankara Savaşı sonrası Timur'un talan ettiği bölgelerin dışında kaldığı gibi, bu tehlike bitinceye kadar, Osmanlı Devleti'nin 2. kurucusu sayılan Çelebi Mehmet'i de Kızık Yaylası'nda barındıran belde olmuştur. Çelebi Mehmet'in Osmanlı Devleti'nin birliğini sağlamasından sonra ise Bolu, düzenli bir yönetime kavuşmuştur.

1324 – 1692 yılları arasında Bolu, 36 kazası olan bir sancak beyliği idi. XVI. Yüzyılda Bolu, ikinci derece Şehzade sancaklarından biri oldu. 2. Bayezit döneminde Şehzade Süleyman (Kanuni) buraya atanmıştır.

1683-1792 yılları arasında Bolu, voyvodalıkla yönetildi. II. Mahmut zamanında ise Mutasarrıflığa dönüştürülmüştür. (1811) Tanzimat sonrası Bolu; Kastamonu eyaletine bağlandı (1864). 1909 yılında ise tekrar Mutasarrıflığa dönüştürülmüştür.

Mondros Mütarekesi'nin yürürlüğe girmesi ve İzmir'in işgal edilmesinin ardından Bolu yöresinde ilk Müdafa-i Hukuk Cemiyeti Gerede'de örgütlenmiştir. Bolu 1. Dünya Savaşı'nda ve sonrasında düşman işgaline uğramamış ancak maddi zarar görmüştür.

Mustafa Kemal Paşa önderliğinde yapılan milli mücadele dönemlerinin sonunda Bolu, 10 Ekim 1923'te Mutasarrıflık devrini tamamlayarak yeni düzenlemeler çerçevesinde vilayet haline getirilmiştir.

(Kaynak: Bolu Müze Müdürlüğü)

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Yorumlar