• BIST 90.383
  • Altın 144,560
  • Dolar 3,6117
  • Euro 3,9021
  • Bolu 4 °C
  • İstanbul 5 °C
  • Ankara 0 °C

MONTAIGNE: DENEMELER

Kemal Alemdar

Ünlü mü ünlü bir 16. Yüzyıl yazarı; Michael de MONTAINE. Montayn ya da Montein diye okunuyor dilimizde. Yazarımız 1533 yılında doğup, 1592 yılında hayattan göçmüş ve de tek bir kitabı var. O tek kitabının adı; DENEMELER… İşte bu haftaki “kitaba dair” yazımızın konusu bu kitap. Montaigne için; Sadece kitabı için yaşamış ve Avrupa’ya serbest düşünmesini öğreten adam olarak da nitelendiren görüşler var. Keza,“DÜNYA VATANDAŞLIĞI”  kavramının ilk sözcüsünün de o olduğu hususunda genel bir görüş birliği var. Bir başka ortak görüşte şu; hiçbir yazar kitabı ile bu kadar iç içe ve özdeş olmamıştır, ve de olamaz…

Dost okurlar için yeniden ve de bilmem kaçıncı kez okuyarak, kitaptan beğendiğim seçkileri sizlerle paylaşmaya çalıştım. Beğenilerinize sevgiyle sunuyorum. Haydi  buyurun, başlıyoruz efendim …

* Herkes kendisi için bir derstir, yeter ki insan kendini yakından görmesini bilsin.

* Dostumu niçin sevdiğimi bana sorarlar ise cevabım şu olur; çünkü o, o idi; ben de bendim.

* Hayat kendiliğinden ne iyi, ne de kötüdür; ona iyiliği, kötülüğü katan sizsiniz.

* Ölüm size ne sağken kötülük eder, ne ölüyken: Sağken etmez çünkü hayattasınız; ölüyken etmez, çünkü hayatta değilsiniz.

* Bütün toptancı yargılar çürük ve tehlikelidir.

* Kitaplar ömür boyu yanı başımda, her yerde elimin altındadır. Onlar yaşlılığımda ve yalnızlığımda avuturlar beni. Sıkıntılı bir avareliğin baskısından kurtarır, hoşlanmadığım kişilerin havasından dilediğim zaman ayırıverirler beni… Rahatımı kaçıran bir saplantıyı başımdan atmak için kitaplara başvurmaktan iyisi yoktur; hemen beni kendilerine çeker, içimdekinden uzaklaştırırlar.

* İnsan hayatı denen bu yolculukta benim bulduğum en iyi nevale kitaplardır ve ondan yoksun anlayışta insanlara çok acırım…

* Bütün insanları hemşerim sayıyorum. Bir Polonyalıyı tıpkı bir Fransız gibi kucaklıyorum, dünya ile akrabalığımı kendi milletimle akrabalığımın üstünde tutuyorum…

* Bir devlette her şeyin çocuk eğitimine bağlı olduğunu kim bilmez? Ama yine de çocukları hiç düşünmeden, ne kadar deli ve kötü olurlarsa olsunlar, ana babalarının keyfine bırakırız.

* Tabiat anamızı bütün genişliği içinde seyredebilen, onun durmadan değişen sınırsız yüzünü görebilen, değil yalnız kendini, bütün memleketini o evren içinde ufacık bir nokta olarak düşünebilen insan, her şeyin gerçek değerini kestirebilir.

* Düşünce çatışmaları beni ne kırar, ne yıldırır, sadece dürtükler, kafamı çalıştırır. Eleştirilmekten kaçarız: Oysa ki bunu kendiliğimizden istememiz, gelin, bizi eleştirin dememiz gerekir… Bizi düzeltmek isteyene kollarımızı açacak yerde, yumruklarımızı sıkıyoruz.

Malumunuz, AMERİKA’nın keşfi 1492 yani 15.yüzyılın sonu. 16. yüzyılın ortalarında yaşayan yazarımızın, o kısa dönemde AMERİKA’nın keşfi sırasında yaşananlara dair yazısı olağan üstü güzellikte ve gerçekleri yansıtmakta. Yazının tamamını sizlerle paylaşmayı sonraya bırakıyor ve AMERİKA’NIN BULUNUŞU başlıklı makaleden birkaç notla yetiniyorum;

* Dünyamız az önce bir başka dünya buldu… Bugüne dek inlerin cinlerin bildiği yoktu bu yeni dünyayı… Bir çocuk dünyaydı bulduğumuz; öyleyken verdikleri karşılıkların, kendileriyle yapılan alışverişlerin çoğu gösteriyor ki, doğal kafa aydınlığı, kavrama bakımından hiç de bizden aşağı değiller.

*..Çırılçıplak insanlar, sadece pamuktan yapabildikleri bir parça giysileriyle; bütün silahları da yaylar, taşlar, sopalar ve ağaçtan kalkanlar, sözde dostluğumuza, iyi niyetimize güvenip acayip şeyler görme merakıyla faka basan insanlar. İki dünya arasındaki bu ayrılığı hesaba kattınız mı bizim fatihlerin zaferi zafer olmaktan çıkıyor. Aşağılık makine zaferi bunlar.!!

Kitaptan özetleyebildiklerim bu kadar efendim.16. yüzyıl düşünürü olan MONTAIGNE için NE KADAR İLERİCİ ve ÇAĞDAŞ demek doğrusu çok düşündürücü olsa gerek.!!  Daha o günlerden KİTABI, ÖZELEŞTİRİYİ, DÜNYA YURTTAŞLIĞINI Y Ü C E L T E N ve de AMERİKAYI KEŞİF sırasındaki zaferi AŞAĞILAYAN bir düşünüre şapka çıkarılır. Bizde öyle yapmaya çalıştık.

Zor gibi görünen bir KLASİK KİTABI ve YAZARINI sizlere tanıtma gayreti içinde olduk. Bir nebze de olsa başarabildikse ne mutlu bize ve dostlara.

Sağlıcakla ve de KİTAPLARINIZLA kalınız efendim.

Kemal ALEMDAR.02.11.2013/BOLU

Bu yazı toplam 1308 defa okunmuştur.
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 1989 Bolu Gündem Gazetesi | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : (0.374) 217 66 66 | Faks : (0.374) 218 21 21 | Haber Yazılımı: CM Bilişim