• BIST 97.533
  • Altın 145,745
  • Dolar 3,5801
  • Euro 4,0019
  • Bolu 8 °C
  • İstanbul 16 °C
  • Ankara 10 °C

RÜKNÜ ÖZKÖKDEN BOLU TARİHİ IV

Mustafa Namdar

Mustafa Kemal; hakkında çıkarılan idam fermanı üzerine 9 Mayıs 1920 günü bir beyanname yayınlayarak” Anadolu toprakları parçalanarak bir av gibi düşmanların insafına terk edildi. Türk kadımı ve erkeği atalarından kalma eski silahlarla işgalcilerle mücadeleye karar vermiştir. Vatanın bağımsızlığını Batının insaf ve merhametine bırakmak istemeyen Büyük Millet Meclisinin Kurtuluş Savaşını, işgalciler, isyan gibi göstermeye çalışmaktadırlar.” Diyordu.
Temsil heyetinin İstanbul hükümetiyle bağlantıyı kestiği 1919 yaz aylarında Ali Galip'in kışkırtmasıyla bir iki olay görüldü. İstanbul hükümetinin kışkırtmasıyla 1920 yılı yazında Adapazarı, Düzce, Yozgat, Boğazlayan, Tokat, Zile, Çorum, Konya ve benzeri yerlerde yoğun şekilde ayaklanmalar çıktı. Ayrıca Samsun, Merzifon, Trabzon bölgelerinde Rum Doğu Anadolu ve Çukurova ermeni ayaklanmaları da görüldü.
İsyanlar nisan ayında başlıyordu. Amaç; meclisin çalışmasını engellemekti. İsyanlar, Ankara çevresini ateşten bir çember içine almış gibiydi. Böylece millet meclisi ile Anadolu arasında bağ kesilecekti. Bu isyanların hepsinde yerel ve özel nedenler vardı. Bir başka amaç da B.M.Meclisini SEVR'i kabulden başka çare yok! Denmesini sağlamaktı.
Ayaklanmaların olduğu günlerde cephelerde de önemli gelişmeler oluyordu. Doğu cephesinde Ermeniler Haziran, Batı cephesinde Ege ve Trakya Yunanlılar saldırıya geçti.
1920 yılının yaz ayları Kurtuluş Savaşımızın en tehlikeli dönemleri olmuştur. Bu tehlikeli durum karşısında millet meclisi bazı önlemler aldı. İstanbul hükümeti ile ilişkiler kesildi. Hıyaneti Vataniye Kanunu çıkarıldı. İstiklal Mahkemeleri kuruldu. Büyük Millet Meclisi Refet ve Nazım beyleri Bolu'ya gönderdi. 26 Mayıs 1920 de Nazım Bey Bolu'ya girdi. Düzenli ordu olmadığı için Kuvayi Milliyenin gücünden yararlanıldı.
Salihli ve Balıkesir Kuvayi Milliyesinin başında Çerkez Etem, Yarbay Arif Bey ve Binbaşı İbrahim Bey de isyanların bastırılmasıyla görev aldılar. Bu birliklerin hepsini komutanı olarak ta Refet Paşa görevlendirilmişti.
İstanbul hükümetinin çıkardığı fetvalara karşılık Büyük Millet Meclisi de karşı fetvalar yayınlıyordu. Ankara Müftüsü Rıfat efendinin başkanlığında hazırlanan fetva 83 müftü tarafından imzalandı.
Nazım Bey Bolu'ya ikinci gelişinde yaptırdığı soruşturmada Hiçbir Bolulunun isyana katılınmadığını tespit etti. İsyanı çapulcular yapmıştı onlar da yakalandı ve cezalandırıldı.
14 Ağustos 1920 günü Mustafa Kemal meclisinde “Af dileyenler affedildi. Bütün kuvvetlerimizi Yunan üzerine göndermiştik. Adapazarı ve Düzce'de kuvvetimiz kalmadığı için yeniden bir kıpırdanma görüldü. İsyan edenler bir iki yüz kişiden ibarettir diyerek sayıları açıklamıştı. 30 Ağustos 1920 günü bir af çıkarılarak sorun çözümlendi.”
Bolu'da isyanı bastırmakla görevli olan Nazım Bey son derece dürüst, terbiyeli bir kişiydi. Bolulular Nazım Beyi çok sevmişlerdi. Nazım Bey 29 Ekimde Bolu'dan ayrılırken halk uzak yerlere kadar gidip kendisini ağlayarak uğurlamışlardır.
Nazım bey yaklaşık bir yıl sonra 14 Temmuz 1921 günü Altıntaş da şehit düştü. Ahde vefa örneği Bolulular hisar tepeye çıkan caddelerden birine onun adını verme kadirsinastlığını göstermiştir.

Bolulular Kurtuluş Savaşının her evresinde savaşa destek vermiş ve çok sevdiği evlatlarını kutsal mücadeleye kınalayarak göndermişlerdir.
Bütün bunlar ilimizde öğretmenlik yapan Sn. Rüknü Özkök'e araştırmalarından aktardıklarıdır. Dermatolojik gelişmelerle ilgili önemli sempozyumlar bolu tarihi ile ilgili bilgi verilmesi sempozyuma ayrı bir anlam kattığını Prof. Dr. Sn. Yalçın Tüzün'e yurt içi ve yurtdışın dan gelen öğretim üyelerine Sn. Rüknü Özkök'e sonsuz teşekkürler…

Bu yazı toplam 514 defa okunmuştur.
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 1989 Bolu Gündem Gazetesi | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : (0.374) 217 66 66 | Faks : (0.374) 218 21 21 | Haber Yazılımı: CM Bilişim