• BIST 83.067
  • Altın 146,627
  • Dolar 3,7912
  • Euro 4,0490
  • Bolu -2 °C
  • İstanbul 3 °C
  • Ankara -1 °C

Seçimler ve koalisyon

Nizamettin YILDIRIM

 

Yedi haziran seçimleri çok da sürpriz sonuçlanmadı. Bir koalisyon ihtimali tahmin ediliyordu. Sürpriz sayılabilecek tek sonuç, HDP nin oy oranı ve milletvekili sayısı.

Peki, seçmen partilere ne mesaj verdi?

AKP’ye “çok şımardın, biraz haddini bil” dedi. Dolaylı olarak Cumhurbaşkanına da açık bir mesaj verdi.

CHP ve MHP’ye ise daha açık bir mesaj verdi. Normal şartlarda 12 yıllık AKP daha fazla oy kaybetmesi gerekir ancak, yine birinci parti durumunda. Seçmen bu iki partiye şunu dedi. “AKP karşısında etkili muhalefet yapamıyorsunuz, onun için ben oylarımın bir kısmını HDP’ye veriyorum ki, AKP tek başına iktidar olamasın”.

Bu görüşlerimi destekleyen bir araştırma açıklandı. IPSOS Araştırma Şirketi seçmenin oy tercihlerini CNN Türk için 81 ilde 18 yaş üzeri 1570 kişiyle görüşerek hazırladığı bu araştırma,  “Erdoğan ve bombalamalar seçimi nasıl etkiledi?”, "Hangi parti, hangi partiden daha fazla oy çekti?", “Bugün seçim olsa hangi partiye oy verirsiniz?”, “Seçmen hangi koalisyonu istiyor?”, “Emanet oy en fazla kimde?”, “Seçimden sonra oyu için pişman oldu mu?” gibi pek çok sorunun cevabı araştırılmış. Buna göre;

AKP seçmeninin % 87 sini korumuş, bu bizim de Bolu’da bulduğumuz orandı.

CHP seçmeninin %85 ini, MHP %72, HDP ise % 66 sını korumuş. Bu açıdan baktığımızda AKP yine en başarılı parti konumunda.

Çok tartışılan emanet oylar şöyle;

MHP %22, HDP %19, CHP %10 ve AKP %5. Sanılanın aksine en fazla emanet oy MHP de. MHP ve HDP en ufak yanlışlarında %20 civarında oy kaybeder. Bu da HDP yi baraj sınırına, MHP yi de % 12 seviyesine çeker.

Aynı araştırmada lidere göre oy veren seçmen oranı, HDP %39, AKP %31, CHP %14 ve en düşük MHP %8. Bu rakamlar muhalefetteki liderlik sorununu ortaya koymaktadır. Özellikle MHP de açıkça ortadadır. Lider partiye oy kazandıramıyor, oysa Türkiye’deki partiler lider odaklıdır.

Seçimden sonraki tabloyu gördükten sonra oy tercihi konusunda en memnun olan seçmen HDP’ninki. MHP ise yüzde 55 ile memnuniyet düzeyi en düşük parti.  Buna göre MHP koalisyon çalışmalarında atacağı yanlış bir adımda büyük oranda oy kaybedebilir. AK Parti ve CHP’de de memnuniyet oranı yüzde 60’larda.

Bir erken seçimde en zararlı partiler CHP ve MHP. MHP’ye oy vermiş seçmenin %27 si, CHP’ye oy vermiş seçmenin %11 i bir erken seçimde bu partilere oy vermeyeceğini belirtmiş. Bu oranlar HDP de %8, AKP de %5.

Son olarak araştırmada koalisyon seçeneklerinden en çok tercih edileni %48 ile AKP-MHP, %32 ile CHP-MHP-HDP, %23 ile de AKP-CHP koalisyonu istemektedir.

Bu oranlara göre koalisyon kurmak epeyce zor olacağa benziyor. Sonuçları özetlersek;

Koalisyon seçeneği varsa da en kuvvetli seçenek erken seçim.

Olası bir erken seçimde en karlı parti yine AKP görünüyor.

Bu tespitler doğrulanırsa AKP erken seçim isteyebilir.

MHP de bir güvensizlik ve lider sorunu var.

Erken seçimde muhalefet partileri oy kaybedebilir.

Araştırma şirketlerinin işi seçimle bitmiyor. Bu tür araştırmaları bütün partiler yaptırmalı. Hatta yerelde de yapılmalı. AKP bunu yaptırıyor. CHP ve MHP de sonuçları değerlendirmeye yardımcı olacak araştırmaları yaptırmalı. Aksi halde iktidar yüzü göremezler.

 

Bu yazı toplam 2224 defa okunmuştur.
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 1989 Bolu Gündem Gazetesi | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : (0.374) 217 66 66 | Faks : (0.374) 218 21 21 | Haber Yazılımı: CM Bilişim