• BIST 83.067
  • Altın 146,530
  • Dolar 3,7912
  • Euro 4,0490
  • Bolu -6 °C
  • İstanbul 3 °C
  • Ankara -6 °C

Sosyal Demokrasiye Dair -2-

Kemal Alemdar

Geçen haftaki ( Sosyal demokrasiye dair -1-) yazımın sonunda, “ Gelecek yazıda Sosyal Demokrat Arayışlara değineceğim ” demiştim. Bu yazımda; nerden başladı bu arayışlar ve ilk SOSYAL kelimesi nerede ve nasıl gündeme geldi? Sorularının cevaplarını aramak arzusundayım. Ülkemizde çok da  iyi bilinmeyen ve daha yeni diyebileceğimiz bu siyasi  yaklaşımı CHP’nin tarih sayfalarında aramak gerektiğini sanırım herkes kabul edecektir. Bakalım Sosyal Demokrasi, CHP ve Türkiye’ye ilk adımını nasıl atmış.

 CHP-İlk Hedefler Bildirisi :

Yıl 1959. CHP’nin 14.kurultayı yapılır o yıl. O günlerin tarafsız siyaset yorumcularına göre;  CHP de bu kurultayda alınan kararlar partinin ilkelerine yeni açılımlar katmıştı.  1961 de yapılacak seçimlere giderken ihtilal ( 27 Mayıs 1960 ) olmasa idi iktidara ulaşılacağı şeklindedir. CHP’ yi İhtilal yandaşlığı ile suçlayanların es geçtiği yada görmezden geldiği gerçek; 27 mayıs ihtilali olmasa idi muhalefetle anlaşan CHP iktidara ulaşacaktı.  İhtilal olması  ve CHP nin önünün kesilmesi, bu hedeflerin içerdiği kavram ve demokratik kurumların önemini azaltmamış, aksine son derece çağdaş olduğu bilinen 1961 anayasasında bu hedeflenen hususlar yer bulmuşlardır.

Şimdi bu İLK  HEDEFLER  BİLDİRİSİ’ nin içeriğini mümkün olduğunca kısa ve anlaşılır biçimde 10  madde de özetleyelim ve içinde neler olduğuna bir bakalım.

1-Partizanlığın kaldırılması,2-İkinci meclisin (Senato)kurulması,

3-Seçim güvenliğinin sağlanması, 4-Anayasa mahkemesi kurulması,

 5- Yüksek Hakimler Kurulu oluşturulması, 6-Memurların mahkemeye başvuru hakkını kullanması, 7-Basın özgürlüğünün anayasada güvence altına alınması, 8-Üniversiteye özerklik verilmesi,

 9-Yüksek iktisat Şûrası kurulması, 10-SOSYAL ADALET kavramının anayasada yer almasının temini.

 Evet ,benim ilk tespit edebildiğim; SOSYAL ADALET kelimesi yada kavramının ilk kez bu hedefler bildirgesinde yer almış olması. Daha sonrasında Rahmetli İSMET İNÖNܒnün partinin yörüngesini

“ ORTANIN SOLU “ biçiminde tarifiyle gelen arayışlar. Ardından da Halkçı Devlet Adamı  BÜLENT ECEVİT’ li yıllar.

Ecevit  ve  İskandinav Modeli :

Türkiye’nin en genç milletvekillerinden birisi olan( 32 yaşında ) Rahmetli Bülent ECEVİT

 (ışıklar içinde yatsın),  1960 ihtilâl sonrasında yine genç yaşında Çalışma Bakanı olmuş ve emeğe dair hukuki gelişmelerin yolunu açmıştı. CHP genel başkanı olduğu 1970 li yılların başında ise  SOSYAL DEMOKRASİ ile ilgili söylemlere öncelik vermiştir. “ İnsanca ve hakça bir düzen” söylemi, halkçı ve dürüst kimliği ile sevilen bir lider olan ECEVİT, İskandinav ülkelerinde ki SOSYAL DEMOKRAT uygulamaları örnek gösterir ve överdi. 05.Kasım 2006 da kaybettiğimiz sevgili ECEVİT, aşağıda anlatacağım son bir araştırmanın notlarını görseydi çok mutlu olurdu sanırım. İşte Sevgili  ECEVİT’in İskandinav SOSYAL DEMOKRASİSİNE olan sevgisini haklı çıkaran o araştırmadan notlar:

“… Bertelsmann Vakfının hazırladığı OECD ülkelerini kapsayan SOSYAL ADALET ENDEKSİNE göz atıyoruz. Bu araştırmada, sosyal adalet; eşit fırsatların ve yaşam şanslarının gerçekleştirilmesi şeklinde tanımlanıyor. Böyle olunca TÜRKİYE’ nin 31 ülke arasında SONUNCU SIRADA yer alması, içimizi burksa da şaşırtmıyor. … Tahmin edileceği gibi, sırasıyla İZLANDA, NORVEÇ, DANİMARKA, İSVEÇ ve FİNLANDİYA gibi İskandinav ülkeleri ilk 5 sırayı paylaşıyor

(  Hayri Kozanoğlu, Endekslerle Türkiye Dünyanın Neresinde?/12.02.2013 - Bir Gün )

Günümüzde İMRALI GÖRÜŞMELERİ diye güncelliğini sürdüren BARIŞ meselesi 2013 ün başından beri Ülkemizin  en birincil konusu. 1991 seçimlerine giderken Sevgili genel başkanımız Erdal İNÖNܒnün  öncülüğünde SOSYAL DEMOKRATLARIN Kürt meselesi konusunda yaşadıklarını ve bugüne yansımalarını gelecek yazıda konu etmeyi planlıyorum. Bunu mutlaka yazmalıyım, yazmalıyım ki; SOSYAL DEMOKRATLARIN ne kadar öngörü sahibi, fedakâr, yurtsever ve barışçı olduklarını günümüz gençleri bilmek ve öğrenmek imkânına kavuşsunlar.

 Barış ve Kitap dolu günler diliyorum efendim.

Bu yazı toplam 722 defa okunmuştur.
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 1989 Bolu Gündem Gazetesi | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : (0.374) 217 66 66 | Faks : (0.374) 218 21 21 | Haber Yazılımı: CM Bilişim