TİCARET KANUNUNDA “TEFTİŞ” ve “MÜFETTİŞ”

TİCARET KANUNUNDA “TEFTİŞ” ve “MÜFETTİŞ”

Yeminli Mali Müşavir ve gazetemiz köşe yazarı Kemal Alemdar Türk Ticaret Kanununda yapılan yeni düzenlemelerin mali hayatımızı nasıl etkilediğini inceleme/araştırma makaleleri ile aydınlatmaya devam ediyor. Bu haftaki yazısında Alemdar yeni TTK' da “Teftiş ve Müfettiş” hususlarının yönetmeliklerle bundan böyle nasıl uygulama olanağı bulacağını gündemimize getiriyor.

Bu yazımız da T.T.Kanunun 210 maddesinin 1. Fıkrasına dayanılarak çıkarılan bir YÖNETMELİK'ten bahsedeceğiz. 28.Ağustos 2012 tarih ve 28395 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan bu yönetmelik de Yeni Kurumlar ve Yeni Yetkilendirilmiş olan görevliler var.
Daha önce yazdığım ve önemsediğim gibi yönetmeliğin dayanağı olan yasanın 210 maddesinin 1. Fıkrasından yola çıkarak önce kavramsal bilgi sahibi olmakta fayda var. Bakalım 210 / 1 fıkrada ne yazıyor:
“ T.T.Kanunu, Madde 210- ( 1 ) Gümrük ve Ticaret Bakanlığı bu Kanunun ticaret şirketlerine ilişkin hükümlerin uygulanmasıyla ilgili tebliğler yayımlamaya yetkilidir. Ticaret sicili müdürlükleri ve şirketler bu tebliğlere uyarlar. Ticaret şirketlerinin işlemleri, ilkeleri ve usulü bir tüzük ile belirlenerek Gümrük ve Ticaret Bakanlığı denetim elemanları tarafından yapılmaktadır.

Yasanın bu maddesinden yetki alan bakanlık, Bir başkanlık ihdas ettirerek adını tebliğde şöyle ifade ediyor; GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI REHBERLİK VE TEFTİŞ BAŞKANLIĞI. Bu başkanlığa bağlı DENETİM ELAMANI olarak üç farklı yetkilendirmede bulunuyor, bunlar sırası ile; Gümrük ve Ticaret Başmüfettişi, Gümrük ve Ticaret Müfettişi ile Gümrük ve Ticaret Müfettiş Yardımcısı kadrolarıdır.
Bakanlık nezdinde kurulmuş bulunan başkanlığın adında ki “ R E H B E R L İ K “ kelimesine dikkat edilmesi halinde , bu başkanlığın TEFTİŞTEN asıl amacının, ya da ilk işinin yol gösterici bir yaklaşım göstereceği anlaşılıyor. Bunu daha iyi anlayabilmek için YÖNETMELİK 'te yer alan DENETİMİN AMACI başlıklı 4. MADDEYİ aynen aktarıyorum;
“ Madde 4.-(1) Bakanlıkça yapılacak denetimin amacı; ticaret şirketlerinin Kanuna ve Kanuna dayanılarak çıkarılan düzenleyici işlemlere uygun işlem yapmalarını sağlamaktır. Bu amaç doğrultusunda, Bakanlıkça ticaret şirketlerinin kuruluşunda sona ermesine kadar gerçekleşen tüm işlemlerinin Kanuna ve Kanuna dayanılarak çıkarılan düzenleyici işlemlere uygunluğu denetlenir, uygunsuzlukların giderilmesi için REHBERLİK EDİLİR, cezai sorumluluğu tespit edilenler yetkili makamlara, hukuki sorumluluğu tespit edilenler de genel kurul gündemine alınıp görüşülmek üzere şirketin yönetim organına bildirilir ve uygulamada ortaya çıkan AKSAKLIKLARIN GİDERİLMESİNE YÖNELİK TEDBİRLER ALINIR.”
Yukarıda ki madde 4. deki açıklamalardan ikisini büyük harflerle yazarak dikkatinizi çekmek istedim. Bunlar, REHBERLİK EDİLİR ve AKSAKLIKLARIN GİDERİLMESİNE YÖNELİK TEDBİRLER ALINIR diye geçen ve denetimin amacını ortaya koyan kelimelerdir. Kısaca asıl amaç öncelikle REHBERLİK ve ŞİRKETLERDEKİ AKSAKLIKLAR VAR İSE ONLARI DÜZELTECEK uyarı ve tedbirleri almak, yaptırmak , tüm bunlardan sonra gerekirse yetkili kurumlara rapor yazmaktır.
DENETİME KONU İŞLEMLER ; bu işlemler yönetmeliğin 5. maddesinde tek tek sayılmış olup, şöyledir:
Geçmiş dönemlerde genellikle ANONİM ŞİRKETLERDE genel kurul sırasında birlikte olduğumuz bakanlık görevlilerini hatırlarsınız. Kimi zaman eskilerin ifadesiyle “ HÜKUMET KOMSERİ”, yeni deyişle “ BAKANLIK GÖZLEMCİSİ “ şeklinde ifade ederdik. Onlar yine olacaklar. Ama bu yazımızda bahsettiğim kurum yeni ve YENİ TİCARİ HAYATIN REHBERLERİ olacaklarına kesin gözle bakmak gerekir.
Bu yetkilendirilmiş ya da Görevlendirilmiş olan DENETİM ELEMANLARI, yani Bakanlık BAŞ MÜFETTİŞİ, Bakanlık MÜFETTİŞİ ve Bakanlık MÜFETTİŞ YARDIMCISI unvanlı kişilerin DENETİM YETKİLENDİRMESİ şu şekilde açıklanmış:
MADDE 8- DENETİM USULÜ: ( 1 ) Ticaret şirketlerinin işlemleri, Bakanlık denetim elemanlarınca denetlenir. ( 2 ) Bakanlık, ticaret şirketlerinin denetimine RESEN veya ORTAKLARIN yahut ÜÇÜNCÜ KİŞİLERİN istem, ihbar ve şikayetleri üzerine karar verebilir.
Bu madde ile sanırım açıklamalarımın özeti oluştu. Oda şu; Bir işçi nasıl çalıştığı işverenini Çalışma Bakanlığına Şikayet edip haklarını arama yoluna gidiyor ise, şirketlerde de bir ORTAK veya Şirketle işlem yapıp zarara uğrayan ÜÇÜNCÜ KİŞİLER de Gümrük Ve Ticaret Bakanlığı REHBERLİK ve TEFTİŞ Başkanlığına müracaatla hak arama yolunu seçebilecektir.
Bu yeni uygulama TİCARİ HAYATIMIZ için yenidir. Bence çok önemli ve olumlu sonuçlar vereceği inancımı burada ifade ederken, herkes için hayırlı olması nı dilerim.
KESENİZİN DİBİNİ GÖRMEYİN EFENDİM.

27 Şub 2013 - 00:00 - Yaşam


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Bolu Gündem Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Bolu Gündem hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Bolu Gündem editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Bolu Gündem değil haberi geçen ajanstır.