Bu uyarılar kanser hastalarına değil, hasta yakınlarına özel; kanser hastası yakınlarına 10 altın öğüt

Uzman Psikolog Mehmet Güney Ziyalan, kanser hastası yakınlarının tanı ve tedavi sürecinde hata yapmaktan korktuklarını, “Nasıl davranmalıyım” sorusuna cevap aradıklarını söyledi. Haberimizde nasıl davranmanız gerektiğinin cevabını bulacaksınız.

Büyütmek için resme tıklayın

Ziyalan, hasta yakınlarına “Varlığınızla en büyük desteği verdiğinizi bilin.”, “Mükemmel insan” olmadığı gibi “Mükemmel hasta yakını da yoktur” diye seslenerek altın öğütlerde bulundu.

 

Onkoloji Merkezi'nde görev yapan, hastalarla birlikte yakınlarına da bu süreçleri kolay ve rahat geçirebilmeleri için rehberlik eden Uzman Psikolog Mehmet Güney Ziyalan, deneyimlerinden yola çıkarak tavsiyeler listesi hazırladı. Kanser tanısının sadece hastayı değil yakınlarını da etkileyip, zorlayabildiğini belirten Ziyalan, onların da nasıl davranacakları konusunda profesyonel yardıma ihtiyaçları olabileceğini kaydetti.

Ziyalan şöyle konuştu:

“Herkesin yatkın olduğu bir tutum, bir iletişim şekli vardır ve davranış repertuvarımız, yılların verdiği alışkanlıkla perçinlenir. Tüm davranışlarımızı aşina olmadığımız kalıplara sokmak neredeyse imkansızdır. Önemli gördüğümüz bir işle uğraşırken hata yapmaktan daha çok korkarız, doğru yolda olduğumuzdan emin olmak isteriz. Bu yüzden böyle dönemlerde 'nasıl davranmalıyım' sorusunu sormanız çok doğaldır. Bu süreçte hatalarınız, eksikleriniz de olsa, hatta bunları değiştiremiyor bile olsanız, çoğunlukla varlığınızla en büyük desteği verdiğinizi bilin.”

Mükemmel hasta yakını yoktur

“Mükemmel insan” olmadığı gibi “Mükemmel hasta yakını” da olamayacağını ifade eden Ziyalan, kanser hastası yakınlarının tavsiyelerini bu gerçeği akıllarında tutarak okumalarını istedi. Ziyalan’ın, kanser hastası yakınları için hazırladığı 10 maddelik öneri listesi ise şöyle:

"Moralini yüksek tut!

Hastalarımızın sıklıkla duyduğu bir tavsiyedir. Çoğu hasta kısa sürede bunu o kadar sık duyar ki artık bu tavsiyenin kendisi moral bozucu bir hal almaya başlayabilir. Bu içsel güç üzerinde çoğu kişinin oldukça az kontrolü vardır ve 'düzel' deyince düzelmez.

Duygularını yaşamasına müsaade edin.

Yakınınızın olumsuz duygular yaşamasını istememeniz oldukça insancadır ancak onun ne hissettiğinden siz sorumlu değilsiniz. Ucunda felaket olmasa da bu sağlıkla ilgili bir kayıptır; zaman zaman üzülmesi ve kaygılanması doğaldır. Bu duyguları bastırmaya çalışmak daha çok strese yol açar.

Düşüncelerini ifade etmesine müsaade edin.

Bazen gerçekçi bulmadığınızdan, bazen sizde ortaya çıkardığı duygudan dolayı kimi düşüncelerin dillendirildiğini duymak nahoş olabilir. 'Bir şeyi söylersen gerçekleşir', 'nasıl düşünürsen öyle olur' benzeri inançlar sebebiyle de kimi zaman olumsuz içerikli konuşmaları dinlemekte zorlanabilirsiniz. Bırakın yakınınız aklından geçenleri dışa vursun. Kişi kendisini ifade edemediğinde anlaşılmadığını, anlaşılmadığında destek alamayacağını, destek alamadığında yalnız olduğunu hissedebilir. Ona kulak verip, onu anlamaya çalışmanız yalnız hissetme ihtimalini azaltır.

'Seni anlıyorum!'

Birinin ne hissettiğini anlamak için onunla aynı şeyi yaşamak gerektiğine dair fikri hepiniz duymuşsunuzdur. Kanımca; benzer durumları bile yaşamış olsak o kişiyi yüzde yüz, tam olarak anlamamız mümkün değildir. Olaylar, durumlar benzeyebilir ama aynı değildir; kişiler ise biricik ve tektir. Sadece özel durumlarda değil her durumda birbirimizi ancak 'yeteri kadar' anlayabiliriz. Yanınızdakini 'anladığınız' iddiasında olmaktansa anladığınız kısımları, özellikle de duyguları, sözel olarak yansıtmak daha işlevli ve gerçekçi bir iletişim sağlar. Mesela 'seni çok iyi anlıyorum' yerine 'bu durum seni endişelendirdi' demek gibi.

Bu bir takım çalışması, zaferiniz birbirinize karşı değil

Yakınınızın öfkesi ya da keyifsizliğinin arttığı oluyorsa sebebi çoğunlukla siz değilsinizdir. Bazen bu keyifsizliğe şahit olduğunuzda bunun size karşı yapılan bir tavır olduğunu hissedebilirsiniz. Çoğunlukla 'size karşı' ve 'yapılan' bir şey değil, 'olunan bir hal'dir; siz buna maruz kalırsınız. Hatta öfkenin hedefi siz bile olsanız genelde 'sebebi' değilsinizdir. Biriken öfke bir çıkış yolu arar ve bu yolun sonu çoğunlukla en yakınlarımıza yönelir. Kişiselleştirme yapmamaya çalışın.

Onu başkalarıyla ya da kendinizle kıyaslamayın

Benzer hastalığı ya da başka zorlukları yaşayan kişilerin baş etme becerileri birbirlerinden farklıdır. Az önce de değindiğim gibi kimse birbirinin aynısı değildir. Motive etmek için, iyi niyetle de olsa 'şu kişi de hastalandı, senin gibi yapmadı' şeklinde söylemlerden uzak durun.

Hastalığı sebebiyle onu suçlamayın

Hastalığın ortaya çıkmasında payı da olsa bu kendisini hasta ettiği anlamına gelmez. Bir şeye engel olamamak ile ona sebep olmak aynı şey midir? Zıt yaşam tarzı, düşünce sistemi veya kişilik özelliklerine sahip kişilerin benzer hastalıklara yakalandığını (ya da yakalanmadığını) görüyorum. 'Kendine dikkat etmedin', 'herkesi kafaya taktın', 'her şeyi içine attın' gibi sözleri, farkındalık uyandırmak ve değişim oluşturmak için dahi sarf etseniz, çoğunlukla bu hem değişime sebep olmayacak hem de kişiyi üzecektir.

Çabayı görün

'Ya hep ya hiç' tarzı bir yaklaşımdan uzak durun. Düşük motivasyona ya da zorlaştırıcı faktörlere sahipken herhangi bir şey için gayret göstermek son derece güçtür. Doktorun önerilerine ne kadar uyulursa o kadar iyidir, bu doğru ancak; optimuma ulaşılamayan her durum bir felaket değildir. Bir duruma, sırf 'daha iyisi' olabilir diye 'kötü' muamelesi yapmayın. Örneğin; az yemek yiyen birine 'hiçbir şey yemiyorsun' demek oldukça sinir bozucu ve heves kırıcı olacaktır.

Gereksiz müdahale ve yönlendirmelerden kaçının

Detayları fark etmek her detayı düzeltmenizi gerektirmez. Onu korumak, ona iyi gelmek istiyorsunuz fakat hepimizin ilişkilerimizde bir müdahale kredisi vardır; kredinizi doğru harcayın. Çok karışırsanız söylediklerinizin etkisi azalır, elzem durumlarda da dikkate alınma ihtimaliniz düşer. Bunun önüne geçmek için, sorun olarak gördüğünüz durumları, zihninizde, önemi bakımından kategorize etmeye çalışabilirsiniz (az önemli - önemli - çok önemli gibi). Bununla beraber; eş-dosttan aldığınız tavsiyelerle kafanızı karıştırmayın; doktorunuza, hemşirenize ve diyetisyeninize danışın.

Kendinizi tüketmeyin

Bu bir maraton; 100 metre koşusu değil. Rahatlayacağınız, kafa dağıtacağınız, enerji toplayacağınız alanlar bulabiliyorsanız değerlendirin; buna hakkınız olduğunu bilin. Önemli bir sorumluluğunuz olsa da neticede siz de bir insansınız; duygularınız ve ihtiyaçlarınız var. Kendi ihtiyaçlarınıza ulaşırsanız daha verimli olursunuz. Psikolojik sağlamlığınız yüksek dahi olsa, 'kaygınız, gerginliğiniz, üzüntünüz hastanıza vereceğiniz desteğin önüne geçiyorsa, yaşamın diğer alanlarıyla ilgili işlevleriniz bozuluyorsa (çocuklar, iş, ev, sosyal çevre vb.), duygusal yüke dayanmakta zorlanıyorsanız' psikolojik destek almak, zorlu bir süreci daha iyi idare etmenize yardımcı olabilir."

09 Oca 2024 - 17:00 - Sağlık


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Bolu Gündem Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Bolu Gündem hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Bolu Gündem editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Bolu Gündem değil haberi geçen ajanstır.


REALTY WORLD'DEN ÖRENCİKTE SATILIK YATIRIM FIRSATI

REALTY WORLD EMLAK DÜNYASININ GÜVENİLİR MARKASI ÖRENCİKTE YOL KENARI 2 KAT İMARLI 30 METRE YOLA CEPHELİ ELEKTRİK-SU-YOL-TÜM ALTYAPI HAZIR...

REALTY WORLD ILYAS ÖZÇELİK GAYRİMENKUL

KASAPLAR'DASATILIK 4 KAT İMARLI ARSA.DEĞERLİ YATIRIM

REALTY WORLD EMLAK DÜNYASININ GÜVENİLİR MARKASI KASAPLAR BÖLGESİNDE 4 KAT İMARLI VİLLA İÇİN UYGUN ÇOK KULLANIŞLI 409 METREKARE KUPON ARSA DETAYL...

REALTY WORLD ILYAS ÖZÇELİK GAYRİMENKUL

*RW'DEN; LÜKS YAPILI&GENİŞ, 3 YILLIK BİNADA 3+1 SATILIK DAİRE*

REALTY WORLD EMLAK DÜNYASININ GÜVENİLİR MARKASI * AŞAĞI SOKU MAH.ARÇELİK YOLU ÜZERİNDE * SOSYAL BİLİMLER LİSESİ KARŞISI , ADLİYE YAKININDA...

REALTY WORLD ILYAS ÖZÇELİK GAYRİMENKUL

ALTIN EMLAK'TAN TURİZM BÖLGESİNDE MÜSTAKİL EV FIRSATI

ALTIN EMLAK BOLU MERKEZ TEMSİLCİLİĞİ ​MUDURNU TAŞKESTİ İLÇESİNDE BOLU MERKEZ 1 SAAT ABANT TABİAT PARKI 40 DK MESAFEDE  SAROT TERMAL PARK'A 10 DK ...

05301564817 ÖZGE VARLIK

KİRALIK 3+1 DAİRE ALTIN EMLAK'TAN

ALTIN EMLAK BOLU MERKEZ TEMSİLCİLİĞİ CADDE ÜZERİNDE 3+1 EBEVEYN BANYOLU2 ADET BALKONLU(YAKIN ZAMANDA BİRİ KAPANACAKTIR)SIFIR DAİRE KİRALIKTIRİŞLETME A...

05301564817 ÖZGE VARLIK

DAĞKENT TOKİ 2+1 KİRALIK DAİRE ALTIN EMLAK'TAN

ALTIN EMLAK BOLU MERKEZ TEMSİLCİLİĞİ BOLU MERKEZE BAĞLI DAĞKENT MEVKİİNDE A.İ.B.Ü TIP FAKÜLTESİNE YAKIN KONUMDA BULUNAN DAĞKENT TOKİ 2. ETAP'TA GÜNEY-...

0(530) 156 48 17 ÖZGE VARLİK

ABANT'A YAKIN KONUMDA YOLÇATI KÖYÜNDE SATILIK VİLLA

ALTIN EMLAK BOLU MERKEZ TEMSİLCİLİĞİ'NDEN ​ BOLU MERKEZE SADECE 5 DK. ABANT KAVŞAĞINA 2 DK. UZAKLIKTA MERKEZE BAĞLI YOLÇATI KÖYÜ İ...

0(374) 222 34 14 ALTIN EMLAK BOLU MERKEZ TEMSİLCİLİĞİ

BOLU PİRAHMETLER KÖYÜ'NDE SATILIK 6.737M² ARAZİ

ALTIN EMLAK BOLU MERKEZ TEMSİLCİLİĞİ'NDEN BOLU MERKEZE BAĞLI PİRAHMETLER KÖYÜNDE KÖY MERKEZİNE 1.2 KM MESAFEDE BULUNAN ARAZAMİZ 6...

0(374) 222 34 14 ALTIN EMLAK BOLU MERKEZ TEMSİLCİLİĞİ

ABANT'A YAKIN YOLÇATI KÖYÜNDE VİLLA YAPIMINA UYGUN 612 M² ARSA

ALTIN EMLAK BOLU MERKEZ TEMSİLCİLİĞİ'NDEN BOLU'NUN VE ÇEVRE İLLERİN EN GÖZDE TURİZM MERKEZİ OLAN ABANT TABİAT PARKINA 18 KM...

0(374) 222 34 14 ALTIN EMLAK BOLU MERKEZ TEMSİLCİLİĞİ

ABANT'A YAKIN KONUMDA SİTE İÇİNDE SATILIK 2+1 VİLLA

ALTIN EMLAK BOLU MERKEZ TEMSİLCİLİĞİ'NDEN ​ BOLU MERKEZE SADECE 10 DK. UZAKLIKTA TURİZMİN GÖZDE MERKEZLERİNDEN ABANT YOLU ÜZERİND...

0(374) 222 34 14 ALTIN EMLAK BOLU MERKEZ TEMSİLCİLİĞİ