Akademisyenler "Crispr/Cas9" tekniğiyle kuraklık stresine dayanıklı domatesler geliştirecek

Küresel ısınma son yıllarda tarım başta olmak üzere yaşamın birçok alanını etkiliyor. OMÜ Ziraat Fakültesi'nde akademisyenler domates bitkisinde 'Crispr/Cas9' teknolojisi ve aşılama sistemi kullanarak 'kuraklık stresine dayanıklı' domates genotipleri geliştirecek.

Akademisyenler "Crispr/Cas9" tekniğiyle kuraklık stresine dayanıklı domatesler geliştirecek
Akademisyenler "Crispr/Cas9" tekniğiyle kuraklık stresine dayanıklı domatesler geliştirecek
+4
Haber albümü için resme tıklayın

Bilim insanları ise tarımsal ürünlerin kuraklık tehlikesine karşı daha dayanıklı hale gelmesi için çalışmalar yapıyor. OMÜ Ziraat Fakültesi Tarımsal Biyoteknoloji Bölümü Öğr. Üyesi Doç. Dr. Musa Kavas'ın yürütücülüğünü yaptığı “Domates Bitkisinde Crispr/Cas9 Teknolojisi ve Aşılama Sistemi Kullanılarak Kuraklığa Toleransın ve Lateral Kök Sayısının Arttırılması” adlı projede ise kuraklık stresine dayanıklı domatesler yetiştirilmesi amaçlanıyor. Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) tarafından 1 milyon 650 bin TL bütçe ile desteklenmeye hak kazanan projede domates bitkisinde yer alan 4 adet gen susturularak domates bitkilerinin daha büyük köklere sahip olması ve topraktan daha fazla su kullanması sağlanacak.

Akademisyenler

Kuraklığa toleranslı domatesler

Akademisyenler

Projeyle ilgili bilgi veren Doç. Dr. Musa Kavas, "Bu projemizde kuraklığa toleranslı domatesler geliştirmeye çalışıyoruz. Bunu gerçekleştirmek için Crispr/Cas9 teknolojisi kullanarak domates genomunda yer alan 4 tane geni susturmaya çalışacağız. Normalde bu genler çalıştığı zaman 2 fonksiyonları var. Birincisi, bu genler gelişmekte olan domateslerin kök sayısını ya da kök uzunluğunu azaltmaktadır. Eğer kullandığımız bu genom düzenleme teknolojisi yardımıyla bu genleri susturabilirsek, çalışamaz duruma getirirsek elde edeceğimiz genom düzenlenmiş domates bitkilerinin daha büyük köklere sahip olmasını ve topraktan daha fazla su kullanımına sahip olmasını istiyoruz. Sonuç olarak kuraklığa toleranslı domatesler geliştirmiş olacağız. Diğer 2 gen ise su kaybını artırabilme potansiyeli bulunan genler. Eğer biz bu genleri başarı ile susturabilirsek, stoma sayısı verimi düşürmeden azaltılacak ve daha kalın bir kütikül tabakasını oluşturularak su kaybı minimize edilecektir. Eğer bu bütün stratejileri bir araya getirebilirsek, aynı anda hem lateral kök sayısı arttırılacak hem de su kaybı azaltılacak. Böylece, elde edeceğimiz domates bitkilerinin kuraklığa toleranslı hale gelmesini sağlayacağız. Hepimiz biliyoruz, son yıllarda küresel ısınma problemi ile karşı karşıyayız. Tarımsal üretim küresel ısınmadan büyük ölçüde etkileniyor. Dolayısıyla bizim gelecek 10-20 yılda daha az su kullanan, bu az su kullanma kapasitesine sahip olmakla birlikte aynı verimi elde edebileceğimiz çeşitlerin geliştirmesini ihtiyaç duymaktayız. Biz bunu domateste çalışıyoruz ama tabii ki, hem ülkemizde hem de dünya da bu teknikler kullanılarak farklı bitkiler geliştirebilir. Crispr/Cas9 tekniği ile bitkilerin genomları düzenlenebilmekte ve çalışan genler susturularak, çalışmayan genler ise daha iyi çalıştırılarak, yeni bitkiler geliştirilebilmektedir" dedi.

Domates zararlıları ile mücadele

Akademisyenler

Ayrıca domates zararlıları ile ilgili proje yürüttüklerini söyleyen Dr. Kavas, "TÜBİTAK projesi çerçevesinde çalışmalarımızı yürütüyoruz. Bu projelerde Crispr/Cas9 teknolojisini kullanarak domates bitkisinde genom düzenleme yapmaya çalışıyoruz. Bu çerçevede yürüttüğümüz 3 TÜBİTAK projemiz bulunmaktadır. İlk projemizde çok önemli bir domates zararlısı olan Kök-ur nematoduna karşı toleranslı domates geliştirmeye çalışıyoruz. Crispr/Cas9 teknoloji kullanarak domates genomunda bulunan farklı genlerin ifadesini arttırmaya çalıştık. Şu anda kısmen başarılıyız. Projemiz halen devam etmektedir. 2. Projemizde ise domates güvesi dediğimiz bir zararlı var. Buna karşı domates bitkisini dirençli hale getirmeye çalışıyoruz. Bunu başarabilmek için, domatesin yapraklarında bulunan ve trikom adı verilen dikensi yapıları arttırmaya, aynı zamanda da kütikül tabakasını kalınlaştırmaya çalışıyoruz. Bunu da yine Crispr olarak adlandırılan bir genom düzenleme tekniğiyle yapmaya çalışıyoruz. Burada farklı bir Crispr teknolojisi kullanıyoruz. Normalde Crispr teknolojisi insanlarda, hayvanlarda, farklı canlılarda var olan genleri modifiye etmeye yarayan bir araçtır. Elimizde bir moleküler makas var. Bu makasla bir gen bölgesini kesiyoruz. Daha sonra bitki orayı tamir etmeye çalışıyor. Bu şekilde çalışan bir geni susturuyoruz ya da az çalışan bir geni daha fazla çalıştırmaya çalışıyoruz. Bu teknoloji aslında 2020 yılında Nobel ödülü ile ödüllendirilmiş bir teknolojidir. Hayatımızda farklı bir yere gelmiş bir teknolojiden bahsediyoruz. Bu teknoloji bütün canlılarda var olan herhangi bir genin düzeltilmesinde ya da o genin daha fazla çalıştırılmasında kullanılabilir. Dolayısıyla biz bu ikinci projemizde var olan domates genlerini daha fazla çalıştırmaya çalışıyoruz" diye konuştu.

Aşılı domates fidesi üretimi

Akademisyenler

Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Ahmet Balkaya ise "Dünyada son yıllarda en güncel uygulamalardan bir tanesi de aşılı fide üretim teknolojisidir. Gerek iklim değişikleri gerekse de toprak kökenli hastalık ve zararlılar artmasına çözüm olarak organik ve geleneksel olarak aşılı fide domatesi yaygın olarak kullanılan önemli yöntemlerden bir tanesidir. Bu çalışmanın bir aşamasında aşılı domates fidesi üretimi gerçekleştirerek projenin diğer aşamalarında bitki üretimi gerçekleştireceğiz" şeklinde konuştu.

09 Nis 2024 - 16:00 - Güncel


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Bolu Gündem Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Bolu Gündem hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Bolu Gündem editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Bolu Gündem değil haberi geçen ajanstır.


RW DEN BAHÇELİEVLERDE SATILIK DAİRE

BAHÇELİEVLER MAHALLESİNDE GÜNEY BATI CEPHELİ DÜKKAN ÜZERİ 120 M2 KULLANIM ALANLI ÇİFT KAPALI BALKONLU ORTAK KAPALI GARAJLI DEPOLU DAİREMİZ SATI...

0(374) 222 14 14 REALTY WORLD ILYAS ÖZÇELİK GAYRİMENKUL

RW DEN SATILIK KÖŞE PARSEL

YUKARISOKU MAHALLESİNDE ARÇELİK YOLUNA YAKIN KÖŞE PARSEL 3 KAT İMARLI 919 M2 İKİZ,AYRI VİLLA VE MÜSTAKİL EV YAPIMINA UYGUN OLAN ARSAMIZ SATILIKT...

0(374) 222 14 14 REALTY WORLD ILYAS ÖZÇELİK GAYRİMENKUL

RW DEN MERKEZDE SATILIK KÖŞEBAŞI ARSA

ÇIKINLAR MAHALLESİNDE 536 M2 GÜNEYDOĞU CEPHELİ KÖŞE PARSEL 3 KAT İMARLI E5 YAKINI ARSAMIZ SATILIKTIR DETAYLAR İÇİN LÜTFEN ARAYINIZ... İŞLETM...

0(374) 222 14 14 REALTY WORLD ILYAS ÖZÇELİK GAYRİMENKUL

RW DEN DAĞKENTTE SATILIK

DAĞKENT MAHALLESİNDE 9+2 B-TİPİ 331 M2 ARSASI OLAN ÖN VE ARKA BAHÇESİ MEVCUT OLAN İÇ DİZAYNI YAPILI SPOD,LED AYDINLATMALI ÇİFT MUTFAKLI ÇİFT B...

0(374) 222 14 14 REALTY WORLD ILYAS ÖZÇELİK GAYRİMENKUL

RW DEN ARA KAT SATILIK DAİRE

SAĞLIK MAHALLESİNDE ARA KAT 2+1 KUZEY DOĞU YOL CEPHELİ KALİTELİ VE KULLANIŞLI DAİREMİZ SATILIKTIR PAZARLIK PAYI VARDIR DETAYLAR İÇİN ARAYINIZ.....

0(374) 222 14 14 REALTY WORLD ILYAS ÖZÇELİK GAYRİMENKUL

Rw'den kültürde bulvar ve park cepheli arakat 3+1

realty world emlak dünyasının güvenilir markası kültür mahallesinde 3+1 110m2 batıdan park cepheli kuzeyden bulvar cepheli cepheleri kampanma...

0(374) 222 14 14 REALTY WORLD ILYAS ÖZÇELİK GAYRİMENKUL

RW'DEN BAHÇELİEVLERDE CADDE ÜSTÜNDE DÜKKAN

BAHÇELİEVLER MAHALLESİNDE MUZAFFER IŞIN CADDESİ ÜZERİNDE 120M2 DOĞU CEPHELİ YAYA SÜRĶÜLASYONU YOĞUNDUR

0(374) 222 14 14 REALTY WORLD ILYAS ÖZÇELİK GAYRİMENKUL

REALTY WORLDTEN BEŞKAVAKLARDA GENİŞ GÜNEY DOĞU 3+1

BEŞKAVAKLAR MAHALLESİNDE 3+1 145M2 BRÜT 130M2 NET GÜNEY DOĞU CEPHELERİ AÇIK 3 KATLI BİNANIN 3. KATI KULLANIŞLI GENİŞ MERKEZİ SAĞLIK OCA...

0(374) 222 14 14 REALTY WORLD ILYAS ÖZÇELİK GAYRİMENKUL

RW'DEN KÜLTÜRDE GÜNEY BATI CEPHE SİTE İÇİNDE 3+1

KÜLTÜR MAHALLESİNDE GÜNEY BATI DOĞU CEPHELİ 130M2 BRÜT 120M2 NET 3+1 ORTAK GARAJ VE SİTE İÇİ AÇIK PARK BATIDAN KANAL YOLU CEPHELİ MERKE...

0(374) 222 14 14 REALTY WORLD ILYAS ÖZÇELİK GAYRİMENKUL

Bahçelievler'de 60 m2 Dükkan/Ofis, Realty World'ten

Emlak Dünyasının Güvenilir Markası Realty World İlyas Özçelik Gayrimenkul'den Bahçelievler Mahallesi'nde 50. Yıl ortaokuluna komşu Dükka...

0(374) 222 14 14 REALTY WORLD ILYAS ÖZÇELİK GAYRİMENKUL