Ezici kalabalıktan kurtulabilmek..!

Tüm  canlılar için  aralık- mesafe  kavramı  yaşama  bağlı  bazı  koşullarda   önemli ve kritik bir değer taşır.

Ormancılık araştırmalarına başladığım 1977-1980  yıllarında  ,çamlarda aralık-  mesafenin  bitkilerdeki gelişme ve büyümeleri üzerine çalışmıştım.Yıllar geçti… COVİD-19  Pandemisi’nde  ana unsurlardan  birisi de mesafe kavramı oldu.

Şimdiler de  ise , mesafe  kavramı unutuldu. Peşinden sıkışık  kalabalıklarda  hayati tehlikeler baş gösterdi.

İnsanlar  bir  şekilde kalabalıklar  arasında  sıkışıp  kalırlarsa   ne yapmalılar ?  Nasıl hayatta  kalabilirler ?

Dr. Mehdi  Moussad ; ilginç  bir doktora   çalışmasını , Fransa –Toulouse  kentindeki  Paul  Sabatier Üniversitesi’nden tez alarak sonuçlandırmıştır. Tezin konusu; Kalabalıkların  hareketi.

Üç  yılı aşkın  bir süre  bazı  önemli olayları  analiz etmiş,1990 yılından beri   bütün  ezilmelerde  sürekli  artış olduğunu saptamıştır. Ortalama  olarak   her yıl 380 kişinin hayatında ezilme  vakaları ölüme sebep olmakta.

En son geçen hafta, 29 ekim 2022 ‘de  Güney Kore’nin Seul kentinde Cadılar Bayramı  şenliklerinde , en az 156 kişi öldü. Geçen yıl 29  Nisan’da İsrail’in  Meron  kentindeki dini festivalde 45 kişi ezilerek öldü . 150 ‘den fazla kişi yaralandı.

En ölümcül vaka; Eylül 2015 ‘de Mekke’de 2300 hacı adayı öldü.

Dr.Moussad’a göre, en büyük kalabalıkları üç şey çekmektedir: Din,  spor ve şenlikler. Örneğin  Mekke’de  hac,  her  yıl  2-3 milyon  hacı adayını  buluşturuyor.   Son olarak müzik festivalleri muazzam  kalabalıkları  cezbediyor.

Kayıtlardaki en yoğun insan 3.5 milyon kişi, Jean Michael Jarr’ın 1997 yılında Moskova’daki  ses ve ışık gösterisinde  toplandı.

KALABALIK DEPREMİ

2006  yılında ,kalabalık  türbülansı ,Mekke’de 362  hacının ölümüne neden oldu.Bu kez   kaza bir  CCTV kamerası tarafından kaydedildi.Ve görüntüler 5 bin km. uzakta Almanya’ya,fizikçi Dirk Helbing’in laboratuarına gönderildi. Alman Fizikçi  Helbing, gizemin anahtarını  ortaya  çıkarmayı   başardı: “ İnsan yoğunluğu  m2  başına altı  kişilik kritik bir eşiğe ulaşınca, kendiliğinden bir  “kalabalık –deprem” ortaya çıkmakta . Bu kalabalık derecesinde  bedenler arasındaki fiziksel  temas o kadar yoğun hale gelir ki, en ufak  bir hareket  kalabalığın içinde bir türbülans  dalgalanmasına  neden olur. Depremler sırasında meydana gelenlere benzer şekilde, bu şok dalgaları ,insanların düşmesine neden olur ve hepsini ezici bir fiziksel baskı altına sokar.”

Şayet kalabalığın  arasında  sıkıştıysanız, Dr.Moussad ; Kalabalık Çalışmaları Laboratuvarı (Fouloscopie) ndaki  araştırma sonuçlarından bir kaç hayatta kalma  ipucunu paylaşmakta: 1-GÖZLERİNİZİ AÇIK  TUTUN . Bir numaralı  hedefiniz ; insan denizinden olabildiğince hızlı ve sakin bir şekilde çıkmak. Etrafınıza bakın .Geri dönmek mi? Yoksa ileri gitmek mi?  daha iyi. Bulmak için ezilmenin merkez üssünün  nerede olduğunu –en kalabalık yeri- tahmin etmeye çalışın ve kalabalığın  azaldığı   yere doğru ilerleyin, yukarı  bakmayı unutmayın. Bir çite veya bir çıkıntıya çıkarak hızlı bir kaçış bulabilirsiniz.2- İMKANINIZ VARKEN UZAKLAŞIN.  Kendinizi  rahatsız hissetmeye  başlar başlamaz, sıkışık alanı terk etmekten  çekinmeyin. 3- DİK  DURUN. Kalabalıktan kaçmak için  çok  geçse, yapılacak en önemli şey ,dengenizi korumak ve dik durmaktır. Kalabalık  çarpmasında ,insanlar  birbirinin  üzerine o kadar sıkı bastırılır ki , biri düşerse  bir domino etkisi yaratır  ve etrafındakileri anında yere düşürür.Düşerseniz kendinizi düzeltme şansı bulamadan  diğer vücutların ağırlığı sizi yere  çiviler.O yüzden ayaklarınız üzerinde  durunuz. 4-NEFESİNİZİ KORUYUN. Oksijen en değerli kaynağınızdır. İzdihamlardaki ölümlerin çoğunluğuna boğulma neden oluyor. Zorunluluk   olmadıkça çığlık atarak nefesinizi zorlamayın. 5-KOLLAR GÖĞÜS HİZASINDA. Baskı yoğunlaşırsa ,kollarınızı  bir boksör gibi    önünüzde bükün. Bu pozisyonda  göğüs kafesinizin ve ciğerlerinizin etrafında bir kaç santimetre boşluk bırakabilirsiniz. 6- AKIŞA  BIRAKIN. İtildiğinizde ,doğal refleksiniz baskıya direnmek ve geri itmek olabilir.Bu enerji israfı olacaktır.Bunun  yerine her zaman kendinizi akışa bırakın.7-BARİYERLERDEN UZAKLAŞIN. Mümkünse duvarlardan ,sütunlardan ve çitlerden uzaklaşın.8-YOĞUNLUĞUN  İŞARETLERİNİ  ÇÖZÜN.Önemli kurallar:  Çevrenizdekilerle fiziksel  temasınız yoksa, yoğunluk     muhtemelen hala m2 başına üç kişinin  altındadır.Yani  şu anda her şey  yolunda.Acil bir  tehlike yok.

 “Ellerinizi yüzünüze dokunmak  zor oluyor, özgürce hareket ettiremiyorsanız, çok fazla insan var, tehlike akut hale geldi “,demektir.

9- PANİK  HALİNDE .  Panik ,bir kalabalığın gerçek veya şüpheli bir tehlikeden  kaçmak için aynı yöne koştuğu özel  bir durumdur. Örnekler arasında Avustralya’da  falls Festivali (2016), Newyork’ ta Küresel Vatandaş Festivali (2018) bazıları. Kalabalıktan mümkün oldukça  uzak durun.

10- BİRBİRİNİZE  YARDIM  EDİN. Sizin  için tehlikeli bir durum ,çevrenizdekiler içinde  tehlikelidir.Yapılan  bir araştırma (John Drury) ;  fedakarlık  ve  karşılıklı  yardımın  trajediden  kaçınmanın anahtarı  olduğunu göstermiştir. Birleşik bir kalabalığın ayakta kalması ,bireyci bir kalabalığa göre daha olasıdır  .Bu yüzden insaniyetli  kalın ve başkalarına nazik olun. Yapabildiğiniz  zaman  yardım  sunun , etrafınızdakileri  üzmekten  kaçının ve grubun en zayıf üyelerine  dikkat edin .Bu siz dahil  herkese fayda sağlar.

Umarım benim gibi, bu yararlı bilimsel araştırma sonuçlarından memnun kalmışsınızdır.

UYARI  : Bolu Şehir içi ağaçlandırmalarında, yeni bir mesafe boyutu olarak,  “dikey mesafe” lere dikkat edilmelidir.Dikimlerinden yaklaşık 10-15 yıl sonra elektrik,telefon hatlarına,  pencere önlerine geldiği için vahşice budanarak ucube ağaç oluşturmuş , yüzlerce ağacın başına  gelenlere de üzülmemek mümkün değil..!

Çözüm için; Belediye’ce seçilen ağaç türlerinin dikim yerlerindeki fidan gelişme boyutlarının – kısa,orta,uzun   boylu  ağaç türleri -kategorilerine göre inşaat ruhsat sırasında, başlangıçta müdahele edilmesi gerekmektedir.

 

KAYNAKLAR : Mehdi MOUSSAİD (2022): Ten tips for surviving a crowd crush. The conversation  Fr.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Suat Tosun - Mesaj Gönder

# kaza

göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Bolu Gündem Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Bolu Gündem hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Bolu Gündem editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Bolu Gündem değil haberi geçen ajanstır.