Yaşadığımız çağın adını hala koyamadık..!

Tanrı  seni  belirsiz  zamanlar içinde yaşatsın.  ÇİN  BEDDUASI

 2023 yılı geçti geçmesine... Ancak yaşadığımız çağın adı  kesinleşmiş değil.

Yaklaşık beş yıl önce bu köşede, " Antroposen : İnsan Çağı  Tartışması" başlığıyle açıklamalar yapmıştım.

4.6 milyar yıllık yerküremizin  bu geniş zaman aralığını parçalara  bölerek algılamak  insan  zihnine kolaylık sağlamakta.

Uygulamada en geniş birim "üst zaman" olarak adlandırılır. Günümüz itibariyle,üst zaman "Senozoik" zamanın alt birimi "Kuvarterner" devrinin 11.700 yıldır  süregelen " Holosen" devresini yaşamakta olduğumuz söylenebilir.

Bu konularda bilimsel açıklama yapma yetkisi Uluslararası  Stratigrafi  Komisyonu (ICS) nundur.Komisyon 2008 yılında  35 bilim insanından oluşan Antroposen Çalışma Grubu (AVG)adı altında bir inceleme heyetini görevlendirmiştir.2022 yılında referans olarak hizmet  etmesive Holosenden Antroposene geçişi tanımlaması beklenen  tortul kayıtlar açıklanmıştır (Ontario-Kanada).

Tortul katmanlarda plastik  kirliliği veya radyoaktivite gibi gözle görülür izler,hatta biyolojik çeşitlilik  krizi nedeniyle fosillerdeki  değişiklikler gösterilmiştir.

Bazı araştırmalara göre ,tavuk kemiği Antroposen'in sembolü oldu.20 miyarı aşkın birey sayısıyla tavuk omurgalılar arasında en geniş yayılışta türdür.Dünyanın en çok tüketilen etini oluşturur.Mevcut tavuk, Ortaçağ tavuğunun iki katı kadar büyük görünüyor.Bu gün piliç olarak adlandırılan tavuk, 1950 lerdeki tavuklardan beş kat  hızlı büyüyor.Böylece 5-6 haftada kesime hazır hale gelebiliyor.

Tabiidir ki, insanoğlunun yerküredeki biyoçeşitliliği bozmasının tek yolu bu olmamıştır.

Başta Fransa’nın Ulusal Doğa Tarihi Müzesi BOREA Laboratuvarı,CNRS, IRD’yi bir araya getiren uluslararası bir ekip ; insan toplumlarının tatlı su balıkları biyolojik çeşitliliği coğrafyasını nasıl yeniden tasarladığını ortaya koymuşlardır.

Bu çalışmayla ;Antroposen’e girişin  yeni kanıtını oluşturan  büyük değişiklikler olduğu iddia edilmekte.

Öncelikle .gezegenin milyonlarca yıl  öncesinde tatlı su ortamlarını dolduran 11 bin tatlı su balığı türü,dağlar, tepeler ve okyanuslar ile izole edilmişlerdir.

Levha tektoniği  kıtaları izole ederek tatlı su balıklarını altı ana coğrafi bölgeye ayırmıştır.Her bölge benzersiz bir tür grubuna sahip olana kadar on milyonlarca yıl boyunca izole bir şekilde  yaşayıp gelişti. Dolayısıyle  bu biyocoğrafik bölgelerde % 97  olağanüstü  yüksek bir endemizm  oranı bulunmaktadır.

İNSANOĞLU  OYUNUN  KURALLARINI  BOZDU

Levha tektoniğinin düzenlediği bu sessiz evrimi ,yakın zamanlarda insan faaliyetleri tarafından  bozulmuştur.Dünya tarihinde ilk kez tatlı su balıklarının  okyanusları  ve dağları  aşması  olanaklı duruma geldi.

19 .yüzyılda “İklimlendirme Toplulukları” kolonilerde tanıdık populasyonları ve Avrupa sularında egzotik  balık populasyonları oluşturma hedefini  belirlemişlerdir.Bu şirketler böylece çok sayıda Avrupa  türünü Avustralya ve Yeni Zelanda yada Kuzey Amerika türlerini  Avrupa  ve Rusya’ya  soktu. Farklı nehirleri birbirine bağlıyan  kanalların inşaası türlerin  daha önce erişilemeyen  alanlar  ulaşmasını  sağladı.Ancak özellikle 20.yüzyılın  ortalarında  türlerin kıtalar arasında kitlesel olarak yer değiştirmesine  başlandı.1947 yılından itibaren girişlerin  katlanarak  hızlandığı gözlemlendi.

Var olan ticareti amacıyle  kıtalar arasında  nakledildi.Sıklıkla  kazara veya kasıtlı olarak kaçtılar.Lepistes ve Japon Balığı ve hatta sazan gibi  akvaryum  balıkları doğal ortamlara  yerleşmek için  kaçmışlardır.

Toplamda 453 türün kendi doğal alanlarının dışına ,kıtalar arasına  tanıtılması ,tatlı su balıklarının biyolojik çeşitliliğinin coğrafyasını derinden yeniden şekillendirdi.

Fraınsız araştırma ekibi ,bu değişim coğrafyasını karşılaştırdığında ,sonuçlar  şaşırtıcı oldu.Tüm kıtaları kapsayan  eşi benzeri görülmemiş bir süper bölgenin ortaya çıkışı gözlemlendi.Pan-Antroposen küresel kuzey ve Doğu Asya için bu süper bölgeye “Pagnea” adı verildi.

Bu kısaltma isim ;kasıtlı olarak gezegende 200 milyon  yıldan daha önce varolan son süper kıta olan “Pangea”yı çağrıştırıyor.O zamanlar organizmalar Pangea’ya dağılabiliyorlardı. Çünkü okyanuslar henüz bir engel oluşturmuyordu.Bu gün Pagnea bölgesinin bize  gösterdiği,insan toplumlarının Pangea’nın koşullarını  yapay olarak yeniden  yaratarak  organizmaların tüm kıtalara yayılmasına izin  verdiğidir.

Özetle, gezegenin yeni bir gücü olan insan türü tarafından dünyanın doğal jeolojik güçleri aşılmış görünüyor.

KAYNAKLAR :Boris Leroy ..Kasım 2023 : La repartition geographiques  des poissons  d’eau douce,nouveau marqueur de l’antroposene.? T he Conversation.com

S.Tosun 2019: Antroposen:İnsan Çağı Tartışması.Bolu Olay Gündem.

 

 

 

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Suat Tosun - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Bolu Gündem Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Bolu Gündem hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Bolu Gündem editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Bolu Gündem değil haberi geçen ajanstır.


REALTY WORLD'DEN ÖRENCİKTE SATILIK YATIRIM FIRSATI

REALTY WORLD EMLAK DÜNYASININ GÜVENİLİR MARKASI ÖRENCİKTE YOL KENARI 2 KAT İMARLI 30 METRE YOLA CEPHELİ ELEKTRİK-SU-YOL-TÜM ALTYAPI HAZIR...

REALTY WORLD ILYAS ÖZÇELİK GAYRİMENKUL

KASAPLAR'DASATILIK 4 KAT İMARLI ARSA.DEĞERLİ YATIRIM

REALTY WORLD EMLAK DÜNYASININ GÜVENİLİR MARKASI KASAPLAR BÖLGESİNDE 4 KAT İMARLI VİLLA İÇİN UYGUN ÇOK KULLANIŞLI 409 METREKARE KUPON ARSA DETAYL...

REALTY WORLD ILYAS ÖZÇELİK GAYRİMENKUL

*RW'DEN; LÜKS YAPILI&GENİŞ, 3 YILLIK BİNADA 3+1 SATILIK DAİRE*

REALTY WORLD EMLAK DÜNYASININ GÜVENİLİR MARKASI * AŞAĞI SOKU MAH.ARÇELİK YOLU ÜZERİNDE * SOSYAL BİLİMLER LİSESİ KARŞISI , ADLİYE YAKININDA...

REALTY WORLD ILYAS ÖZÇELİK GAYRİMENKUL

ALTIN EMLAK'TAN TURİZM BÖLGESİNDE MÜSTAKİL EV FIRSATI

ALTIN EMLAK BOLU MERKEZ TEMSİLCİLİĞİ ​MUDURNU TAŞKESTİ İLÇESİNDE BOLU MERKEZ 1 SAAT ABANT TABİAT PARKI 40 DK MESAFEDE  SAROT TERMAL PARK'A 10 DK ...

05301564817 ÖZGE VARLIK

KİRALIK 3+1 DAİRE ALTIN EMLAK'TAN

ALTIN EMLAK BOLU MERKEZ TEMSİLCİLİĞİ CADDE ÜZERİNDE 3+1 EBEVEYN BANYOLU2 ADET BALKONLU(YAKIN ZAMANDA BİRİ KAPANACAKTIR)SIFIR DAİRE KİRALIKTIRİŞLETME A...

05301564817 ÖZGE VARLIK

DAĞKENT TOKİ 2+1 KİRALIK DAİRE ALTIN EMLAK'TAN

ALTIN EMLAK BOLU MERKEZ TEMSİLCİLİĞİ BOLU MERKEZE BAĞLI DAĞKENT MEVKİİNDE A.İ.B.Ü TIP FAKÜLTESİNE YAKIN KONUMDA BULUNAN DAĞKENT TOKİ 2. ETAP'TA GÜNEY-...

0(530) 156 48 17 ÖZGE VARLİK

ABANT'A YAKIN KONUMDA YOLÇATI KÖYÜNDE SATILIK VİLLA

ALTIN EMLAK BOLU MERKEZ TEMSİLCİLİĞİ'NDEN ​ BOLU MERKEZE SADECE 5 DK. ABANT KAVŞAĞINA 2 DK. UZAKLIKTA MERKEZE BAĞLI YOLÇATI KÖYÜ İ...

0(374) 222 34 14 ALTIN EMLAK BOLU MERKEZ TEMSİLCİLİĞİ

BOLU PİRAHMETLER KÖYÜ'NDE SATILIK 6.737M² ARAZİ

ALTIN EMLAK BOLU MERKEZ TEMSİLCİLİĞİ'NDEN BOLU MERKEZE BAĞLI PİRAHMETLER KÖYÜNDE KÖY MERKEZİNE 1.2 KM MESAFEDE BULUNAN ARAZAMİZ 6...

0(374) 222 34 14 ALTIN EMLAK BOLU MERKEZ TEMSİLCİLİĞİ

ABANT'A YAKIN YOLÇATI KÖYÜNDE VİLLA YAPIMINA UYGUN 612 M² ARSA

ALTIN EMLAK BOLU MERKEZ TEMSİLCİLİĞİ'NDEN BOLU'NUN VE ÇEVRE İLLERİN EN GÖZDE TURİZM MERKEZİ OLAN ABANT TABİAT PARKINA 18 KM...

0(374) 222 34 14 ALTIN EMLAK BOLU MERKEZ TEMSİLCİLİĞİ

ABANT'A YAKIN KONUMDA SİTE İÇİNDE SATILIK 2+1 VİLLA

ALTIN EMLAK BOLU MERKEZ TEMSİLCİLİĞİ'NDEN ​ BOLU MERKEZE SADECE 10 DK. UZAKLIKTA TURİZMİN GÖZDE MERKEZLERİNDEN ABANT YOLU ÜZERİND...

0(374) 222 34 14 ALTIN EMLAK BOLU MERKEZ TEMSİLCİLİĞİ