Bir beyit ve düşündürdükleri

“Din nasihattir” diye de tarif edilir. Nasihat Arapça asıllı bir kelimedir. Güzel dilimizdeki karşılığı öğüttür. Öğüt, güngörmüşlerden küçüklere, babadan oğula, dededen toruna onları iyiye, doğruya, güzele, mutluluğa ulaştıracak; kötülüklerden, çirkinliklerden ve de felaketlerden koruyacak her türlü söz ve uyarılara denir. Öğüt her ortamda yapılır. Ancak cami ve mescitlerde yapılan öğütlere vaaz, öğüt verene de vaiz denir. Camilerimizde cemaate yapılan dini telkinlerin temeli İslâm, kaynağı Kur’an ve hadislerdir. Bunun yanında atasözleri, ibret verici meseller, menkıbeler, din uluları, büyüklüğü ve öncülüğü bütün insanlar tarafından kabullenilmiş âlim, fazıl, devlet adamı, komutan, şair ve filozofların sözleri ve örnek hayatları da vaazlarda sıkça konu edildikleri görülür.

Cami ve mescitlerin yönetimi ve işleyişi kanunla Diyanet İşleri Başkanlığına bırakılmıştır. Bu bakımdan vaizlerin ataması ve faaliyetleri Diyanet İşleri Başkanlığı adına müftülüklerin kontrolündedir. Bu bakımdan cami ve mescitlerde din adına yapılan bütün konuşmalar bir yerde müftülüklerimizi bağlamaktadır. Yani bu konuşmalardan birinci derecedeki sorumlular müftülerimizdir. Zaman zaman vaiz sıfatı taşımadığı halde konuşanlar mutlaka müftü ve mülki amirlerin izniyle ve onların sorumlulukları altında konuşurlar.

Camilerimizde her gün bilhassa öğle namazlarından önce bu görev yerine getirilmektedir. Dinleyenlerin sayısı ve yaşı dikkati çekecek kadar olumlu olmasa da bu görev yapılmaktadır. Sayısının ne kadar olduğunu bilmesem de yeteri kadar vaizin şehrimizde görev yaptığının canlı şahitlerindenim. Haftanın her günü öğle namazlarından önce Yıldırım Beyazıt camisinde onların bu konuşmalarını dinliyorum. Hem de can kulağıyla dinliyorum. Konuşmalarını kendi bilgilerimin dâhilinde değerlendirmesini yapar, zaman zaman da ilgiliye düşüncelerimi aktarır ve tartışırım.  Hatta konu ilgili düşüncelerimi basın aracılığıyla toplumla da paylaşırım.

Geçtiğimiz Cuma günü bunun güzel bir örneğine rastladım. Görevini layıkıyla yapan vaizlerden biri Cuma namazından önce güzel bir konuşma yapıyordu. Hitap ettiği kitlenin genel yapısına uygun düzeyde ve halk Türkçesiyle konuşan vaiz seçtiği konuyu anlatırken konu ile ilgili ayet ve hadislerden sonra meşhur şairlerin konuyla ilgili şiirlerinin dizeleriyle konuyu daha anlaşılır hale getirmeye çalışıyor ve konuyu zenginleştiriyordu. Sıra tarihimizin muhteşem simalarından Kanuni Sultan Süleyman’a ve kendisi kadar meşhur olmuş şeyhülislâmı Ebussuud Efendiye gelmişti. Kanuni’ye ait şu beyti okudu. “Dirahta ger ziyan etse karınca/ Günah var mıdır anı kırınca?” Osmanlı padişahlarının hemen hepsi şairdir hem de birçoğunun divanı da bulunmaktadır.   Olay şu. Padişah Topkapı Sarayının bahçesine ağaçlar diktirmiş, güzelliğini temin etmişti. Ama karıncalar bazı ağaçlara musallat olmuş, onların sağlıklı büyümelerini engelliyorlardı. Kanuni Sultan Süleyman onların bu halinden mustarip olmuş ve zamanın Şeyhülislâmı Ebussuud efendiye yukardaki beyti ihtiva eden mektubunu göndermiş ve fetvasını istemişti. Yani diyordu ki: ağaçlara musallat olan karıncaları öldürmek dinen caiz midir? Şeyhülislâm aynı incelikle ve şu beyitle cevap veriyor. “Yarın huzuru mahşere varınca/ Süleyman’dan hakkını alır karınca”

Bu iki beyti dinleyince gözümün önüne altı yüzyıllık Osmanlı tarihi geldi. Önce karıncayı bile öldürmekten çekinen ve onun hesabından korkan Kanuni Sultan Süleyman Hürrem Sultanın ve veziriazam Rüstem Paşanın entrikalarına uyarak öz oğlu şehzade Mustafa’yı boğdurmuştu. Onun şehzade Mustafa’yı katletme fetvasının altında şeyhülislâm Ebussuud’un mührü bulunmaktaydı. Ayrıca karıncaların öldürülmesine karşı çıkarak onların mahşerde Süleyman’dan hakkını alacağına fetva veren Ebussuud efendi nice masumların katline fetva vermişti. Yunus Emre’nin “Cennet, cennet dedikleri/ birkaç köşkle birkaç huri/ İsteyene ver sen onu/ Bana seni gerek seni.” Şiirini okudukları için iki masumun katline fetva vermişti. Ayrıca Anadolu’da sayıları on binleri bulan alevi/Bektaşilerin katline de fetva vermiş, nice masumların ocağını söndürmüştü. Yine tarihimizde nice şehzadenin, devlet adamının ve padişahların idamı içinde şeyhülislamların fetvaları vardı. En son İstiklâl mücadelemizde milletimizin istiklâl sancağını kaldıran Mustafa Kemal Paşa’ya da idam fermanını veren hükmün altında da bir şeyhülislâmın fetvası ve mührü bulunmaktaydı.

Gözlerimin önünden bir şerit tazeliğinde canlanan bu tablolar, bende ismi zikredilenlerin o konuda verilecek en son örnekler olduğu kanaatini uyandırdı. Sözler güzel, örnekler kötü diyerek düşüncemi billurlaştırdım ve kanaatimi okuyucularımla paylaşmayı istedim. Bilmem sizler de katılır mısınız?

 

 

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Hasan Dinç - Mesaj Gönder

# VAR, olay

göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Bolu Gündem Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Bolu Gündem hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Bolu Gündem editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Bolu Gündem değil haberi geçen ajanstır.


REALTY WORLD'DEN ÖRENCİKTE SATILIK YATIRIM FIRSATI

REALTY WORLD EMLAK DÜNYASININ GÜVENİLİR MARKASI ÖRENCİKTE YOL KENARI 2 KAT İMARLI 30 METRE YOLA CEPHELİ ELEKTRİK-SU-YOL-TÜM ALTYAPI HAZIR...

REALTY WORLD ILYAS ÖZÇELİK GAYRİMENKUL

KASAPLAR'DASATILIK 4 KAT İMARLI ARSA.DEĞERLİ YATIRIM

REALTY WORLD EMLAK DÜNYASININ GÜVENİLİR MARKASI KASAPLAR BÖLGESİNDE 4 KAT İMARLI VİLLA İÇİN UYGUN ÇOK KULLANIŞLI 409 METREKARE KUPON ARSA DETAYL...

REALTY WORLD ILYAS ÖZÇELİK GAYRİMENKUL

RW'DEN; NARVEN YAKINI ÖRENCİK'DE KÖY İÇİ 2057 m2 SATILIK ARSA+EV

REALTY WORLD EMLAK DÜNYASININ GÜVENİLİR MARKASI * NARVEN YOLU ÜZERİNDE ÖRENCİK KÖYÜNDE * MERKEZE ARAÇLA 5 DK MESAFEDE * HİÇBİR ENGELİ YOK...

REALTY WORLD ILYAS ÖZÇELİK GAYRİMENKUL

*RW'DEN; LÜKS YAPILI&GENİŞ, 3 YILLIK BİNADA 3+1 SATILIK DAİRE*

REALTY WORLD EMLAK DÜNYASININ GÜVENİLİR MARKASI * AŞAĞI SOKU MAH.ARÇELİK YOLU ÜZERİNDE * SOSYAL BİLİMLER LİSESİ KARŞISI , ADLİYE YAKININDA...

REALTY WORLD ILYAS ÖZÇELİK GAYRİMENKUL

RW DEN BORAZANLAR MH. SATILIK 1+1 OFİS VEYA DAİRE

REALTY WORLD EMLAK DÜNYASININ GÜVENİLİR MARKASI BOLU'NUN GÖZDESİ ; BORAZANLAR MAHALLESİN DE ONURLU YAPI MARKET ARKASI , BOLU FEN LİSESİ...

REALTY WORLD ILYAS ÖZÇELİK GAYRİMENKUL

SATILIK 2+1

KARAÇAYIR'DA BRÜT 78 M2 GÜNEY CEPHE WC AYRI ANKASTRE TAKIMI KAPALI BALKON AMERİKAN MUTFAK YÜKSEK KİRA GETİRİLİ ZEMİNDE DEPOLAMA ALANI DU...

REALTY WORLD ILYAS ÖZÇELİK GAYRİMENKUL

RW DEN BORAZANLAR MAHALLESİNDE SATILIK 1+1 OFİS VEYA DAİRE

REALTY WORLD EMLAK DÜNYASININ GÜVENİLİR MARKASI BOLU'NUN GÖZDESİ ; BORAZANLAR MAHALLESİN DE ONURLU YAPI MARKET ARKASI , BOLU FEN LİSESİ Y...

REALTY WORLD ILYAS ÖZÇELİK GAYRİMENKUL

RW DEN SATILIK AYRI MUTFAK VE BALKONLU 1+1 DAİRE

REALTY WORLD EMLAK DÜNYASININ GÜVENİLİR MARKASI BOLU'NUN GÖZDESİ ; BORAZANLAR MAHALLESİN DE ONURLU YAPI MARKET ARKASI , BOLU FEN LİSESİ Y...

REALTY WORLD ILYAS ÖZÇELİK GAYRİMENKUL

REALTY WORLD'DEN SEYİTAVŞAR MAH. SATILIK ARSA

REALTY WORLD EMLAK DÜNYASININ GÜVENİLİR MARKASI 2 KAT İMARLI 22 METRE YOLA CEPHE 479,50.- M² VİLLA BÖLGESİNDE DETAYLI BİLGİ İÇİN ARAYINIZ. 053224...

REALTY WORLD ILYAS ÖZÇELİK GAYRİMENKUL

SATILIK 2+1

KARAÇAYIR'DA BRÜT 78 M2 GÜNEY CEPHE WC AYRI ANKASTRE TAKIMI KAPALI BALKON AMERİKAN MUTFAK YÜKSEK KİRA GETİRİLİ ZEMİNDE DEPOLAMA ALANI DU...

0(374) 222 14 14 REALTY WORLD ILYAS ÖZÇELİK GAYRİMENKUL