Yeşil çitlerin çift yönlü karmaşık rolleri tartışma konusu oluyor

Canlı (yeşil) çit denince akla; bağ,bahçe ,tarla  gibi arazilerin çevresine  çekilen  çalı,ağaç dalı gibi insanlar tarafından yapılmış engeller gelir.

Bir çok Avrupa ülkesinde köylüler, çiftçiler kısaca tarım emekçileri , bozuk ekonomiyi bahane ederek eylemlerini sürdürürlerken ; beri taraftan özel bir ekosistem üyesi olan canlı çitlere karşı  medya da ve bilimsel camiada tartışmalar sürmektedir.

Fransa'da (Pas- de-Calais) sel mağdurları, tarım arazilerinden zamansız bir şekilde köklerinden sökülmüş çitlerinin yokluğundan üzüntü duymaktalar.Kimi yerde  bazı öfkeli çiftçiler,onların yok edilmesini engelleyen düzenleyen önlemleri kınamakta.Bazen tarımsal gelişmenin önünde bir engel olarak görülmektedir.

Kimi yerde zararlıların yaşadığı nadasa bırakılmış alanlar olarak  suçlanmakta  veya kimileri tarafından tarım için yararlı biyolojik  çeşitlilik  rezervuarları olarak sunuluyor.

İşte bu karmaşa da ; Fransa'da uzun süredir çitler üzerinde  çalışan akademisyenler  ,araştırmacılar ve botanikçiler bu özel ekosisteme ilişkin  bilgileri sentezlemek için Fransız Botanik Topluluğu  bünyesinde bir çalışma grubunda bir araya gelip görüşlerini bildirmişlerdir. Özellikle çitleri korumada alınacak tedbirler eşit bulunmamaktadır.Kısaca";Yeni  bir çit oluşturmak, eski bir çitin yok edilmesini telafi etmemektedir.Ancak,yeniden dikim işlemi nisbeten bir ekolojik ileri doğru adımdır.Önemli ve öncelik olan eski çitlerin kaldıkları yerde korunması olmalıdır "demektedirler.

Yeşil çitlerin geçmiş kökenlerindeki görevleri unutulmuş mudur?

Günümüze intikal eden çitler, faydacı amaçlarıyla belirli hedefleri karşılamaktadır. Bunlar: Arazilerin sınırlarını çizmek ,sürülerin dolaşmasını önlemek, yolları ve mahsülleri rüzgardan korumak ve hatta ekilebilir arazilerin erozyonunu  sınırlamak ve de dikilen yabani meyve ağaçlarının  meyveleri,budanma sonucu yakacak odun üretimi vd.

Bugünlerde Fransa'da canlı çitlerin bu mesleği unutulmuş,tarım makinalarının hareketi önünde bir engel ve ekilebilir alan kaybı olarak görülen 1.4 milyon kilometreden fazla eski çit sökülmüştür.2017  ve 2021 yılları arasında 23500 km.çit yok edildiğinden  bu olay daha da hızlanıyor.Ancak,teselli  olarak telafi etmek amacıyla büyük mahsüllerin bulunduğu manzaralara biraz doğallık kazandırmak için çitlerin olmadığı yerlere yılda 3000 km.lik yeni çit bitkileri dikiliyor.Bu türler arasında uygun olmayan egzotik türler de dahil olabiliyor.

Çitler ana toprağı stabilize ader ,en ince silt parçacıklarının,gübre ve böcek ilaçlarının  sızmasını azaltır. Sıcak havada yayıldıklarında uçucu hale gelen pestisitleri engelliyerek hava kalitesinin iyileştirilmesine katkıda bulunur.

Fransa'da  son haberlere göre,  çitlerin ortadan kaybolmasının olağanüstü yağışlı dönemlerde su baskınları dahada kötüleştirdiğini gösterdi.Çitler,kimi yerde mahsülleri,hayvanları,sıcak hava dalgalarından,kuru rüzgardan ve geç donlarda koruyucu iklimlendirme etkisi yaratabilmektedir. Onların "rüzgar kesici" rolleri, boylarının on ile yirmi katı mesafeye kadar uzamaktadır.

İklim değişikliğinin  yaşandığı bir dönemde bu tasarruflu  "tampon" etkisi  fazlasıyla memnuniyetle karşılanıyor.Bu bağlamda ADEME( çevre ve enerji yönetim ajansı) 'ye göre çitler,gövdeleri,dalları ve yapraklarının yanısıra kök sistemi aracılığıyle doğrusal km. başına  en az 100 ton karbonu sabitliyor ve depoluyor.

Eski çitler,bir biyolojik çeşitlilik deposudur.Çite ilk önce sıradan biyolojik çeşitliliğe katılan" genel türler", ardından yüzyıllar boyunca giderek artan "uzman" türler,özellikle de  önemli miras değeri olan "ormancılık türleri" hakim olur.Kırsal alan türlerinin %60-80 burada besleniyor veya ürüyor.

İTİRAZ SESLERİ

Bu ekosistem hizmetlerinin kapsamı  göz önünde  alındığında ,bazen çitlerin hastalık ve ürün zararlıları için rezervuar olduğu  yönünde itirazlar yapılmaktadır.Bu gerçek inkar edilemez olsa da, mahsul verimi üzerindeki mevcut etki çok sınırlı ve çitlerde yaşayan yardımcı organizmaların sağladığı  faydalarda çok daha düşük kalıyor.

Çitin kenarındaki  "kenar" etkisine  bağlı olarak üretkenlikteki düşüş,içerdiği biyolojik çeşitliliğin  sağladığı hizmetlerdeki artışla karşılaştırıldığında önemsizdir.

Bir km.lik yeni çit ,bir km.lik eski çite eşit değildir.Fransız Hükümeti 2030 yılına kadar" nitelik ve nicelik olarak" 50.000 km.çit dikerek oluşturacağı  çit parkı  ,eski çitin yok edilmesini  hiç bir zaman telafi edemeyecektir.

Araştırmacı ve arkadaşlarına göre;Fransa'da ne yazık ki tarım dünyasındakiler ve karar vericiler bu gerçeği gözardı ediyor,bir çitin ortadan kaldırılması orta vadede kazançtan çok kayıplara yol açıyor,Yeni çitleri dikmeden önce, eski çitleri korumak,hayati önem taşıyan paha biçilmez bir tarihi, kültürel ve doğal mirasın korunması adına acil bir durumdur .

Ekosistemizde dengenin bozulmaması açısından, gerek kentlerde ve özellikle de kırsal alanda eski canlı çitlerimizin değerinin  bilincinde olmamız gerekmektedir.

KAYNAK: Guillaume Decocq. 2024 : Planter une nouvelle haie  ne camperse pas la destruction d'une haie ancienne. The conversation .france.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Suat Tosun - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Bolu Gündem Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Bolu Gündem hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Bolu Gündem editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Bolu Gündem değil haberi geçen ajanstır.


REALTY WORLD'DEN ÖRENCİKTE SATILIK YATIRIM FIRSATI

REALTY WORLD EMLAK DÜNYASININ GÜVENİLİR MARKASI ÖRENCİKTE YOL KENARI 2 KAT İMARLI 30 METRE YOLA CEPHELİ ELEKTRİK-SU-YOL-TÜM ALTYAPI HAZIR YERLEŞİK ALA...

REALTY WORLD ILYAS ÖZÇELİK GAYRİMENKUL

KASAPLAR'DASATILIK 4 KAT İMARLI ARSA.DEĞERLİ YATIRIM

REALTY WORLD EMLAK DÜNYASININ GÜVENİLİR MARKASI KASAPLAR BÖLGESİNDE 4 KAT İMARLI VİLLA İÇİN UYGUN ÇOK KULLANIŞLI 409 METREKARE KUPON ARSA DETAYL...

REALTY WORLD ILYAS ÖZÇELİK GAYRİMENKUL

RW DEN KİRALIK DAİRE

REALTY WORLD EMLAK DÜNYASININ GÜVENİLİR MARKASI * BHAÇELİ EVLER MAHHALLESİN'DE * MERKEZİ KONUMDA *EN İŞLEK CADDEYE 5 DK. MESAFEDE * 3 ADET BALKON, MUT...

0(374) 222 14 14 REALTY WORLD ILYAS ÖZÇELİK GAYRİMENKUL

Yolu Var. TURİZM Bölgesinde Yatırım Fırsatı. Realty World'ten

Emlak Dünyasının Güvenilir Markası Realty World İlyas Özçelik Gayrimenkul'den Kındıra'da Kış turizminin önde gelen kayak merkezlerinden Kartalkaya yol...

0(374) 222 14 14 REALTY WORLD ILYAS ÖZÇELİK GAYRİMENKUL

BOLU'nun en iyi sitesinde daire sahibi olun! Realty World'ten.

Dairelerimiz anahtar teslimdir. Kombisi ve ankastresi takılı. Cam balkonu kapalıdır. Temizliği yapılıp teslim edilecektir. Dairelerimizde Ebeveyn BANY...

0(374) 222 14 14 REALTY WORLD ILYAS ÖZÇELİK GAYRİMENKUL

ALPAĞUT MAH. 3 KATLI BİNA 3 CEPHELİ SATILIK 3+1 DAİRE

REALTY WORLD EMLAK DÜNYASININ GÜVENİLİR MARKASI * HUZURLU VE GÜVENLİ BÖLGEDE ; ALPAĞUT MAHALLESİNDE , * ETRAFINDA MÜSTAKİL EVLER ; 3 KATLI BİNA MÜSTAK...

0(374) 222 14 14 REALTY WORLD ILYAS ÖZÇELİK GAYRİMENKUL

MERKEZ DURAKLI YANINDA GENİŞ 3+1 VE KİLER ODASI

AKTAŞ MAH.'DE BATI & KUZEY CEPHE 155 M² BRÜT 140 M² NET 3+1 KİLER ODASI BALKONLU MERKEZ DURAKLARINA YAKIN KİLERLİ KULLANIŞLI MERKEZİ KONUMDA Okul,...

0(374) 222 14 14

GEREDE KABİLLERDE SATILIK 2 katlı Bahçeli Müstakil Ev

REALTY WORLD EMLAK DÜNYASININ GÜVENİLİR MARKASI​ * GEREDE / KABİLLER MAHALLESİ * DOĞU / GÜNEY/ BATI CEPHE *334 +90 M² ARSA PAYLI * GENİŞ BALKON * 2 KA...

0(374) 222 14 14 REALTY WORLD ILYAS ÖZÇELİK GAYRİMENKUL

BORAZANLARDA TERASLI DUBLEKS 3+1

BORAZANLAR MAHALLESİNDE 50.YIL ORTAOKULUNA YAKIN KONUMDA EBEVEYN BANYO TERASLI 3+1 120M2 GÜNEY DOĞU CEPHE ASANSÖR BULUNMAMAKTADIR ZEMİN KAT ÜSTÜ 3 KAT...

0(374) 222 14 14 REALTY WORLD ILYAS ÖZÇELİK GAYRİMENKUL

İşinizi Zirveye Taşıyın: Belediye Meydanın'da Modern Ofis

REALTY WORLD EMLAK DÜNYASININ GÜVENİLİR MARKASI YENİ BELEDİYE DÜKKANLARINDA MİGROS'UN VE KÖFTECİ YUSUF UN ÜSTÜ 5.KAT BÜTÜN BELEDİYE MEYDANINA HAKİM KÜ...

0(374) 222 14 14 REALTY WORLD ILYAS ÖZÇELİK GAYRİMENKUL