İslâm’ın yayılması ve Türk’lerin Müslüman olması ( I )

Geleneksel  İslâm tarihi bir fetihler tarihi olarak ele alınır ve anlatılır. Sebepler ve sonuçlar üzerinde etraflı bir şekilde durulmaz. Zaferlerin heyecanına kendini kaptıran okuyucu ise bunlara pek ihtiyaç hissetmez. Modern tarih ise olayları derinlemesine inceleyen, sebep ve sonuçlarıyla okuyucuya derin tahliller sunar. Meselâ çok kısa bir süre içinde İslamiyet’in geniş bir coğrafyaya yayılması, sonra da fetihlerin durması üzerinde İslâm tarihçilerinin çok konuşmadıkları, sebepleri üzerinde pek de kafa yormadıkları açıkça görülmektedir. İslâm tarihi, tarihçiler tarafından ele alınırken görülen bu eksiklikleriyle konuya yaklaşmaları, tarih ilmi açısından ve de İslâm tarihi açısından önemli bir eksikliğin giderilmesine hizmet edecektir.

Peygamberimiz henüz hayatta iken İslâmiyet Arap yarım adasında egemenliğini tamamlamıştı. Yemen’den Suriye’ye kadar bütün toprak yeni din ile tanışmış, İslâm bu geniş Arap topraklarında egemenliğini kurmuştu. Peygamberimizin 632 yılında vefat etmesinden sonra  çıkan isyan ve karışıklıklar halife Hz. Ebubekir tarafından bastırılıp yeniden İslâm egemenliğinin sağlanması çok zor olmadı. İçte devlet düzeninin sağlanması ve arkada bu düzene başkaldıracak güç kalmayınca İslâm için yeni fetihler ve yayılma  dönemi başlamış oldu.

İkinci halife Hz. Ömer zamanı İslâm’ın tam yayılma zamanı olmuştur. On yıl gibi kısa bir süre içinde eski çağın üç medeniyet merkezi olan Mısır. Irak (Mezepotamya) ve İran’ın İslâm topraklarına katılmasının elbette önemli sebepleri olmalıdır. Bence bu sebeplerin başında İslâm Dininin mensuplarına verdiği şevk, başka toplumlara bu yeni dini tebliğ etme heyecanı ve cihad duygusudur. Ayrıca savaşlardan elde edilen ganimet paylaşımı da  bu zaferlerin itici gücüdür. Bu sebeplerin yanında İlk İslâm komutanlarının adil ve gözüpek olması da bu zaferlerin önemli sebepleri arasındadır. Fakat bunların ötesinde bir sebep vardır ki bu şimdiye kadar pek dikkate alınmamıştır. Bu sebep Mısır ve Irak’ta ciddi bir devletin bulunmayışı; İran’da ise bulunan Sasani İmparatorluğunun başındaki Kisra yönetiminin Bizans’la yaptığı savaşlardan yorgun düşmesi ve zulüm yönetimidir. Halk devlet yönetiminin zulmünden yılgın, adaletsiz tavrından bezgindir. O nedenle gelecek başka bir yönetime karşı direnç göstermekten uzaktır. İşte bu sebepler ikinci halife Hz. Ömer’in on yıllık döneminde İslâm’ın bu geniş coğrafyayı fethetmesinin ve oraları İslâm devletinin sınırları içine katmasının önemli  sebepleridir. Lâkin İslâm devletinin merkezi yönetimi ve uç yönetimler üzerindeki sağlam otoritesi bu yayılmanın görülmeyen en önemli sebebidir.

Üçüncü halife Hz. Osman zamanında hızını kaybeden fetih hareketleri Hz. Ali ve Muaviye arasındaki iktidar mücadeleleri  İslâm fetihlerinin tamamen durmasına sebep olmuş, Hz. Hasan’ın halifelikten vazgeçip yapılan bir anlaşmayla makamı Muaviye’ye devretmesiyle yeni bir döneme geçilmiştir. İslâm Tarihinde saltanat yönetiminin kurulduğu bu yeni döneme Emeviler Devri adı verilmiştir.  Kan, gözyaşı ve intikam devrinin başladığı bu dönemde korkuya dayalı bir iç huzur sağlanmıştır. Her muhalefet hareketinin şiddetle bastırıldığı bu dönemde devletin fetih hareketleri kaldığı yerden yeniden hız kazanmış batıda Kuzey Afrikada Libya,Tunus, Cezayir ve Fas Emevi Devletinin sınırları içine katılmıştır. 710 tarihinde ise Septe Boğazı (Cebelitarık) geçilerek İslâm tarihinde Endülüs diye bilinen bugünkü İspanya ve Portekiz’in fethi tamamlanmıştır. 730 yılında yapılan puvatya savacında Şarl Martel komutasındaki Frank ordusuna yenilen İslâm ordusu Pirene dağlarında durdurulmuştur.

Doğudaki İslâm fethi ise İran’dan sonra Horasan ve Maveraünnehir  (nehrin ötesi) diye biline Seyhun ve Ceyhun nehirlerine dayanmış ve Orta Asya’da durdurulmuştur. Kuzeyde Anadolu ve Kafkasya’ya kadar uzanan hareketler zamanla geri çekilme suretiyle Suriye’ye kadar inmiştir. Böylece İslâm’ın Araplarla başlayan ilk fetih dönemi kapanmıştır. İslâm tarihçileri kronolojik olarak olayları zapt etmişler, fakat bu fetih hareketlerinin durmasının ya da durdurulmasının sebepleri üzerine pek bir şey yazmamışlardır. Doğal olarak böylece tarihten alınması gerekli dersler de es geçilmiştir.

NOT: Konu bütünlüğünü bozmamak için İslâm fetihlerinin durmasının bence sebeplerini önümüzdeki hafta yazacağım. Kalın sağlıcakla.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Hasan Dinç - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Bolu Gündem Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Bolu Gündem hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Bolu Gündem editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Bolu Gündem değil haberi geçen ajanstır.


RW DEN BAHÇELİEVLERDE SATILIK DAİRE

BAHÇELİEVLER MAHALLESİNDE GÜNEY BATI CEPHELİ DÜKKAN ÜZERİ 120 M2 KULLANIM ALANLI ÇİFT KAPALI BALKONLU ORTAK KAPALI GARAJLI DEPOLU DAİREMİZ SATI...

0(374) 222 14 14 REALTY WORLD ILYAS ÖZÇELİK GAYRİMENKUL

RW DEN SATILIK KÖŞE PARSEL

YUKARISOKU MAHALLESİNDE ARÇELİK YOLUNA YAKIN KÖŞE PARSEL 3 KAT İMARLI 919 M2 İKİZ,AYRI VİLLA VE MÜSTAKİL EV YAPIMINA UYGUN OLAN ARSAMIZ SATILIKT...

0(374) 222 14 14 REALTY WORLD ILYAS ÖZÇELİK GAYRİMENKUL

RW DEN MERKEZDE SATILIK KÖŞEBAŞI ARSA

ÇIKINLAR MAHALLESİNDE 536 M2 GÜNEYDOĞU CEPHELİ KÖŞE PARSEL 3 KAT İMARLI E5 YAKINI ARSAMIZ SATILIKTIR DETAYLAR İÇİN LÜTFEN ARAYINIZ... İŞLETM...

0(374) 222 14 14 REALTY WORLD ILYAS ÖZÇELİK GAYRİMENKUL

RW DEN DAĞKENTTE SATILIK

DAĞKENT MAHALLESİNDE 9+2 B-TİPİ 331 M2 ARSASI OLAN ÖN VE ARKA BAHÇESİ MEVCUT OLAN İÇ DİZAYNI YAPILI SPOD,LED AYDINLATMALI ÇİFT MUTFAKLI ÇİFT B...

0(374) 222 14 14 REALTY WORLD ILYAS ÖZÇELİK GAYRİMENKUL

RW DEN ARA KAT SATILIK DAİRE

SAĞLIK MAHALLESİNDE ARA KAT 2+1 KUZEY DOĞU YOL CEPHELİ KALİTELİ VE KULLANIŞLI DAİREMİZ SATILIKTIR PAZARLIK PAYI VARDIR DETAYLAR İÇİN ARAYINIZ.....

0(374) 222 14 14 REALTY WORLD ILYAS ÖZÇELİK GAYRİMENKUL

Rw'den kültürde bulvar ve park cepheli arakat 3+1

realty world emlak dünyasının güvenilir markası kültür mahallesinde 3+1 110m2 batıdan park cepheli kuzeyden bulvar cepheli cepheleri kampanma...

0(374) 222 14 14 REALTY WORLD ILYAS ÖZÇELİK GAYRİMENKUL

RW'DEN BAHÇELİEVLERDE CADDE ÜSTÜNDE DÜKKAN

BAHÇELİEVLER MAHALLESİNDE MUZAFFER IŞIN CADDESİ ÜZERİNDE 120M2 DOĞU CEPHELİ YAYA SÜRĶÜLASYONU YOĞUNDUR

0(374) 222 14 14 REALTY WORLD ILYAS ÖZÇELİK GAYRİMENKUL

REALTY WORLDTEN BEŞKAVAKLARDA GENİŞ GÜNEY DOĞU 3+1

BEŞKAVAKLAR MAHALLESİNDE 3+1 145M2 BRÜT 130M2 NET GÜNEY DOĞU CEPHELERİ AÇIK 3 KATLI BİNANIN 3. KATI KULLANIŞLI GENİŞ MERKEZİ SAĞLIK OCA...

0(374) 222 14 14 REALTY WORLD ILYAS ÖZÇELİK GAYRİMENKUL

RW'DEN KÜLTÜRDE GÜNEY BATI CEPHE SİTE İÇİNDE 3+1

KÜLTÜR MAHALLESİNDE GÜNEY BATI DOĞU CEPHELİ 130M2 BRÜT 120M2 NET 3+1 ORTAK GARAJ VE SİTE İÇİ AÇIK PARK BATIDAN KANAL YOLU CEPHELİ MERKE...

0(374) 222 14 14 REALTY WORLD ILYAS ÖZÇELİK GAYRİMENKUL

Bahçelievler'de 60 m2 Dükkan/Ofis, Realty World'ten

Emlak Dünyasının Güvenilir Markası Realty World İlyas Özçelik Gayrimenkul'den Bahçelievler Mahallesi'nde 50. Yıl ortaokuluna komşu Dükka...

0(374) 222 14 14 REALTY WORLD ILYAS ÖZÇELİK GAYRİMENKUL