Doğal yaşamda eski bir hatalı koruma yöntemi :fareleri zehirle yemlemek ..!

Yeryüzünde  tüm canlıların yaşamla savaşları türlü türlü devam etmekte...

İnsan  toplumlarının gözleri önünde sessiz kaldığı Filistin -Gazze,Refah Halklarının acımasız  yok edilip ,yerlerinden edildiği İsrail mezalimine çözüm  bulunamazken (Buzdağının görünen  kısmı) ; diğer taraftan  Avustralya'nın doğu kıyısından  1300 km. uzakta Norfolk Adasında kemirgenlerle savaş; domuzlar,baykuşlar,ardıç kuşları gibi farklı türden canlılarında  telef olmalarına yol açmakta.

Kemirgenler,dünya çapında tehdit altındaki en az 400 türün  azalmasına ve kuş,memeli ,sürüngenlerin % 30 'nun tükenmesine  neden oluyor. Dünyada fareler ve sıçanların (kemirgenlerin ) kontrolu yaygın uygulamalardır.Fare zehirlerinin çoğu ise antikoagülanlardır.Yani kanın pıhtılaşmasını önleyerek kemirgenin iç kanamadan ölmesine neden olurlar.Antikoagülanlar iki geniş kategoriye ayrılmaktadır

Birinci nesil yemler: Kemirgenlerin ölümcül olduğunu kanıtlaması için birden fazla doz yemesi icabeder.

İkinci nesil  yemler: Bunlara (SGAR)'da denmekte, 100 kata kadar  daha toksiktir.Ve tek bir yemden sonra kemirgen öldürülebilmektedir. Ancak vücutta parçalanmaları  çok daha uzun sürmekte ,bu nedenle de zehirli  kemirgenleri  yiyen hayvanlar için  çok daha tehlikeli olmaktalar.

NORFOLK  ADASI  OLAYI :

Avustralya'ya bağlı, adından da anlaşılacağı üzere yabani domuz topluluklarının fazlaca bulunduğu bir yetişme ortamı. Domuzlar veya bir yırtıcı kuş zehirli bir kemirgeni yediğinde, çok kötüleşip ölebilir. Araştırmacılar adada  domuz eti diyetini analiz ederek zehire ulaşmışlar.

Nesli tükenmekte olan ardıç kuşu yuvalarının % 39 'unun  azalmasından farelerin sorumlu olduğu saptandı. Civciv  veya yumurtaların  farelerce  tüketildiği görüldü.

Norfolk Adasında ;tehdit altındaki bir kaç türün kurtarılması için  fare kontrolu ise şarttır.Ve müdahele  geriye kalan çok az yabani domuz  populasyonu için gerçek bir tehdit oluşturmaktadır.

DOĞU KAYINI ORMANLARIMIZDA FARE KONTROLU

7 Mayıs 2024  tarihli "Bir Koruma Bilmecesi" başlığıyla Monasy Üniversitesi akademisyenlerince kaleme alınmış bir makale, beni - 45 yıl öncesi- Batı Karadeniz Bölgesi doğu kayını ormanlarındaki fare mücadelelerine götürdü.

Batıkaradeniz  (özellikle Bolu,Zonguldak,Kastamonu) doğu kayını ormanlarında ,doğal yolla gençleştirmelerde görülen başarısızlıkların nedenleri üzerinde  çalışırken,fare ve diğer zararlıların önemli tohum  ve fide zararlarına yol açtığını  gözlemlemiştik. Ormanlarda fare populasyonlarının artması,onlarla mücadeleye zehirli  buğday(% 3 çinko fosfürlü yem),yaylı kapan, vd.yöntemlerle girişilmişti.Yakalanmış fare örneklerininin çoğunluğunun tarla faresi oldukları(Ank.Lalahan Zootekni Araş.Ens'ünce teşhis ettirilmiş ve onların tavsiyelerince çinkofosfürlü yemi el değmeden fare deliklerine  veya delikleri bulmak zorluk gösterdiğinde, ayakkabı kutusu büyüklüğünde kapaklı,iki tarafında farenin giriş çıkış yapacağı tip ahşap kutulara eldivenle yeterince zehirli buğday konması yolunda öneriler alınmıştı.Tarla ziraatinde deliklere konulan zehirli yemler % 80-90 başarılı sonuçlar vermişti.

Doğu kayını ormanlarında bu uygulamalar ormangülü çalılarının temizlenmesi gibi güçlükleri de içeriyor, fare deliklerini  bulmak zorlaşmaktaydı.Ancak titiz çalışmalar doğal gençliklerin geliş ve gelişiminde kemirgenlere karşı bariz bir başarı sağlamıştı.Fare ölüleri Zonguldak ormanlarında tenekelerle toplanıp saha dışına, toprak altına gömülmüştür.

2000 'li yıllara girildiğinde,  çevre sorunları yaratacağı  ,bu zehirlere erişen veya ölü fareleri yiyen yabani sansar,yılan,tilki,domuz,yırtıcı kuşların  etkilenebileceği  düşünülerek , bu tip uygulamalar yapılmaz olmuştur. Ancak alternatif çözümler henüz pek de bulunamamıştır.

Avustralya'lı araştırmacıların haklı olarak" bir koruma bilmecesi "olarak ifade ettikleri ve " buzdağının görünmeyen yüzü"ne çözümler bulabilmek için 2015 yılından bu yana,domuzların üreme mevsimi boyunca (ekim-şubat ayları),birinci nesil ve antikogülant olmayan yemlerle sınırlı mücadele yapılmış, ikinci nesil yemleri ise, yılın geri kalanında uygulanmaya sokulmuştur (Ancak kullanılan zehir miktarı ve toksidite azaltılmıştır).

Doğal yaşamda eski bir hatalı koruma yöntemi :fareleri zehirle yemlemek ..!

Fakat  ne yazık ki,  araştırmalar domuzların yıl boyunca yiyecek olarak hala çok sayıda fare bulduğunu  göstermiştir. Bu da domuz nüfusunu  riske  sokmaya devam ediyor.

Norfolk  Adası dışında araştırılan alternatiflerden biri ; farelerin kan kalsiyum seviyelerini  yükselterek  kalp  yetmezliği  nedeniyle  ölüme neden olan koleskalsiferol (CD3 vitamini) ile yemlemedir.Bu kemirgen kontrolü yöntemi  ikincil zehirlenme riskini azaltır.Ancak yine de  daha  da fazla  araştırmaya ihtiyaç var.

Fare tuzaklarına gelince ; kendi kendini sıfırlayan modeller de dahil olmak üzere artık pek çok farklı türde tuzak mevcut.Bunlar konusunda tuzak yönteminin de, ancak fareleri düşük bir populasyon boyutunda etkili bir şekilde tutabilmesi için daha fazla geliştirilmesi gerekiyor.

Ayrıca ortaya çıkan  gen yönlendirme  teknolojisi ; hedef populasyonun  DNA 'sını artık çoğaltmayacak  şekilde  değiştirmeyi vaat ediyor. Bu yöntem ise geliştirildiğinde, hedef olmayan türler için  oldukça etkili  ve güvenli olacaktır.Ancak yine bu yaklaşımın kullanılabilr hale gelmesi için onlarca  yıl geçmesi gerekebilir.

Sonuç olarak ; kemirgen  kontrolu ile uğraşan yöneticiler,yan etkiler hakkında dikkatli düşünmeleri gerekiyor.Çünkü yanlışlıkla sevgili yırtıcılarımızı öldürüyor olabilirler...

KAYNAKLAR: Victoria F. Sperring:;Rohan Clarke.2024: Une "enigme de la  conservation" lorsque le controle des souris pour  une espece en menace une autre.The Conversation.

John White,Raylene Cooke. 2023:La mort-aux-rats tue  nos chouettes indigenes  et nos  gueules  de grenouilles fauves. The Conversation.uk.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Suat Tosun - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Bolu Gündem Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Bolu Gündem hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Bolu Gündem editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Bolu Gündem değil haberi geçen ajanstır.


RW DEN BAHÇELİEVLERDE SATILIK DAİRE

BAHÇELİEVLER MAHALLESİNDE GÜNEY BATI CEPHELİ DÜKKAN ÜZERİ 120 M2 KULLANIM ALANLI ÇİFT KAPALI BALKONLU ORTAK KAPALI GARAJLI DEPOLU DAİREMİZ SATI...

0(374) 222 14 14 REALTY WORLD ILYAS ÖZÇELİK GAYRİMENKUL

RW DEN SATILIK KÖŞE PARSEL

YUKARISOKU MAHALLESİNDE ARÇELİK YOLUNA YAKIN KÖŞE PARSEL 3 KAT İMARLI 919 M2 İKİZ,AYRI VİLLA VE MÜSTAKİL EV YAPIMINA UYGUN OLAN ARSAMIZ SATILIKT...

0(374) 222 14 14 REALTY WORLD ILYAS ÖZÇELİK GAYRİMENKUL

RW DEN MERKEZDE SATILIK KÖŞEBAŞI ARSA

ÇIKINLAR MAHALLESİNDE 536 M2 GÜNEYDOĞU CEPHELİ KÖŞE PARSEL 3 KAT İMARLI E5 YAKINI ARSAMIZ SATILIKTIR DETAYLAR İÇİN LÜTFEN ARAYINIZ... İŞLETM...

0(374) 222 14 14 REALTY WORLD ILYAS ÖZÇELİK GAYRİMENKUL

RW DEN DAĞKENTTE SATILIK

DAĞKENT MAHALLESİNDE 9+2 B-TİPİ 331 M2 ARSASI OLAN ÖN VE ARKA BAHÇESİ MEVCUT OLAN İÇ DİZAYNI YAPILI SPOD,LED AYDINLATMALI ÇİFT MUTFAKLI ÇİFT B...

0(374) 222 14 14 REALTY WORLD ILYAS ÖZÇELİK GAYRİMENKUL

RW DEN ARA KAT SATILIK DAİRE

SAĞLIK MAHALLESİNDE ARA KAT 2+1 KUZEY DOĞU YOL CEPHELİ KALİTELİ VE KULLANIŞLI DAİREMİZ SATILIKTIR PAZARLIK PAYI VARDIR DETAYLAR İÇİN ARAYINIZ.....

0(374) 222 14 14 REALTY WORLD ILYAS ÖZÇELİK GAYRİMENKUL

Rw'den kültürde bulvar ve park cepheli arakat 3+1

realty world emlak dünyasının güvenilir markası kültür mahallesinde 3+1 110m2 batıdan park cepheli kuzeyden bulvar cepheli cepheleri kampanma...

0(374) 222 14 14 REALTY WORLD ILYAS ÖZÇELİK GAYRİMENKUL

RW'DEN BAHÇELİEVLERDE CADDE ÜSTÜNDE DÜKKAN

BAHÇELİEVLER MAHALLESİNDE MUZAFFER IŞIN CADDESİ ÜZERİNDE 120M2 DOĞU CEPHELİ YAYA SÜRĶÜLASYONU YOĞUNDUR

0(374) 222 14 14 REALTY WORLD ILYAS ÖZÇELİK GAYRİMENKUL

REALTY WORLDTEN BEŞKAVAKLARDA GENİŞ GÜNEY DOĞU 3+1

BEŞKAVAKLAR MAHALLESİNDE 3+1 145M2 BRÜT 130M2 NET GÜNEY DOĞU CEPHELERİ AÇIK 3 KATLI BİNANIN 3. KATI KULLANIŞLI GENİŞ MERKEZİ SAĞLIK OCA...

0(374) 222 14 14 REALTY WORLD ILYAS ÖZÇELİK GAYRİMENKUL

RW'DEN KÜLTÜRDE GÜNEY BATI CEPHE SİTE İÇİNDE 3+1

KÜLTÜR MAHALLESİNDE GÜNEY BATI DOĞU CEPHELİ 130M2 BRÜT 120M2 NET 3+1 ORTAK GARAJ VE SİTE İÇİ AÇIK PARK BATIDAN KANAL YOLU CEPHELİ MERKE...

0(374) 222 14 14 REALTY WORLD ILYAS ÖZÇELİK GAYRİMENKUL

Bahçelievler'de 60 m2 Dükkan/Ofis, Realty World'ten

Emlak Dünyasının Güvenilir Markası Realty World İlyas Özçelik Gayrimenkul'den Bahçelievler Mahallesi'nde 50. Yıl ortaokuluna komşu Dükka...

0(374) 222 14 14 REALTY WORLD ILYAS ÖZÇELİK GAYRİMENKUL