UKRAYNA’DA DÜNYA MİRASI AYASOFYA KİLİSESİ II TEHLİKE ALTINDA…

Meğer İstanbul’daki Ayasofya Camisi’nin benzeri aynı isimli Dünya Mirası (UNESCO) bir kilise, Ukrayna başkenti Kiev’de bulunuyormuş.

Aylarca uzayıp giden Rusya-Ukrayna Savaşının acımasızlığı ; milyonların göçüne, onbinlerce ölüme , küreselleşen enerji kriziyle, tahıl krizine yol açmışken; Ukrayna’da BM-UNESCO örgütü’nce tanınan yedi Dünya Mirası alanından birisi de, bu taklit Ayasofya Kilisesi tehdit altında.

thumbnail-file-20220726-20-oe7xmi.jpg

28 Temmuz 2022 günü J.Eugene Clay (Amerika-Arizona Eyalet Üniversitesi’nde 30 yılı aşkın Rus ve Ukrayna din ve kültürünü araştırıcısı) tarafından yayınlanan bir makale de bu haber endişeyle duyuruldu.

Ayasofya Katedrali; 11.inci yüzyılda inşa edilmiş, aslında bir çok Rus ve Ukraynalı’nın paylaştığı ortak Ortodoks Hıristiyan inancını temsil eden bir kilise.

Araştırıcı Clay,kilisenin geçmiş tarihini şöyle anlatmakta;

12’inci yüzyılda yayınlanan “Birinci Crononicle” deki bir efsaneye göre ; Kilise,babası Volodmyr ‘in 988 yılında Ortodoks Hıristiyanlığı kabul ettiği Bilge Büyük Prens Yaroslav’ın hükümdarlığı zamanında inşa edilmiştir.

Hükümdar Volodmyr,ibadet hizmetleri için Ortodoksluğu seçiminden sonra ,Bizans İmparatorluğu başkenti Kostantinopolis’e gönderdiği elçiler,Kutsal Hikmet Kilisesi AYASOFYA’yı ziyaret ettiler.Elçilerinin olumlu raporuna ikna olan Voludomyr vaftiz olmayı ve tebaasını dönüştürmeye karar verdi.

Volodomyr’nin ölümünden sonra oğlu Yaroslav ; Bizans mimarlarını ve sanatçılarını,tıpkı Kostantinapolis’teki Ayasofya gibi ,Kiev için etkileyici bir katedral inşa etmeye davet etti.

Babasının halefi olmak için bir iç savaşa katılmış olan Yaroslav ,meşruiyetni güçlendirmek için Bizans Başkentini kasten taklit etti. Yeni katedralin AYASOFYA adını, Kostantinapolis’teki İmparatorluk Kilisesinden bile aldı.

13 kubbesi ve 29 metre yükselen merkezi kubbesi ile AYASOFYA II Hükümdarının gücünün ve dindarlığının bir kanıtı olarak hizmet eden heybetli bir yapıdır .Ayrıntılı mozaikler kutsal alanı ve kubbeyi süslüyor.

Ayasofya Katedrali 1049’ da kutsandı.Ve 1062 de tamamlandı.Ancak ,zamanla Kiev’in gücü ve önemi azaldıkça ,kilise iç ihmale ve dış saldırılara maruz kaldı.

1240,1416 ve 1482 deki Moğol saldırıları katedrale epey zararlar verdi. 17 .yüzyılda barok tarzında yapılan restorasyon çalışmaları katedralin dış görünüşünü kökten değiştirmiştir.

Kilise 1918 Rus iç savaşında bombalandı.1940’larda kilise yine Alman işgali altında acı çekti.

Yazara göre bu günlerde ,Ukrayna İkinci dünya Savaşı’da olduğu gibi yabancı bir ordu tarafından işgal edilmiştir.

“Rusya , B.Milletlere silahlı kuvvetlerinin AYASOFYA II gibi Dünya Mirası Alanlarına zarar vermemek için gerekli önlemler aldığına dair güvence vermiş olsa da , savaş yıkıcı ve acımasızdır. Katedralin bu son istilada hasarsız kalmıyacağı açık bir soru olmaya devam ediyor” (J.Eugene Clay.2022).

6’ıncı asırda inşa edilen İstanbul-Ayasofya Kilisesi I ; 2020 yılında cami olarak ta İslami hizmetlere açılmasıyla Unesco ve gayrimüslüm ülkelerin tepkisine neden olmuştu. Bu Dünya Mirası’nın şimdilerde, güvenli bir şekilde hizmetlerine devam ettiğini görmelerini ve haksız eleştirilerinden üzülmelerini bekleriz.

KAYNAKLAR: J.Eugene Clay (2022): Russia’s invasion of Ucraine threatens the cultural heritage shared by the two countries ,including the Hagia Sophia Kathedal . The Conversation.uk.

Bu yazı toplam 961 defa okunmuştur
Önceki ve Sonraki Yazılar
YAZIYA YORUM KAT
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.